mikudagur 24. november 2004síða 4

6 Nr. 225 - 24. november 2004 Nr. 225 - 24. november 2004 7 Óhapp á Fámjinsvegnum Í nógva kavanum, sum var um viku- skiftið, vóru tað ikki bert persónbilar, sum komu illa fyri. Í Suð- uroynni kom ein kavaruddari nevniliga í stórar trupulleikar, tá hann brádliga gleið út av vegnum og fór bóltandi eftir bønum. Førarin náddi akkur- át at leypa úr maskin- uni, og søgan kundi lættliga havt endað nógv verri KAVARUDDING Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Oyvindur Brimnes frá Landsverk sigur, at talan er um eina rættiliga stóra gravimaskinu, eina so- nevnda gummiged, sum um vikuskiftið fór útav vegnum oman ímóti Fámjin. Hann dugir tó ikki at siga akkurát hvat tað er, sum er hent. – Tað hendir ofta, at kavaruddararnir fara nakað út av vegnum. T.d. at eitt hjól fer útav. Men førarar- nir megna sum oftast at beina maskinuna innaftur á vegin, uttan stórvegis hóva- sták. Eg dugi ikki at siga júst hvat tað er, sum er hent her, men hetta er ikki nakað, sum plagar at henda ofta hjá Landsverk, sigur Oyvindur Brimnes. Hann sigur tó, at har, stóra maskinan fór útav, er eitt ógvuliga knapt sving á vegnum, og tað kann kanska hava havt sína ávirkan á, at maskinan fór útav. Umframt tað, var jú nógvur kavi, so stóra mask- inan er allarhelst er gliðin. Sum skilst, var talan um eina rættiliga ógvusliga hending. – Førarin var til arbeiðis og ruddaði kava, tá gravi- maskinan brádliga, av eini ella aðrari orsøk, fór út av vegnum. Førarin mátti leypa út úr maskinuni, og náddi tað akkurát, áðrenn maskinan fór bóltandi runt og endaði niðri í bønum. So vítt sum eg havi hoyrt, breyt førarin nøkur rivja- bein, men kom annars ikki til skaða, tíbetur, greiðir Oyvindur Brimnes frá. Tað kundi nevniliga lættliga havt endað heilt galið. Hann leggur afturat, at har, sum maskinan fór útav, var eingin autoverja og at talan helst var um eitt hendiligt óhapp. Verður ikki afturgjørd Hóast tað tíbetur var lítil og eingin mannsskaði, so fór maskinan rættiliga illa, tá hon fór bóltandi ígjøgnum bøin. Oyvindur Brimnes sigur, at talan var um eina gamla maskinu, sum allarhelst ikki verður gjørd aftur. – Vit hava longu keypt eina nýggja gravimaskinu, og tað var bara ein spurn- ingur um tíð, áðrenn hin gamla skuldi setast. Hin nýggja verður í løtuni nýtt í samferðsluhavnini, men kemur nú inn fyri hina gomlu, sigur hann. Av tí, at maskinan er landsins ogn, var hon ikki tryggjað. Tað er nevniliga ikki loyvt at tryggja lands- ins ognir, veit Oyvindur at siga. Tí var tað kanska heppið í óhappinum, at tað var ein gomul maskina, ið allíka- væl skuldi setast nú, ið fór. Spurdur, um suðuroying- ar so kunnu vænta sær, at vegirnir verða ruddaðir eins skjótt næstuferð kavi kem- ur, svarar Oyvindur, at tað skulu teir ikki vera bangnir fyri. – Vit hava góðar maskin- ur til at rudda kava við, so tað verður neyvan nakar trupulleiki, staðfestir hann at enda. Sosialurin hevur tosað við føraran av maskin- uni, men hann ynskir ikki at gera nakrar við- merkingar til málið Tað kundi lættliga endað nógv verri, tá stóri kavaruddarin hjá Landsverk brádliga fór út av fámjinsvegnum í øllum kavanum, sum var um vikuskiftið. Førarin náddi akkurát at leypa úr maskinuni, áðrenn hon fór bóltandi ígjøgnum bøin. Hann breyt nøkur riv, men tað var tíbetur tað einasta, ið hendi við honum. Mynd: Áki Bertholdsen Tey, ið hava glett seg til at sluppin West- ward Ho, ið eftir drúgvar og umfat- andi umvælingar uttanlands, skuldi koma aftur á Havn- ina í oktober/novem- ber mánaði, mugu nú brynja seg við toli. Sluppin kemur nú væntandi ikki fyrr enn til várs, hóast alt WESTWARD HO Eydna Skaale Á heimasíðuni www.west- wardho.fo stendur nú at lesa, at sluppin allarhelst ikki kemur aftur til Føroya enn, hóast hon eftir ætlan langt síðani átti at havt verið her. Sluppin