mánadagur 15. oktober 2018síða 9

9 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 15. oktober 2018 · Nr. 119 TÍÐINDI kann tað vera ein størri avbjóðing at halda talinum á lús lágt í Sunda­ lagnum og øðrum líknandi støð­um. Í øðrum økjum, kanska streym­ harð­ari økjum, er smittan ikki líka stór, sigur hon. Regin Jacobsen, stjóri á Bakka­ frost sigur tað sama. - Lýsnar formera seg sera skjótt og man smittar í stóran mun seg sjálvan inni á firðinum. Man smittar í lítlan mun granna­firð­ ir­nar. Vit síggja eisini, at aliøkini, sum liggja í streymasjógvi, sum til dømis á Gulanum á Argjum, hava færri trupulleikar. Har vera egg­ ini og lýsnar bornar til havs bein­ an­vegin, í mótsetning til aliøkini í Sunda­lagn­um, sigur hann. Heilivágsnýtslan er nógv minkað Um hugt verður eftir tølunum er tó einki, sum bendir á, at lúsa­trupul­ leik­in er størri í teimum størri ali­ brúk­unum enn teimum minnu. Einki statistiskt samanhang tykist verða millum talið á laski við hvørt alibrúk og talið á vaksnum kvenn­ lús á laksinum. Birna Mørkøre, landsdjóralækni, sigur, at endamálið við kunngerðini er fyrst og fremst at tálma nýtsluni av heilivági í føroysku alivinnuni og hon heldur, at hetta hevur eydn­ ast sera væl. Sambært henni vísa onnur hagtøl, sum ikki eru at­komi­ lig hjá almenninginum, at nýtslan av kem­iskum evnum í avlúsing er nógv minkað. Tað sigur Regin Jacobsen, stjóri á Bakkafrost eisini, og vísir á, at heili­vágsnýtslan hjá bæði Bakka­ frost og føroysku alivinnuni sum heild er minkað nógv seinastu tíð­ ina. - Tað síðsta árið hava vit onga baði­viðgerð við kemikalium og med­is­inum havt. Fyrr høvdu vit fleiri um mánaðin, sigur hann. Regin Jacobsen nevnir alibrúkið í Froðba sum eitt væleydnað dømi. Hann sigur, at Bakkafrost plagdi at hava trupulleikar við lús í Froðba, men so er ikki longur. Hetta er av tveimum orsøkum. - Fyrst hava vit valt at leggja ringarnar longur út. Fyrr settu vit smoltið út í Øravík og fluttu tað síðani yvir til Froðba. Nú hava vit lagt ringarnar longur út í streymasjógv, umframt at vit hava havt rognkelsi í øllum ringunum. Laksurin er nú slaktiklárur, vigar um seks kilo, og hann hevur ong­ an­tíð verið lúsaviðgjørdur, hvørki við einum ella øðrum. Hann hevur ongantíð verið nær markvirðinum heldur, sigur stjórin í Bakkafrost. Stórur bati í mun til fyrr Regin Jacobsen minnir eisini á, at lúsatrupulleikin er nógv minni nú enn hann var fyri 30 árum síðani. - Mitt í 80’unum var laksurin av­ tikin við lús, sjálvt um man brúkti mass­ar av kemikalium og heilig­ vági. Tað, sum man sá tað og sær í dag kann als ikki samanberast. Tey vildu sagt, at laksurin í dag als ikki hev­ur lús. Nú á døgum má man taka laksin upp og leita eftir lúsini. Tá á døgum sást lúsin, bara tú hugdi niður í aliringin, sigur hann. Lúsatølini benda eisini á, at lús­in hevur tað best um veturin, tað er í øll­um førum tá, at mest lús er at finna. Tað vátta bæði lands­ djóra­lækn­in og stjórin á Bakka­ frost. - Lúsin veksur best og skjótast í heit­um sjógvi, og sjógvurin rundan um Føroyar er heitast í septembur. Tí síggja vit eisini, at tað ofta er um heystið og veturin, at farið verður upp um markvirði, sigur Birna Mørk­øre. Regin Jacobsen vísir eisini á, at veðrið spælir ein leiklut. - Tað tekur nakrar dagar at av­ lúsa eitt aliøki. Rakar eitt illveður, so mugu vit bíða og fáa kanska ikki avlúsa so nógv, sum vit høvdu ætlað. Fiskaaling kemur kortini 14. hvønn dag og er man óheppin, so kann man liggja yvir markvirði, men orsaka av óveðrið fær man ikki avlúsa aftur áðrenn Fiskaaling aft­ur er og telur og so liggur man fram­vegis omanfyri markvirði, sig­ur hann, og peikar á, at tað er júst, tá mest lús eru, um heystið og veturin, at veðrið hevur lyndi at hótta sær ringast. Bæði Birna Mørkøre og Regin Jacobsen vísa tó á, at markvirði er sett somikið lágt, at eingin vandi er á ferð, hvørki fyri laksin ella vinn­una, um man fer upp um mark­virði. - Laksurin gerst sjúkur og fær nógv stór sár, um ov nógv lús er í ring­unum, men tá skal talan vera um nógv meiri lús enn vit síggja í Før­oyum, sigur Birna Mørkøre. - Markvirði í Føroyum er sett sera lágt, so har er eingin vandi á ferð at hon skal skaða laksin, og ei held­ur oyðileggja hann sum mat­ vøru, sigur Regin Jacobsen. Argjalandið Bakkafrost 623.309 fiskar 2 Árnafjørður Bakkafrost 1.081.774 fiskar 3 Borðoyarvík Bakkafrost eingin fiskur 3 Fossá Marine Harvest 1.268.581 fiskar Fuglafjørður Bakkafrost 1.598.970 fiskar 1 Hvannasund suður Hvannasundsmegin Bakkafrost 2.318.425 fiskar 1 Kolbeinagjógv Bakkafrost 2.103.943 fiskar 5 Kunoyarnes Bakkafrost 117.016 fiskar 1 Lambavík Bakkafrost 229.234 fiskar 2 Selatrað Bakkafrost eingin fiskur 3 Undir Síðu Bakkafrost eingi hagtøl fyri tal av fiskum 4 Haraldssund norður Bakkafrost eingin fiskur 3 5 FIMM TEY HARÐAST RAKTU ALISTØÐINI: Selatrað - fimm lús - 30-10-17 Árnafjørður - 4,9 lús - 02-10-18 Selatrað - 4,8 lús - 17-12-17 Selatrað - 4,2 lús - 16-10-17 Kolbeinagjógv - 3,2 lús - 11-12-17 FIMM TEY STØRSTU ALISTØÐINI SEINASTA ÁRIÐ Hvannasund suður - 2.569.563 fiskar - 31-12-17 Kolbeinagjógv - 2.103.943 fiskar - 30-09-18 Fuglafjørður - 1.610.080 fiskar - 31-5-18 Miðvágur - 1.575.379 fiskar - 30-11-17 Vestmanna - 1.537.100 fiskar - 31-10-17 FIMM TEY STØRSTU ALISTØÐINI JÚST NÚ Hvannasund suður - 2.318.425 Kolbeinagjógv - 2.103.943 Fuglafjørður - 1.598.970 Funningsfjørður Líðin - 1.402.117 Miðvágur - 1.343.493 øki í landinum Staðarnavn Fyritøka Tal á fiskum 30. septembur 2018 3 Talið í ringinum merkir, hvussu ofta alistøðin er farin upp um markvirði fyri lús.