mánadagur 15. oktober 2018síða 7

7 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Mánadagur 15. oktober 2018 · Nr. 119 HEINI NÝGGJUR SLØKKILIÐSSTJÓRI Tórshavnar kommuna setti mikudagin nýggjan sløkkiliðsstjóra. Fíggjarnevndin hjá Tórs­havn­ar kommunu gjørdi av á fundi 10. oktober at seta Heina Østerø í starv sum sløkki­liðs­s­tjóri hjá Tórs­havn­ar sløkkiliði. Heini varð settur í fast starv sum sløkkiliðsmaður hjá Tórs­havnar sløkkiliði í 1997, og í 2003 varð hann sett­ur sum átaksleiðari. Seinastu tíð­ina hevur Heini røkt starv­ið sum fyribilssettur sløkki­liðs­stjóri. Heini hevur drúgvar leiðslu­roynd­ir hjá Sløkki­lið­num og hevur harumframt tik­ið útbúgving sum lið­leið­ari og átaksleiðari innan bruna­trygd v.m. Framm­an­und­an er Heini út­ búgv­in bilmekanikari og hev­ur m.a. starvast hjá Strand­ferðsluni. Karl Martin Klein ættaður úr Klaksvík, andaðist á Heiminum við Vágna leygardagin 13.oktober, 87 ára gamal. Ingibjørg Midjord, ættað úr Sumba, andaðist leygarkvøldið 13. oktober á Hvidovre hospital, 89 ára gomul. Jens Jacobsen Tórshavn, ættaður frá Gjógv, andaðist á Tjarnargarði fríggjadagin 12.oktobur 97 ára gamal. Martin í Vági, Klaks­ vík, andaðist á Norð­oya Røktarheimi fríggj­ a­dagin 12. oktobur, 67 ára gamal. Arni Poulsen, ættaður av Eiði, búsitandi í Høng í Danmark andaðist hósdagin 11. oktober, 85 ára gamal. Steingrím Poulsen, Skopun, vanliga nevndur Gimmi, andaðist á Gerðisgarði 11.oktober, 94 ára gamal. Maria Sørensen, fødd Sivertsen, ættað frá Gjógv andaðist á Vejle sjúkrahúsi mikudagin, 10. oktobur 82 ára gomul. Ásbjørn Poulsen, telefonmaður, andaðist 10. oktober á Lágargarði 89 ára gamal. Julius Jóanson Hammer, ættaður av Tvøroyri, búsitandi í Hoyvík andaðist á Landssjúkrahúsinum týsdagin 9. oktober, 81 ára gamal. Jarðarferðin verður lýst seinni. Hjørdis Dalbúð Joensen, andaðist mánadagin 8. oktobur á Landssjúkahúsinum, 85 ára gomul. Sonja Bjartalíð, andaðist mánamorgunin 8. oktobur á Heiminum við Vágna í Klaksvík, 84 ára gomul. Arne Juul Arnskov, fyrrverandi skrivstovustjóri á Ríkisumboðnum, andaðist 8. oktobur á Tjarnargarði, 97 ára gamal. Dan Niclassen, ættaður úr Miðvági, búsitandi í Tórshavn, andaðist leygardagin, 6. oktobur, 64 ára gamal. Andrea Bangtrup, fødd Bech, ættað úr Vági, búsitandi í Danmark andaðist á Landssjúkrahúsinum leygardagin 6. oktober, 80 ára gomul. ANDLÁT 25 ár síðani: Fíggjar­eft­ir­ litið stongdi Fossbankan Helgi Fossadal, stjóri í Fossbankanum: – Danir spentu bein fyri Fossbankanum, segði bankastjórin 1993: Soleiðis segði stjórin í Fossbankanm í samrøðu við Sosialinum 12. oktober í 1993 í sambandi við, at Fíggj­ ar­eftirlitið hevði stongt bank­an og koyrt hann á húsa­gang. Vit endurgeva sam­røðuna í Sosialinum her: » – Sambært Fígg­ing­ar­ grunn­i­num skulu bert teir stóru bankarnir fáa stuðul. Við at niðurskriva virðini niður í einki er eyðsæð, at plass ikki er fyri Foss­bank­ a­n­um, hóast gjaldførið er nógv betri enn í hinum bank­ u­num, sigur Helgi Fossadal við Sosialin. Eftir at hava arbeitt alt viku­skiftið í royndini at styrkja gjaldføri í Foss­banka­ num, vaknaði foss­banka­ stjórin við kaldan dreym kl seks mánamorgunin. Í telefonini var danska fíggj­ar­eftirlitið, sum boðaði frá, at Fossbankin var far­in í gjaldsteðg. Sethúsavirðið gjørdi munin Á fundi í skift­i­rætt­inum kl. átta sama morg­un var tað staðfest. Tór­móð­ur Djur­ huus og Halgir W. Poul­sen, advokatar, vóru sett­ir at hava eftirlit við bank­a­num. Helgi Fossadal sigur við Sos­i­alin, at tað var metingin av virð­i­num á sethúsm, sum gjørdi munin. – Av tí at tað var metingin av virði­num á sethúsum, sum gjørdi munin. – Av tí at sethúsavirðið í Havn er sett til 500.000 kr, á stór­plássum til 350.000 og 250.000 krónur á bygd, misti Foss­bankin eginpeningin og gjaldførið minkaði ov nógv sam­bært galdandi bankalóg. Fíggjareftirlitið hevur her­við niðurskrivað virðini í bank­a­num niður í einki, sig­ ur Helgi Fossadal. Vit kundu tó hóma skrift­i­ nia á