hósdagur 8. november 2018síða 5

FRÍGGJADAGUR 9. NOVEMBER 2018 SOSIALURIN 130 5 EYÐUN KLAKSTEIN Í 2017 vórðu 19 fosturtøkur framd­ ar í Føroyum. Hetta er metlágt og ein fjórð­ing­ur av tí, sum var fyri meir enn tríati árum síðani. Tað vísir nýggj uppgerð hjá Hag­stovu Føroya, sum eisini hevur greinað tølini. – Hóast tølini eru smá, og tí kunnu sveiggja nógv frá einum ári til annað, er gongdin greið, har tølini hava verið alsamt mink­andi, eisini tá talið av fostur­tøkum verður roknað í mun til talið av livandi føddum, skrivar Hagstovan. Í 1980-unum var talið av fostur­tøkum um 80 árliga. Fyrru helvt av 1990-unum minkaði tað niður um 60, seinni helvt av 90-unum niður um 50, um aldar­ skiftið og í nullunum niður móti 40, og hesi síðstu árini niður um 30. Nú er eisini talið av kvinnum í burðarførum aldri broytt nógv hesi árini, eins og føðitalið. Men eisini tá vit rokna í mun til føði­talið, er gongdin tann sama. Hagstovan skrivar, at umframt fallið í fostur­ tøku­títt­leikanum er eisini hend ein broyting í aldursbýtinum av teimum kvinnum, sum fáa framt fosturtøku. Fram til 1990- ini var títtleikin rættiliga javnur í aldursbólkum heilt frá 20-ára aldri­num fram móti 40 ára aldri­ num, tó størstur millum 25 og 29 ár. Hetta broyttist nógv frá nullun­um, har tað var eitt serliga stórt fall í aldursbólkinum 25-29 ár. Trý tey síðstu árini er mynstr­ið aftur nakað sum tað var í 1990-unum, men nógv lægri í øllum aldursbólkum. Lægst í Føroyum Verður talið á fosturtøkum rokna í mun til talið av livandi fødd­um, ber til at samanbera við onnur lond. Tá sæst, at í Norður­ londum er títtleikin nógv lægstur í Føroyum: 29 fostur­tøkur pr. 1000 livandi fødd í Før­oyum. Í Danmark vóru 264 fostur­ tøkur pr. 1000 livandi fødd. Saman­borið við øll Norðurlond sum heild er fosturtøkutíttleikin har eini sjey til tíggju ferðir so stórur sum í Føroyum, Grønland undan­tikið. – S a m b æ r t upplýsingum frá WHO, heimsheilsustovninum hjá ST, kunnu vit eisini saman­bera fosturtøkur í 40 euro­peisk­um londum og USA, roknað sum tal av fosturtøkum pr. 1.000 liv­andi fødd. Eisini her er lægsti títt­leikin at finna í Føroyum, með­an hann er 7 ferðir hægri í ES sum heild, 8 ferðir hægri í Ís­ landi og USA og 9 ferðir hægri í Dan­mark, skrivar Hagstovan. FÆRRI FOSTUR­ TØKUR Í FØR­ OYUM ENN AÐRA­STAÐNI Seinastu 30 árini er talið á fosturtøkum í Føroyum minkað niður í ein fjórðing Í fjør vóru 19 fosturtøkur framdar í Føroyum, og tað er metlágt Umhugsin Nærverandi Ítøkiligur MIÐFLOKKURIN SJÁLVANDI hvørt vikuskifti í Sosialinum Petur Hermansen Hví Miðflokkin: Liberalisman er nú so altetandi og ósmæðin, at einki loft ella veggir eru longur, hetta er skelkandi ! Hugsa tær, tey halda, at sjálvt menniskjans kynsligi samleiki kann veljast eftir ynski. Sum Bíbliu trúgvandi: kenni eg meg at hava skyldu at stuðla einum flokki, sum hevur sama mið og mál sum eg sjálvur. Ynski: At børn, ung og vaksin hava bestu umstøður til eitt virðiligt lív og møguleikar. At gomul og sjúk verða vird við tign eins og einhvør politikkari, tí so er lív lagað. www.midflokkurin.fo MIÐFLOKKURIN Á politiskum fundi í Templi Frelsunarhersins í Oslo Næstseinasta týskvøld varð formaður Miðfloksins boðin við boðin við á stórfund í Kristiliga Fólkaflokkinum. Fundurin var í templi Frelsunarhersins, fleiri hundrað fólk vóru møtt, og kjakið var lívligt. Hugaligt varð at lýða á, í tríggjar tímar, lærdi nógv og varð hugtikin yvir støðufesti teirra á nøkrum grundleggjandi økjum, vit hava í felag. Vit kunnu nevna nøkur teirra: • Sorteringssamfelagið (sí niðanfyri) • Eggdonatión (at hon, ið eggini ber, altíð er mamman). • Reservatiónsrætturin (rættur heilsustarvsfólka, lærara v.m. at bera seg undan slíkum, sum gongur ímóti teirra sannføring) • Ognarrætturin til barnið (foreldranna, ikki statsins) Sorteringssamfelagið, hvat er tað? Sorteringssamfelagið letur fostrið vita, at: • av tí at tú er so ella so, ber brek, er tvillingur, hevur Down syndrom ella tíni foreldur eru ikki nóg væl fyri fíggjarliga v.m., so hava vit ikki brúk fyri tær, einki pláss er fyri tær í Føroyum. Og so sláða tey hondina av hesum komandi føroyingum, nokta teimum lívið, ístaðin fyri at bjóða teimum og foreldrunum alla hugsandi hjálp, áðrenn og eftir barnsburðin. p.s.: Tú trýr tí neyvan, men íslendski heilsumálaráðharrin hevur boðað frá einum uppskoti um at broyta markið fyri loyvt fosturdráp frá núverandi 16. viku til 22. viku. og ”Norðurlandaráð teirra ungu”, við føroyskari forkvinnu og føroyskari næstforkvinnu, heitir á Norðurlandaráðið um at noyða Føroyar til (sokallað frítt) fosturdráp. Vangamynd CITAT “Tá verða tey øks at tagna, tí tað segði dáin satt: Hvønn vøkstur Gud hevur fagnað, og hvør eigur lívsins rætt!” (Hans Andreas Djurhuus)