týsdagur 16. oktober 2018síða 11

11 Mikudagur 22. oktober 2014 · Nr. 120 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 17. oktober 2018 · Nr. 120 FISKIVINNA Nógvar ásetingar skulu gerast nú Sjálvt um lógin um fyrisiting av sjófeingi fekk gildi 1.januar, so er nógv eftir at seta í verk enn Árni Gregersen Lógin um fyrisiting av sjófeingi kom í gildi á nýggjárinuym, men enn er nógv eftir at seta í verk av tí, sum lógin ásetir. Landsstýrismaðurin skal gera eina kunngerð, sum tryggjar yvir eitt áramál, at lt av fiskinum kemur til lands. Hetta er ein spurningur, sum ofta er viðgjørdur, tí hetta er eitt sind­ur eymt. Fyri vinnuna vísir tað seg ofta, at tað ikki loysir seg at taka alt við til lands, men hinvegin verð­ur mett, at tað ikki gagnar før­ oyskum áhugamálum, um ein stór­ ur partur av tí, sum verður fiskað, verð­ur tveitt fyri borð aftur. Til dømis hava reiðaríini, sum fiska í Barentshavinum sagt, at tað loysir seg ikki at fylla skipini við slógvi í mun til flak. Tí má okkurt gerast, so avskurður og slógv ikki fylla so nógv í lastunum . Millum annað hevur Akraberg gjørt tangar umborð, so slógvið verð­ur gjørt til ensilasju. Tað er ein møguleiki, sum fleiri hava víst á, men ivasamt er um hetta uppá styttri tíð loysir seg. Skiljirist Eitt annað, sum arbeitt verður við, er ein áseting um skiljirist, tá ið roynt verður eftir upsa. Endamálið er at forða fyri, at so nógvur smáur upsi kemur við í veið­uni, men at tann smæsti skal sleppa út aftur gjøgnum eina skip­ an við rist í trolinum. Ein kungerð um hetta hevur verið til hoyringar, men framvegis eru tað fleiri tekniskar ásetingar, sum skulu gerast, áðrenn skipanin verð­ur sett í gildi. Harumframt verður í løtuni í ar­beiðsbólki við umboðum fyri Fiski­málaráðið, vinnuna, Vørn og Havstovuna gjørt uppskot til um­ sit­ingarætlanir fyri tosk, hýsu og upsa, sum verða lagdar fyri tingið í heyst. Í hesum sambandi verður eis­ini spurningurin um kvotur og fiski­ dagar í fiskiskapinum eft­ir botn­ fiski undir Føroyum við­gjørd­ur. Fleiri kvotusløg Nýggja lógin hevur við sær, at tað eru fleiri sløg av kvotum enn áður. Her kunnu m.a. nevnast kvot­ur til verandi aktørar, upp­boðs­sølu­ kvot­ur á ávikavist eitt, ttý og átta ár og menningarkvotur. Talan er um nógv ymisk sløg av kvotum, sum ikki neyðturviliga eru fevndar av somu reglum við­ víkj­andi avhending, veiðigjaldi o.s.fr. Hetta setur stór krøv til um­ sit­ingina og eisini vinnuna at halda skil á, hvat verður fiskað av hvørj­ari kvotu, og hvussu kvotan kann um­ sit­ast. Reint umsitingarliga er eisini nógv eftir at gera. Fleiri kunngerðir eru eftir at verða dagførar og fleiri kunngerðir eiga at verða settar úr gildi. Tá ið tað arbeiðið er liðugt fer tað at styrkja samssvarið millum lóg­ina um sjófengi og eldru kunn­ gerð­irnar. Hetta fer eisini at børa um rætta­trygdina hjá borgarunum. Til dømis eru kunngerðir, sum inni­halda ásetingar um loyvi til felags­kvotu, so sum kunngerðin um humm­arafiskiskap, rækjufiskiskap og garna­fiskiskap. Lógin tekur ikki hædd fyri hes­ um, og tískil ber ikki til at umsita hes­ar fiskiskapir í løtuni. Hetta fer landsstýrismaðurin at seta í verk í komandi tíð Høgni Hoydal, landsstýrismaður, boðaði Løgtinginum frá, hvørjum hann fer at arbeiða við Árni Gregersen Landsstýrismaðurin við fiski­vinnu­ málum, hevur boðað Løgtinginum frá, hvørjum høvuðstættum innan fiskivinnuna hann fer at arbeiða við: Sum lógin um sjófeingi ásetur, so skal landsstýrismaðurin á hvørj­ um leggja fyri Løgtingið uppskot til løgtingslóg um, hvørt gildistíðin á fiskirættindum verður longd eitt ár fram. Uppskot verður latið Løg­ting­ in­um um at leingja gildistíðina á rættindum við einum ári fram til 1. januar 2027. Harumframt fer lands­stýris­ mað­urin í heyst at leggja fram upp­skot um aðrar lógartillagingar. Hetta snýr seg um ymiskar tøkni­ lig­ar og umsitingarligar ná­grein­ ing­ar. Eitt nú: • Reglur um brúksskyldu, har tillagingar og nágreiningar skulu gerast. • Nærri ásetingar fyri metingarnevndina í sambandi við menningarkvotur, kærumøguleikar o.a. • Reglur um at fáa uppboðssølu av veiddum fiski at virka betur. Umframt hetta havi eg í hyggju at skjóta upp lógarbroyting, ið skal gera tað møguligt hjá føroyskum reiðaríum, ið gera nýíløgur í skip, at taka av tilboðum frá skipasmiðjum í ávísum londum, sum hava serligar skipanir viðvíkjandi fígging av íløguni. Umsitingarætlan Ein av størru avbjóðingunum er at gera umsitingarætlanir fyri botn­ fisk undir Føroyum. Hetta arbeiðið er í gongd, og seinni í heyst verður politiska viðgerðin av hesum. Nú útlit eru fyri, at toska- og hýsustovnurin und­ir Føroyum er í batningi, er alt­ um­ráðandi, at stovnsrøktin verð­ur skipað í haldgóðum um­sit­ing­ar­ætl­ an­um. Landsstýrismaðurin boðar eisini frá, at lóg um veiðigjald verður løgd fyri tingið aftur í heyst. Samráðingar hava verið við um­ boð fyri vinnuna og millum løg­ tingsfólk, har endamálið er at fáa eina breiðari semju um uppskot til veiði­gjald. Nýggj kunngerð verður lýst um menningarkvotur í 2019, sum legg­ur eina greiðari viging til økis­at­litini viðvíkjandi arbeiðsloysi og mink­ andi fólkatali. Harumframt eru tættir, ið hava stóran týdning fyri fiskivinnuna, ið eru í aðrari lóggávu og skipanum enn lógini um sjófeingi. Skipanin við fiskivinnugrunni og fiskivinnuroyndum, ið hava til endamáls at skapa virðisøking í øllum liðum í fiskivinnuni og at gera hetta í eini skipan, ið líkist Matís í Íslandi, verður sett í verk í heyst. Talan verður um at skipa virk­ semi í fleiri plássum í landinum. Ætlanirnar um eina skipan við innflutnings-/útflutningskreditti, ið kann geva føroyskum fiska­virkj­ um betri kappingarføri, er kom­in nakað í drag, men arbeitt verð­ur fyri at tryggja slíka skip­an, sigur alt­so Høgni Hoydal, lands­stýris­ mað­ur í frágreiðing til Løg­tingið. Línuskipini undir Føroyum hava fiskidagar, men tá ið tey eru í Grønlandi eru tað kvotur. Trolararnir í Barentshavinum fiska eisini kvotur.