vegginum, tá Flemming Duus, bankastjóri í Den Danske Bank í vár segði, at bert sparikassin og tveir teir stóru bankarnir skuldu verða í Føroyum. – Sambært Richard Mikk­el­sen, stjóra í Figg­ing­ ar­grunn­in­um 1992, skulu bert hes­ir bankar fáa stuðul í Før­oy­um. Niðurskriva so nógv at teir tordu at trúgva tí – Tað kann eisini vera or­ søkin til, at danska fíggj­ar­ eft­ir­litið hevur áalgt donsku stjórn­ini og landsstýrinum at gera bindani viðris­met­ ing­ar av føroysku pen­ing­ a­stovn­u­num. – Skuldu teir gera tað, varð neyð­ugt at niðurskriva virð­ini so nógv, at teir sjálvir trúgva upp á tað, sigur Helgi Foss­a­dal. Hetta situr væl til met­ing­ ina hjá Richard Mikk­el­sen um, at bert 30.000 fólk skulu búgva í Føroyu, sigur Helgi Fossadal. Fossbankin hevur 1200 út­ lán­arar. Hetta merir, at tey, sum hava lán í Foss­bank­a­ num frameftir skulu halda sín­ar skyldur. Peningurin verð­ur settur í hinar bank­ar­ nar. Advokatarnir, sum eru settir eftirlitsmenn við Foss­ bank­a­num, umsita peningin. – Hvat hendir, um fólk ikki gjalda rentur og av­drát­ t­ir til Fossbankan í gjalds­ steðgi? – So fara fólk á tvang, eins og í einhvørjari aðrari avtalu um lán, sum fólk hava við pen­ing­a­stovnarnar. – Fyribils fáa tey, sum hava lønarkonti og aðrar kont­o­ir í Fossbankanum ikki sín pen­ing. Trygd upp til 250.000 Helgi Fossadal upp­lýs­ir, at danski Ind­skyd­er­gar­an­t­i­ fond­en kemur til Føroyua í morg­in at gera upp í bank­a­ num. Umleið 150 mió. krón­ ur skulu gjaldast við­skift­ a­fólkum, sum eiga undir 250.000 krónur, og tey fáa sín pening umelið hálvan nov­em­ber. 250 fólk, stovnar og feløg eiga meira enn 250.000 krón­ ur í Fossbankanum. Tey mug bíða til Fossbankin er gjørdu upp, fyri at vita, um pen­ing­ ur­in er mistur. Uframt hetta, so misti Foss­bankin eginpeningin upp á 43 mió krónur gjára­ morg­unin, tá hann fór í gjald­steðg. – Tað var spell, tí Foss­ bank­in er mest likvidi bankin í Før­oy­um í løtuni og eigur um­leið 130 mió krónur á bók. Allan seinnapartiní í gjár vóru fundir í Fossbankanum við danska fíggjareftirlitið. Mikudagin verður fundur við høv­uðs­part­a­eig­ar­in í bankanum, bretska felagið Spencer & Ham­mond, sumeigur 70% av part­a­pen­ ing­i­num. Samráðingar um nýggjan partapening – Arbeitt hevur verið alt viku­skift­ið við at betra um gjald­førið í Fossbankanum, eitt nú við at fáa Spencer & Hammond at hækka part­a­ peningin. Hesar samráðingar vóru ikki lidnar, tá danska Fíggj­ ar­eftirlitið ringdi kl. seks mánamorgunin við boð­u­ num um, at Fossbankin var stongd­ur. – Fossbankin hevur 25% av fíggjaríløguni í reiðum pen­ingi. Og tí var tað vat ta ó­neyð­ugt, at vit skuldu lata aft­ur, sigur Helgi Fossadal. – Landsstýrið vil einki gera til tess at loysa trup­ul­ leikarnar fyri allar bank­ar­ nar í felag. Harnæst óttast lands­stýr­ið, at fólk fara at taka allan peningin ut. – Tað , sum nú er hent er stutt sagt tað, at vit hava lagt so nógv burtur móti tapi, vegna virðismetingarnar hjá danska fíggjareftirlitinum, at egi­n­p­e­ni­ng­urin fellur burt­ur, sigur Helgi Fossadal. Fíggjareftirlitið skal góðtaka partaeigarar Seinast í hesi vikuni fáa við­skift­a­fólk bræv frá Foss­ bank­a­num við uppgerð og boð­um um , hvussu fólk skulu fryi halda seg mót­ veg­is skyldum sínum í Foss­ bank­anum. Fyribils verða fundir við fíggj­ar­eftirlitið og tingingar við bretska Spencer & Ham­ mond, sum skal meta um avleiðingarnar av gjalds­ steðginum, og um møg­u­leiki verður fyri at lata Foss­bank­ an uppaftur. Bretska felagið er á­hugað at seta nýggjan part­a­pening í Fossbankan, men tin­g­i­n­g­ar­ nar eru sum sagt ikki lidnar. Harnaæst er onnu regla í nýggju bankalógini frá 1. juli í ár, sum sigur, at danska fíggj­ar­eftirlitið skal góðtaka nýggj­ar partaeigarar í einum banka og skal kanna hesar parta­eig­arar, áðrenn teir fáa loyvi at seta pening í bank­ an.« Samrøða í Sosialinum 12. oktober í 1993, Dagny Joensen Helgi Fossadal, stjóri í Fossbankanum, sum stongdi 11. oktober í 1993