hósdagur 25. oktober 2018síða 10
‹ fyrra síða allar 40 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
FRÍGGJADAGUR 26. OKTOBER 2018
SOSIALURIN 124
10
alt andlitið og vøddastyrkin er
minkað. Eg fekk í byrjanini illa
etið og drukkið, men tað klári eg
nú. Eg fái tó ikki smílst ordiligt
ella blunka við høgra eyga, so eg
sovi við eyganum opnum fyri
tíðina, men tó er nervapínan tann
ringasta. Sjálvandi er tað keðiligt at
hava lammilsi í andlitinum, men eg
fái gott tosa, so hetta ávirkar meg
ikki nógv. Men vónandi gongur
hetta yvir skjótt, sigur Mirjam
Kambsskarð um heilsustøðuna í
løtuni.
Dagin eftir at lesarabrævið
hevði verið í fjølmiðlunum,
bleiv Mirjam Kambsskarð tó
uppringd av einum øðrum
sklerosusjúklingi, ið visti at siga,
at nú var ein neurologur á vitjan
í Føroyum. Mirjam Kambsskarð
gjørdi skjótt av og fekk eina tíð hjá
serlæknanum.
- Hann sá beinanvegin, at
lammilsi hjá mær ikki líktist tí hjá
vanligum sklerosusjúklingum. Í
staðin fekk hann illgruna um, at
talan var um okkurt slag av virus.
Tí bleiv eg send til oyrnalækna, ið
staðfesti, at so var. Eitt virus hevði
sett seg í oyra, og ávirkaði tað alt
andlitið, greiðir hon frá.
Áðrenn hon fekk frænir um, at
ein sklerosulækni var í Føroyum,
hevði Mirjam Kambsskarð tó verið
hjá einum øðrum lækna, ið hevði
staðfest, at sklerosan var orsøkin
til lammilsi. Í dag øtast hon um
hesa niðurstøðu.
- Um serlæknin ikki varnaðist,
at talan var um eitt virus, so
hevði endin kunna verið, at eg
fekk varandi mein av virusinum.
Tíbetur var ein neurologur her, ið
visti betri. Men hetta undirstrikar
bara, hvussu týdningarmikið tað er,
at vit hava teir ymsu læknarnir her
í Føroyum, so at teir kunnu fanga
slíkt, sigur Mirjam Kambsskarð.
Betri í Danmark
Júst munurin hvussu tað er at
liva við sjúkuni í Danmark og
Føroyum er nakað, ið fyllur nógv
hjá Mirjam Kambsskarð, nú hon
er heima í barsil. Tí meðan hon
hevur atgongd til serfrøðingar
innan sklerosu í Danmark, so hava
Føroyar ikki eingongd so mikið
sum ein neurolog, ið kann halda
eyga við føroysku sjúklingunum.
- Tað er sera stórur munur á
at fáa eitt attak í Føroyum og í
Keypmannahavn, har sum eg
búgvi og havi lækna. Eg gangi
ikki bert til kontroll hjá einum
neurologi, men einum neurologi
sum hevur serkunnleika í sklerosu.
Hetta er ikki í Føroyum, tí vit hava
ikki eingongd ein neurolog, sigur
Mirjam Kambsskarð.
Hon leggur dent á, at av tí,
at hon vanliga er búsitandi í
Danmark, so er hon ikki heilt greið
yvir hvussu støðan er hjá øllum
sklerosusjúklingum í Føroyum,
og vísir á, at tað væl kann vera, at
nakrir av føroyskum sjúklingunum
eru nøgdir við verandi skipan.
Óskiljandi
Sjálv er hon tó av tí sannføring, at
støðan kundi verið munandi betri í
Føroyum, og gevur politikarunum
skyldina fyri ringu støðuna í
føroyska heilsuverkinum.
- Eg vil ikki grenja ov nógv, men
eg havi so trupult við at skilja, hví
vit ikki royna at gera alt fyri betra
um støðuna á sjúkrahúsunum
her í Føroyum. Hetta økið eigur í
einum vælferðarsamfelagi at vera
raðfest fram um alt annað, sum
raðfest verður. Hetta er uttan iva
tað mest umráðandi økið, tí hetta
snýr seg um mannalív, sigur hon
og leggur afturat.
- So nógvir føroyingar liva við
kroniskari sjúku og krabbamein.
