mánadagur 19. november 2018síða 8

Mánadagur 19. november 2018 · Nr. 134 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Teir eru nú byrjaðir at seta vindeygu í nýggjan skúlan við Streymin. Tað eru montørar hjá H-Dygd, sum gera hetta arbeiði. Yvir um ánna eftir fiski - Eingin okkara í vinnuni skilir, hví vit ikki gera paralellar royndir á Føroyabanka, sum antin kunnu staðfesta ella avsanna tað, sum Havstovan sigur. Um friðingarnar einki úrslit hava givið, er tíðin kanska komin til, at vit eiga at tora at gera okkurt annað, sigur línuskipareiðarin, Kristian Martin Petersen Vilmund Jacobsen Tað undrar Kristian Martin Petersen, línuskipareiðara, at einki hoyrist politiskt um Før­ oyabanka, ið søguliga hevur givið eini 2.500-3.000 tons av toski hvørt ár í langar tíðir, men sum nú hevur verið frið­ að­ur fyri allari veiði í meira enn 10 ár. - Í gomlum døgum var tosk­ urin av Føroyabanka okkara høvuðsbrand á útflutn­ings­síð­ uni. Aftrat toskinum er hýsa, hav­taska og annað at fáa á Bank­anum. Men, eingin slepp­ ur at royna her, tí Føroyabanki er framvegis stongdur fyri allari vinnuligari veiði – við und­antaki av nøkrum fáum døg­um til smærru bátarnar. Línuskipareiðarin metir ikki, at royndin hjá teimum bát­um, sum eru slopnir á Bank­an, hevur givið nakra rætt­vísa mynd av heildini. - Fyrst í hesari øldini var toska­veiðan á Bankanum um­ leið 6.000 tons av toski, men bert fá ár seinni minkaði veið­ an stórliga. Síðan er eingin veiða farin fram her, tí Bankin hevur verið stongdur. Kristian Martin Petersen held­ur, at hetta eiga vit bein­ an­vegin at gera okkurt við, tí hann heldur tað vera ógvuliga sannlíkt, at nógvur toskur og hýsa eru á Føroyabanka. - Havstovan hevur staðfest nógva hýsu á Bankanum sein­ astu árini, men tað kemur tí­ verri ikki upp á tal at sleppa at royna her. Vit meta, at toskur eisini er at fáa á Føroyabanka, leggur hann aftrat. Línuskipareiðarin heldur, at tað kanska gevur eina betri heildarmynd av týdninginum, sum Føroyabanki kann hava, um vit samanbera toska­nøgd­ ir­nar á Bankanum við tað, sum føroysk línuskip kunnu veiða á Flemish Kap og undir Íslandi. - Á Flemish Kap var før­ oyska kvotan í 2018 umleið 2.500 tons, og í 2019 verður hon ætl­andi umleið 3.900 tons. Føroyska toskakvotan undir Íslandi hevur í nógv ár ligið um 1.200 tons, men seinstu árini er hon hækkað til umleið 1.800 tons. Kristian Martin Petersen held­ur tað vera torført at skilja, at føroysk línuskip skulu noyðast at sigla framvið Før­oya­banka og á havleiðirnar hjá øðrum, tá Bankin kann geva upp í 6.000 tons av toski um árið. - Í staðin fyri at sleppa at fiska á Føroyabanka, noyðast føroysk línuskip á fjarleiðirnar við Flemish Kap, Grønland og Ísland at fiska. - Fiskimenn duga illa at skila, at Føroyabanki fram­veg­ is er stongdur, og at ikki ein gang royndarveiða hevur verið loyvd øll hesi ár. Eg ivist ikki í, at nakrar línuroyndir á Bank­anum høvdu givið eina sann­ari mynd av støðuni enn tær fáu yvirlitstrolingarnar hjá Hav­stovuni geva. Kristian Martin Petersen legg­ur tó dent á, at hetta skal ikki skiljast soleiðis, at hann ikki hevur virðing fyri tí arbeiði, sum Havstovan ger. - Men, eingin okkara í vinnuni skilir, hví vit ikki gera paralellar royndir, ið antin staðfesta ella avsanna tað, sum Havstovan sigur. Um friðingarnar einki úrslit hava við sær, er tíðin kanska komin til, at vit tora at gera okkurt annað, sigur línuskipareiðarin. 177 METRAR: Arbeiðið at byggja Eysturoyartunnilin gekk sera væl í síðstu viku, tá boraðir vórðu heilir 177 metrar tilsamans. Av samlaðu tunnilslongdini á 11.250 metrar, eru nú bert 2.999 metrar eftir at bora og spreingja. Býráðshús fær virðislønir Býráðshúsið, sum Osbjørn Jacobsen Arkitektar hava sniðgivið, hevur enn einaferð sett Føroyar á heimskortið fyri sína serstøku byggilist Vilmund Jacobsen Nýggja býráðshúsið hjá Eyst­ urkommunu hevur vunnið enn eina virðisløn. Talan er hesaferð um eina virðisløn í Architecture MasterPrize í greinini Institutional Archi­ tect­ure, ið fevnir um stovns­ byggilist. Architecture MasterPrize er ein árlig virðisløn, sum verð­ur latin til serstaka byggi­list innan nógvar ym­ isk­ar greinar. Talan er um tríggja­r høvuðsbólkar – arkit­ektur snið, innandura snið og landslags arkitektur – og undir hesum eru til­sam­ ans 42 bólkar. - Virðislønir verða latnar vøkrum og serstøkum byggi­ verk­ætlanum kring allan heim­in, og í hesum føri hevur býráðs­húsið í Eystur­komm­ unu, sum Osbjørn Jacobsen Arki­tektar hava sniðgivið, enn einaferð sett Føroyar á heims­kortið fyri sína ser­ støku byggilist, vita tey í Eyst­urkommunu at siga. Lagt verður aftrat, at nakr­ ar fáar virðislønir vórðu latn­ ar í Norðurlondum aftrat bý­ ráðs­húsinum í Norðagøtu, og mill­um hesar eru Copen­hag­ en International School  í Nord­havn,  Frederiksbjerg skúli í Århus, Maersk Tower í Keypmannahavn og  Mylla Hytte norðan fyri Oslo. 7 miljónir til royndir Vilmund Jacobsen Fiskivinnuroyndir lýsa nú eftir verkætlanum, og um­ sóknarfreistin er 3. des­ emb­er 2018 klokkan 12. Vænt­andi verða umleið sjey miljónir krónur útlut­ að­ar til verkætlanir í 2019. Hetta er ein skipan hjá Fiskimálaráðnum, sum stuðl­ar royndum og kann­ ing­um við týdningi fyri fiski­vinnuna, bæði prakt­ isk­ar, vinnuligar og vís­ inda­lig­ar. Verkætlanir, sum stuðul kann søkjast til, eru skip­ að­ar í trý høvuðsøki: 1) Burðardyggur fiskiskapur, 2) Royndarveiða og virðis­ øking av fiski og 3) Bú­ skap­arlig og samfelagslig menning av fiskivinnuni og førleikamenning í øll­ um liðum. Fyritøkur, almennir stovn­ar og einstaklingar kunnu søkja um stuðul úr Fiski­vinnuroyndum. Heildarveiða av toski (rund vekt) á Føroyabanka árini 1965-2017. Kelda: Havstovan