liggur í løtuni á eini skipasmiðju í Skot- landi, og umvælingin verð- ur ikki liðug fyrr enn í seinast í november ella einaferð í desember mán- aði. Hon skuldi uppruna- liga vera liðug í september ella oktober. Stóra seinkingin kemst av, at í avtaluni við skotsku skipasmiðjuna stendur, at um skipasmiðjan fær ann- að umvælingararbeiði, ímeðan arbeitt verður uppá Westward Ho, so skal hitt arbeiðið takast fram um Westward Ho. Í august og september í ár vóru millum annað tvey føroysk skip verið til um- vælingar á skipasmiðjuni í Fraserburgh, og hetta hev- ur tí verið við til, at seinka arbeiðnum uppá sluppina. Av tí, at tað er hægsta vetrartíð, tá sluppin nú ætlandi verður liðug, hevur nevdin í grunninum Slupp- in gjørt av, at Westward Ho skal vera liggjandi í Fraser- burgh veturin yvir. So tey, ið spent bíða eftir sluppini, mugu brynja seg við toli, tí væntandi kemur hon nú ikki fyrr enn í apríl mánaði komandi ár. Westward Ho aftur útsett Havnarsluppin Westward Ho, sum í longri tíð hevur verið uttanlands til umvælingar, kemur nú væntandi ikki aftur til landið fyrr enn í apríl mánaði komandi ár. Hetta kemst av nógvum seinkingum í umvælingararbeiðnum, sum ikki verður liðugt fyrr enn í desember. Síðani fer sluppin at liggja í Skotlandi fyri veturin Næsta ár fer niður- gongdin í búskapin- um rættiliga at merkjast, og tá fer privatnýtslan eisini at minka. Niðurgongdin gongur fyrst út yvir luksusvørur, men vaksandi arbeiðsloysi og fráflyting verða eisini avleiðingar, heldur búskaparfrøð- ingur BÚSKAPUR Eyðun Klakstein Aftugongdin í føroyska búskapinum fer næsta ár at fáa avleiðingar fyri privat- nýtsluna hjá føroyingum, og serliga í seinnu helvt av 2005 fer tað at síggjast aft- ur í øllum hagtølum. Tað sigur búskaparfrøð- ingurin Magni Laksáfoss. – Tað er eingin ivi um, at privatnýtslan fer at minka næsta ár, men kreppan verður als ikki so umfat- andi sum í 90'unum, sigur hann. – Umframt niðurgongd í brúkinum hjá fólki, fara vit eisini at síggja størri ar- beiðsloysi og fráflyting úr Føroyum. Mín meting er, at eini 1500 fólk fara at flyta av landinum næstu árini, sigur Magni Laksáfoss. Sæst ikki aftur á tølunum enn Nýggjar uppgerðir hjá Hag- stovu Føroya vísa, at meðan vinnan hevur sett ferðina niður og langt frá innflytir eins nógva útgerð sum fyri einum ári síðani, hevur afturgongdin ikki fingið tey privatu at seta fótin á bremsuna. Innflutningurin til beinleiðis nýtslu var fyrstu átta mánaðirnar í ár eins stórur og hann var somu tíð í fjør. Hetta kemur ikki óvart á búskaparfrøðingin. – Tað tekur tíð, áðrenn fólk minka um brúkið, hó- ast tey vita, at niðurgongd verður. Ikki fyrr enn tey rættiliga síggja og merkja afturgongdina kemur ein broyting, sigur Magni Laksáfoss. – Alt svingar ikki í takt í búskapinum, og tí fara vit ikki veruliga at merkja niðurgongdina fyrr enn næsta vár. Tá fer venda at koma í, og gongdin fer at síggjast aftur í øllum tølum fyri seinnu hálvu í 2005. Fyrst rýkur luksus Magni Laksáfoss er ikki í ivi um, hvussu niður- gongdin í búskapinum fer at merkja privatnýtsluna. Fyrsta teknið er, at bila- sølan minkar, og hetta teknið hevur verið eyðsýnt seinasta árið. Øll tøl frá Bileftirlitinum vísa, at skrá- setingin av nýggjum per- sónbilum minkar støðugt. – Tað eru fyrst luksusvør- urnar, sum fólk gevast at keypa. Síðani minkar keyp- ið av húsarhaldstólum og líknandi, og klædnasølan verður eisini ávirkað. Sølan av matvørum verður ikki ávirkað í sama mun, tí har fáa fólk ikki spart í sama mun sum við luksusvørun- um, sigur Magni Laksá- foss. Ein triðingur av kreppuni Magni Laksáfoss heldur, at sparingin hjá tí almenna fer at styrkja niðurgongdina í búskapinum, og tá ið ali- virksemið næsta árið steðgar, fara arbeiðsloysið og fráflytingin eisini at vaksa. – Nógv av teimum fyrstu, sum mistu arbeiðið í ali- vinnuni, hava