mánadagur 15. oktober 2018síða 8

Mánadagur 15. oktober 2018 · Nr. 119 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 TÍÐINDI Yvir helvtin av tilburðunum av ov nógvari lús eru í Sundalagnum. Bakkafrost fer oftast upp um markvirði. Danjal av Rana Nú tølini fyri laksalús hava verið almenn í eitt ár, hevur Miðlahúsið hugt nærri at tølunum. Síðani 1. oktober í fjør hevur Heilsu­frøðiliga Starvsstovan al­ manna­kunngjørt úrslitini av lúsa­ telj­ingunum hjá Fiskaaling. Tað var Poul Michelsen, landsstýrismaður í vinnumálum, sum í kunngerð boð­ aði frá, at úrslitini av lúsa­telj­ing­un­ um skuldu vera alment atkomilig. 14. hvønn dag er Fiskaaling úti og telur lýsnar í øllum føroysku ali­ ring­unum. Í kunngerðini um yv­ir­ vøku og tálming av lúsum á alifiski er ásett eitt markvirði, eitt hægst loyvda tal av lús á hvørjum fiski. Markvirði er sett til 1,5 vaksnar kvennlýs á hvørjum fiski. Fyri at tryggja, at talið á lús ikki fer upp um markvirði, skulu tiltøk verða framd, so sum slakt, stendur í kunn­gerðini. Birna Mørkøre, landsdjóralækni, sigur, at allar lýsnar verða taldar, men at talið á vaksnum kvennlýs verð­ur nýtt sum markvirði, tí tað eru tær, sum smitta, sum hava egg­ ini á sær. - Tað eru tær, sum verða taldar, tí tað eru tær, sum eru kritiskar. Eru ov nógvar vaksnar kvennlýs, kann talið á lús veruliga eksplodera, sig­ ur Birna Mørkøre. Bakkafrost er oftast ov høgt Seinasta árið hevur Fiskaaling talt lús 526 ferðir í føroyskum ali­ ring­um. 33 ferðir, tað svarar til 7 pro­sent av ferðunum, er talið á vaksn­um kvennlýsum yvir loyvda markið. 28 ferðir er tað á økjunum hjá Bakkafrosti, at ov nógv lús hevur verið á fiskunum, fimm ferðir hjá Marine Harvest. Luna hevur ong­ an­tíð havt ov nógva lús á sínum laks­um, sambært Heilsufrøðiligu Starvs­stovuni. Tað vísir seg eisini, at tað eru tey somu aliøkini, sum hava lúsa­ trupul­leikar. 12 av teimum 27 ali­ støð­unum í Føroyum hava havt trupul­leikar av, at ov nógvar lýs hava verið á laskinum. Alistøðini við Kolbeinagjógv og Fossá hava oftast verið yvir loyvda markið, fimm ferðir, og síð­ ani aliøkið undir Síðu, fýra ferð­ir. Í Árnafirði, Borðoyarvík, Haralds­ sundi norður og á Selatrað, hava tað tríggjar ferðir verið ov nógvar lús á laksinum. Á Argjalandinum tvær ferðir, í Lambavík tvær ferðir, í Fuglafirði og Hvannasundi norður eina ferð og við Kunoyarnes eina ferð. Bakkafrost eigur øll hesi ali­støð­ ini, uttan tað við Fossá, sum Marine Har­vest eigur. Sundalagið er ringast Tað er eyðsæð, at lúsatrupulleikin er eisini avmarkaður landafrøðiliga. Tey 12 alistøðini, sum hava havt ov nógvar lús, liggja øll í norðara part­ inum av landinum. Tey fýra ali­ støðini í Sundalagnum, við Fossá, Kolbeinagjógv, Sela­trað og und­ir Síðu, standa fyri meiri enn helvt­ini av øllum teim­um ov høgu lúsa­virð­ un­um, 17 av teim­um 33 førunum. Ein líkn­andi tend­ensur sæst eisini í Norð­oyggj­um, har tey fimm ali­ øk­ini við Kunoyarnes, í Árnafirði, Borð­oya­vík, Haraldssundi norð­ur og Hvanna­sund suður, Hvanna­ sunds­megin, standa fyri 11 av teim­ um 33 førunum. Aliøkini vestan fyri og sunnan­ fyri Argjalandið hava ongantíð havt ov nógvar lús, sambært kann­ ing­unum hjá Fiskaaling. Sjálvt um vit høvdu lækkað markvirði nið­ur í eina vaksna kvennlús á hvørj­um laksi, so høvdu bara tvey ali­øki longur suðuri komið á listan, nevni­ liga tað hjá Faroe Farming í Vági og tað hjá Luna við Velbastað. Birna Mørkøre, landsdjóralækni, váttar, at tað eru øki í Føroyum, sum tykjast hava størri trupulleikar av lús enn onnur. - Tað eru ymisk viðurskifti, sum spæla inn. Eitt er sjálvandi, at avlúsingingin hjá nøkrum alar­ um gongur betri enn hjá øðrum, men tað er heilt víst, at tað eru øki í Føroyum, har plágan er størri. Ofta er tað sjálvsmitta og streym­ við­urskifti, sum gera hetta, sigur hon, og nevnir Sundalagið sum eitt dømi. - Vit vita, at tað er lítil útskifting av sjónum í Sundalagnum. Sjógvur, og lýsnar og egg í honum, ferðast tí aftur og fram gjøgnum Sundalagið og smittar aliøkini har so hvørt. Tí Sundalagið er ringasta lúsa