týsdagur 18. desember 2018síða 37

37 Mikudagur 22. oktober 2014 · Nr. 120 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 19. desember 2018 · Nr. 147 KJAK Bústaðarpakkin er tómur - úrslitið øvugt hjá samgonguni Eyðun Simonsen, vinnuligur útleigari Tað er eingin ivi um at sam­ gongan við nýggja Bústað­ar­ pakk­anum ynskir at økja út­ boðið av íbúðum, men úrslitið verður tíverri tað øvugta. Tað kostar skattgjald­ar­an­ um, at Bústaðir tekur lán Tað kostar okkum øllum, tá Bústaðir tekur lán til at byggja íbúðir, tí økt almenn lántøka ávirkar metingina hjá Moody av Føroyum. Rentustøðið hjá lands­kassanum hækkar, tá met­ingin hjá Moody av Før­oy­ um fellur, og tað kemur tí at kosta skattgjaldaranum og har­við føroysku húsarhald­un­ um. Løgmaður staðfestir í Bú­ stað­arpakkanum, at bústað­ar­ trotið helst er okkara størsta einstaka avbjóðing. Ætlanirnar eru góðar, men samgongan ”gloymir” avleiðingarnar í sínum ágrýtni at finna upp á okkurt munagott áðrenn løg­ tings­valið, sum stendur fyri durum. Tekur við aðrari hondini og gevur við hinari Løgmaður metir, at Bústaðar­ pakkin skapar fortreytir fyri at nøkta ein triðing av tørv­ inum á leigubústøðum, sum leys­liga er mettur til 600 íbúð­ ir. Hvør er so ætlanin við teim­ um írestandi 400 íbúðunum? Tá ymiskir karmar áhaldandi vera lagdir fyri virkseminum hjá Bústøðum í mun til van­lig­ ar vinnuligar fyritøkur, so hev­ ur tað við sær ótryggleika at gera íløgur í at byggja íbúðir tí kappingarfortreytirnar eru so ójavnar. Eisini ávirka ójøvnu karmarnir áhugan hjá bankum neiliga at veita fígging. Láns­ kostn­aðurin økist hjá vanligu fyritøkunum, og tí verður tað dýrari at byggja íbúðir og harvið eisini dýrari hjá fólki at leiga. Úrslitið er, at fyritøkur halda seg aftur við at byggja leigu­íbúðir, og samgongan hevur sostatt givið 200 íbúðir við aðrari hondini og tikið 400 íbúð­ir við hinari hondini. Javnsettar karmar Sambært greining av bústað­ ar­marknaðinum í Evropa (OECD), so eru týskarar betri nøgdir við teirra bústaðar­marknað enn aðrir evropearar. Bú­skap­ frøð­ingurin og granskarin inn­ an sosiala ástøði og bústað­ar­ pol­itikk, Jim Kemeny, metir at orsøkin er at bústaðar­politikk­ urin í Týsklandi í størri mun hevur skapt javnsettar karmar ímillum almennar og privatar íløgur. Massaframleiðsla og væntandi viðlíkahald Kanning (boligforskning.dk) vis­ir, at vinnuligir útleigarar brúka mest til viðlíkahald. Or­ søkin er, at vinnuligir útleig­ar­ ar meta, at íløgur í viðlíkahald kasta av sær yvir tíð. Spurningurin er, um Bú­ stað­ir fer at raðfesta at halda sín­ar ognir viðlíka. Royndirnar eru, at viðlíkahald av almenn­ um ognum ikki verður raðfest í Føroyum. Hugsandi er, at Bú­ staðir ístaðin raðfestir massa­ framleiðslu av bústøðum fyri at tekkjast politiska myndug­ leik­anum, og at vit um nøkur ár fara at standa við einum bú­ stað­armassa, sum forferst. Í tøkum tíma Heitt verður á løgtingið í tøk­ um tíma um at javnseta Bú­ staðir og vanligar fyritøkur við m.ø. at seta krøv til avkast á egin­ognina og krøv til komm­ un­ur um at veita javnsettar treyt­ir og atgongd til grund­ økir, bygningar v.m. Ver vælkomin Katrin Jóhanna Frank Davidsen Tað var ein stór løta, tá Katrin Jóhanna fyrr í vikuni kom skúm­andi inn ígjøgnum Vága­ fjørð og legði at bryggju í Mið­ vági, har stór fjøld av fólki tók ímóti. Løtan var kensluborin, men hesaferð var hon lívsjáttandi aft­urímóti sorgarløtuni, tá Vest­urvón fyri 13 árum síðani fór síðsta túrin út ígjøgnum Sør­vágsfjørð. Yvir nátt var flagg­skip okkara selt, uttan at