klárað at funnið sær nýtt arbeiðið, men tað verður verri hjá teimum síðstu, sum missa arbeiðið. Tá verður ikki arbeiðið til allar hendur, og tá kann ein møguleiki ger- ast at fara av landinum fyri at finna arbeiði. – Longu í ár verður frá- flyting úr Føroyum, og hon fer at vaksa næsta ár. Frá- flytingin verður als ikki tann sama sum í 90'unum, men eg vænti at fleiri hundrað fólk fara at flyta av landinum. Samanumtikið rokni eg við, at niður- gongdin í búskapinum verður ein triðing av tí, sum vit upplivdu undir krepp- uni, sigur Magni Laksá- foss. Føroyingar mugu siga farvæl til marglæti Næsta ár fer niðurgongdin í búskapinum rættiliga at merkjast, og tá fara føroyingar at keypa minni av luksusvørum, arbeiðsloysi fer at vaksa, og fráflyting verður úr Føroyum, væntar búskaparfrøðingur – Alt svingar ikki í takt í búskapinum, og tí fara vit ikki veruliga at merkja niðurgongdina fyrr enn næsta vár. Tá fer venda at koma í, og gongdin fer at síggjast aftur í øllum tølum fyri seinnu hálvu í 2005, sigur Magni Laksáfoss, búskaparfrøðingur Politikarar hava ført eina ódámliga hetz ímóti Búskaparráðn- um, heldur Høgni Hoydal, sum nú spyr løgmann, hvat hann heldur um, at Her- mann Oskarson hev- ur lagt frá sær sum formaður í Búskap- arráðnum. Formað- urin í Tjóðveldis- flokkinum heldur, at landsstýrið við síni framferð hevur elvt til, at kritiskar røddir verða tiptar HETZ Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo – Tað hevur verið bæði skelkandi og óhugnaligt at síggja og hoyra ta við- ferð, ið sitandi landsstýr- issamgonga hevur givið Búskaparráðnum seinastu 9 mánaðirnar. Soleiðis sigur formað- urin í Tjóðveldisflokkin- um í einum munnligum fyrispurningi, sum hann fer at seta Jóannesi Eides- gaard, løgmanni í løg- tinginum í dag. Høgni Hoydal spyr, hvat løgmaður heldur um, at formaðurin í Búskapar- ráðnum hevur lagt frá sær eftir persónlig álop á hann frá leiðandi politikarum. Høgni Hoydal heldur, at Bjarni Djurholm, lands- stýrismaður, hevur verið tann ógvusligasti, men hann spyr eisini løgmann um hansara leiklut. – Hví hevur løgmaður ikki - heldur enn sjálvur at eggja til álop á Búskap- arráðið og formann tess - vart rættin og skylduna hjá Búskaparráðnum at útinna tað starv, sum tí við lóg er álagt at fremja, nevniliga at gera sínar metingar óheftar av polit- iskum og vinnuligum ser- áhugamálum, spyr Høgni Hoydal í einum av sínum spurningum. Kritiskar røddir verða tiptar Hermann Oskarson hevur verið í andglettinum fleiri ferðir seinasta árið, og eftir nýggjast frágreiðing- ina hjá Búskaparráðnum, sum kom í síðstu viku, boðaði Hermann Oskar- son frá, at hann leggur frá sær sum formaður í Bú- skaparráðnum. Høgni Hoydal heldur, at hendan avgerðin hevur tætt tilknýti til ta viðferð, sum Hermann Oskarsson hevur fingið frá fleiri pol- itikarum og einum fak- felagsformanni. – Við løgmanni, vara- løgmanni og landsstýris- manninum í Fíggjarmál- um á odda - væl stuðlað av fakfelagsformanni og samgongulimum - er ein ósaklig og persónlig hetz førd móti formanninum í Búskaparráðnum, heldur Høgni Hoydal. – Ein avleiðing av hesi hetz er, at formaðurin í Búskaparráðnum hevur boðað frá, at hann leggur frá sær. Men avleiðingar- nar eru eisini sera prin- sippiellar. Eitt landsstýri hevur við síni framferð elvt til, at kritiskar røddir verða tiptar - eisini tær, sum við lóg skulu vera kritiskar - og tað kann breiða seg allastaðni í samfelagnum, sigur for- maðurin í Tjóðveldis- flokkinum. Jóannes Eidesgaard skal svara fyrispurningin- um í løgtinginum miku- dagin. Høgni Hoydal skelkaður av hetz – Landsstýrið hevur við síni framferð elvt til, at kritiskar røddir verða tiptar - eisini tær, sum við lóg skulu vera kritiskar - og tað kann breiða seg allastaðni í samfelagnum, heldur Høgni Hoydal, formaður í Tjóðveldisflokkinum C M Y K 7 6