Hesi fólkini hava tað ikki lætt,
og tískil mugu vit sum samfelag,
royna at gera alt, sum vit kunnu
og meiri fyri hjálpa teimum. Vit
skulu stremba eftir at hava tað
best møguliga heilsuverkið, men
í staðin tykist tað sum um, at
politikarar ynskja at ignorera
trupulleikan og gera so lítið sum
gjørligt, so leingi sjúkrahúsið
bara stendur uppi. Veruleikin er
tó, at Landssjúkrahúsið er við at
skrambla saman.
Hon vísir á, at um man skal
veita sama støði av viðgerð sum í
Danmark, so er neyðugt at trífalda
talið av serlæknum. Men heldur
enn at gera nakað við hetta, so
velur almenna Føroyar í staðin at
byggja tunlar.
- Vit byggja tunlar og vegir runt
í landinum, sum um at tað er ein
mannarættur at hava so stutta
leið sum møguligt til arbeiðis.
Bert ein partur av øllum hasum
pengunum høvdu gjørt ein sera
stóran mun fyri sjúklingarnar, sum
vit hava í Føroyum, sigur Mirjam
Kambsskarð.
Tvey ár
Tað eru tvey ár liðin síðan Mirjam
Kambsskarð fyrstu ferð varnaðist,
at okkurt var áfatt við likaminum
og fekk staðfest sjúkuna, ið nú
er vorðin ein so stórur partur av
hennara lívi. Ein sjúka, ið hevur
sett spor á likamið og gjørt, at pína
er vorðin ein partur av lívinum
og orkan er vorðin minni. Og ein
sjúka, ið ger at framtíðin er óviss.
- Eg veit ikki, hvussu mín framtíð
sær út, ella hvussu longi eg fari at
vera arbeiðsfør. Sjúkuútlitini eru
ikki løtt at spáa um, men eg havi
ikki tørv á eina forsøgn, tí eg veit,
at hvat enn hendir, so verður mítt
lív gott, tí Gud er við mær. Eg komi
frá einari fantastiska familju, havi
eitt gott hjúnaband og ein son,
sum hevur givið okkara lív eina
heilt aðra meining, sigur Mirjam
Kambsskarð.
Hóast tað til tíðir kann vera lætt
at falla í fátt, tá sjúkan ger um seg,
so er hon eisini við til at seta lívið í
eitt øðrvísi ljós.
- Eg havi lært nógv av hesari
tíðini. Eg havi lært, at vit menniskju
taka alt fyri givið, og at vit hava so
nógv at vera takksom fyri. Sum til
dømis mítt eyga, sum ikki kann
vera ordiligt aftur fyri tíðina. Nær
hugsa vit, at vit eru takksom fyri
eginleikan at blunka, spyr Mirjam
Kambsskarð og heldur fram.
- Eg eri lívsglað og positiv, og
havi ikki hug at grenja. Dagarnir
og lagið er sjálvandi ymiskt, men
eg haldi, at okkara hugburður
til ein trupulleika, hevur størri
týdning og avleiðingar enn sjálvur
trupulleikin. Tú kanst stúra og
gremja ein lítlan trupulleika
til nakað nógv størri enn tað í
veruleikanum er. Tí er tað eisini
týdningarmikið at vera varin
við, hvat vit siga. Tungan er sum
lítil eldur, sum kann seta eld
á stóran skóg. Tað kann hava
stórar avleiðingar fyri títt lív, um
tú bert tosar um negativ ting og
trupulleikar.
Hon dylur heldur ikki fyri, at
hennara kristna trúgv er ein av
orsøkunum til, at hon higartil
hevur megnað nýggja lívið við
álvarsomu sjúkuni.
- Eg eri sera lívsglað, og mín
gleði hevur verið mín styrki. Eg
havi verið før fyri smílst og flent,
hóast eg ikki hvønn dag havi havt
tað gott, og tað er tí, at mín gleði
er bygd á Jesus. Hann hevur ikki
grøtt meg enn, men tað fer Hann.
Um ikki her á jørðini, so tá eg komi
heim. Inntil ta tíð, so hevur hann
givið mær styrki, frið og gleði, sigur
Mirjam Kambsskarð.
HALLUR@SOSIALURIN.FO
Serlæknin mátti siga tað tvær
ferðir við meg. Trupulleikin
var, at hann helt eg tók tað ov
pent og vildi tryggja sær, at eg
skilti, hvat hann segði. Men eg
segði bert, at eg var samd og helt sjálv, at alt
týddi á, at tað var hendan nervasjúkan