mann­ing og skipari fingu nakr­an møguleika at bjóða uppá bátin. Felag við kapital­ sterk­um reiðaríi í Íslandi aftan fyri seg ognaði sær Vesturvón og fleiri smærri trolarar aftur­ at. Tí er tað ómetaliga kær­ komið, at fiskivinnu­nýskip­an­ in nú gevur møguleika fyri, at tað øvugta kann henda. At koma umborð á Katrin Jóhannu, var sum at koma um­borð á ein rættiliga nýggjan bát, so vælhildin hann var frá brúnni niður í maskinrúmið og annars um alt skipið. Hetta má sigast at vera eitt ódnartak, ið reiðaríið Kinnfelli við Tummasi Henriksen og Árna Dalsgaard á odda hava megnað at gjørt til veruleika. Tí mótstøðan ímóti ætlanini hevur verið ógvuslig. Ikki bara frá verandi aktørum í upp­sjóv­ ar­vinnuni, sum nærum hevur gjørt alt hon megnar at leggja fót fyri, at onnur skulu sleppa at royna seg í hesi vinnu. Men tað mest harmuliga hevur verið, at andstøðan við Fólka­ flokk­inum á odda  hevur lagt alla sína politisku orku í at steðga hesi ætlan. Hetta hóast sjálvur formaðurin í Fólka­ flokk­inum er vágamaður. Um politiska ætlanin hjá andstøðuni hevði borið á mál, so hevði stórfingna ætlanin við Katrin Jóhonnu als ongan lut fingiðí í tí ófatilga ríkidømi, ið svimur í okkara sjóøki, og í tí tilfeingi, sum Føroyar hava ognað sær í samráðingum við onnur lond. Gomlu aktørarnir ráða yvir eini 80 prosentum av okkara fiska­tilfeingi, men hava kortini dagliga í øllum miðlum gjørt menningarkvoturnar og upp­boðssøluna til teirra arg­ asta fígginda. Teir hava rópt um og rópa enn, at hesar báðar ný­skapanirnar, ið bert umfata ein lítlan part av samlaða til­ feing­inum, fara at taka alt grund­arlagið undan teirra vinnu­tólum. So gott sum øll andstøðan saman við Føroya Fiskimanna­ felag og Føroya Skipara- og Navigatørfelag hevur verið í teirra parti. Ja, tann flokkurin, ið eftir velj­arakanningunum at døma fer at gerast størsti flokkur aft­aná løgtingsvalið  ætlar at rulla alla skipanina aftur til tað, hon var, um teir fáa valdið til komandi løgtingsval. Eitt av essunum hjá verandi aktørum í teirra lobbyvirksemi var, at eingin møguleiki var at fáa nakra figging í Føroyum til skipakeyp longur. Tað kann afturvísast, tí reiðaríið hjá Katr­in Jóhonnu hevur uttan stór­vegis trupuleikar fingið fígg­ing úr Føroyum til keypið av bátinum.  Tað má sigast at vera áræði út yvir tað vanliga, ið eigarnir av Katrin Jóhannu hava víst, tá ið hesir við einari kvotu upp­á ein brøkpart av tí, sum gomlu aktørarnir fáa, meta seg at kunna klára seg fíggjarliga. Vón­andi fáa teir eitt sindur aft­urat, millum annað á upp­ boðs­søluni. Um henda ætlan fer at eydn­ast, og tað vóni eg av hjarta, so fer tað at geva øðrum fiski­monnum trúnna uppá, at tað áræði, í hesir hava víst, tað kenn­ir eingi mørk. Sirið, krúnprinsurin og fólki! Hans Joensen Formaður í Havnar Framburðsfelag   Nú um dagarnar frættist, at landstýrismaðurin í heilsu­ málum, Sirið Stenberg, nokt­ ar at taka ímóti millióna­ upphædd frá Nova Nord­isk grunninum  til gransk­ing o.s.f.v. Danski krúnprinsurin bjóð­ar av sínum eintingum at veita stuðul á kr. 300.000 til til ávíst endamál, har listafólk fáa høvið at vísa síni kynstir og fáa nakr­ ar krónur afturfyri, men tjóðveldi líkt, unnar Siri Stenberg, landsstýris­ kvinna, ikki føroyskum lista­fólkið hesi oyru.   Eg spyrji bara. Er Sirið Stenberg, landsstýrismaður í heilsumálum, fyri allar før­ oyingar?  Ella bert fyri tjóðveldi?  Eg haldi, at hetta er stór skomm. So gott sum øll andstøðan saman við Føroya Fiskimanna­felag og Føroya Skipara- og Navigatørfelag hevur verið í teirra parti