hósdagur 20. desember 2018síða 14

FRÍGGJADAGUR 21. DESEMBER 2018 SOSIALURIN 148 14 EYÐUN KLAKSTEIN S einastu tvey árini hevur Stein­tór Rasmussen skrivað fýra krimibøkur. 1400 síður við spenningi, sviki, drápum, persónstýpum og ágangi. Alt í kendum føroyskum um­hvørvi og við viðkomandi sam­felagslýsingum. – Tað er meira enn ein regla um dagin, sigur Steintór Ras­mussen. Hann er útbúgvin lærari, men er ivaleyst betur kendur sum tónleikari, sangskrivari og fyri­skipari. Í farna mánaði kom fjórða krimi­bókin í bindiklubbarøðini út. »Seytjandi maðurin« er spenn­ingssøga, sum millum annað gongur fyri seg í einum eirinda­leysum politiskum um­hvørvi. Í bókini doyr tann seytjandi maðurin í illgruna­ sam­ari ferðsluvanlukku, og spurningurin er so, um van­ lukk­an hevur okkurt tilknýti til politiskar telvingar ella okkurt heilt annað. – Tað eru nógvar góðar søgur í politikki, og tað er rætti­liga aktuelt við politiskum handl­ um av ymiskum slagi. Ein sam­ gonga skal alla tíðina hava ein meiriluta fyri sínum málum, og vit síggja javnan, hvussu mál kunnu fara ein veg ella annan veg, sigur Steintór Rasmussen. –  Politikarar eru ikki verri ella betur menniskju enn rit­ høvundar, lærarar, journal­ist­ ar, verkafólk ella hand­verk­a­r­ ar, men tað okkurt serligt við poli­tikki, sum ger, at tað kann vera áhugavert at spinna eina søgu burtur úr tí, sigur hann um nýggju bókina. »Seytjandi maðurin« er ikki ein djúptøkin partapolitisk við­ merk­ing ella ein neyv greining. Bókin lýsir politiska umhvørvið, frontar, konfliktir og avdúkar skuggasíður hjá menniskjum. –  Í bókini fella onkur skot bæði hendan veg og handan veg, og eg royni at lýsa, hvussu politikkur eisini kann vera, men tað er ringt at taka kappingina upp við veruliga politikkin, sigur Stein­tór Rasmussen. Smáir marginalar Ein bindiklubbi bindir høvuðs­ per­sónarnar í krimisøgunum hjá Stein­tór Rasmussen saman, men bøkur­nar lýsa ymisk umhvørvi. Fyrsta bókin, »Deyðin fer í bindi­klubb«, snýr seg um svik í barnaárum, kynsligan ágang, átrúnað og um fólkini í bindi­ klubba­umhvørvinum. Onnur bókin, »Hevndin úr havsins dýpi«, er um sjómans­ lívið, um tann gamla skúlan, um happ­ing og umhvørvið á bygd. Triðja bókin, »Horvna rósan« gongur fyri seg í einum eliterum mentanarumhørvi við rotinskapi og vil vísa, at tey vælútbúnu og radikalu menniskjuni í samfelagnum eru ikki stórt øðrvísi enn onnur. – Tú mást hava okkurt upp á hjarta fyri at skriva bøkur, annars verður tað bara ein svada av orðum. Eg havi viljað fortalt nakrar søgur. Reyði tráðurin í bókunum er ikki endiliga brots­ verkið, beistagerðir ella upp­klár­ ingini, men líka nógv søgurnar, sum liggja millum brotsverkið og uppkláringina. Fólk kunnu koma út fyri mongum í lívinum, og marginalarnir kunnu mangan vera smáir, sigur Steintór Ras­ mussen. –  Ert tú á skeivum staði til skeiva tíð, kanst tú verða traumatiseraður fyri lívið. Menniskju kunnu vera sterk ella skirvislig, og lívið kann vera sera skroypiligt, og eg haldi, at tað er áhugavert at liva seg inn í per­ sónar­nar og teirra umstøður. – Heldur enn at válka sær í dráp­um, ræðuleikum og hevnd royni eg í bókunum at leita eftir orsøk­ini til brotsgerðina. Eg vil gjarna sleppa inn undir húðina á fólki og finna fram til, hví summi kunnu hava slíka vreiði, at tey fremja álvarsligar brotsgerðir, og spurningurin er, hvat vit sum menniskju kunnu finna uppá, sigur Steintór Rasmussen. – Eg vóni, at hesar søgurnar kunnu vera við til at avvápna okkum menniskju, so vit ikki handla so kensluleyst og ó­um­ hugs­að. Bíðar við næstu bók Steintór Rasmussen ætlar nú at taka ein steðg frá krimi­ skriv­ingini. Hann hevur ikki sett punktum fyri røðini, men fyribils setur hann eitt semi­ kolon. –  Eg havi skrivað seinastu bók­ina soleiðis, at eg nú kann anda út og bíða við at skriva meira. Eg vil eisini geva fólki møgu­leikan at fara ígjøgnum bøkur­nar og dagføra seg, um tey hava hug til tað. Eg havi ikki sett mær fyri at skriva alla tíðina, men nú verður avbjóðingin at lata vera, sigur hann. –  Nógv fólk duga væl at skriva, og eg havi ásett mær eina rímiliga stóra kvotu hesi sein­ astu tvey árini, so eg ætli mær ikki at skunda mær við at skriva nýggja krimibók, og eg ætli mær at lesa meira sjálvur. Eg havi ikki lisið eins nógv, sum eg plagdi, nú eg havi skrivað hesar bøkurnar, sigur Steintór Rasmusen, sum hevur eitt savn av søgum til børn klárt til útgávu. Fyrsta bókin í røðini, »Deyðin fer í bindiklubb«, er týdd til týskt og norskt, og møguliga skal onnur bókin eisini týðast í næst­um. – Eg havi sjálvur fingið bøkur­ nar týddar, og eg havi ikki nakr­ an útgevara í rygginum, men eg merki áhuga millum útlendingar fyri bókunum, og skaldskapur kann vera ein góður møguleiki at læra nakað um eitt samfelag, sig­ur Steintór Rasmussen. – Eg vil gjarna sleppa inn undir húðina á fólki og finna fram til, hví summi kunnu hava slíka vreiði, at tey fremja álvarsligar brotsgerðir, sigur Steintór Rasmussen, sum hevur skrivað fýra krimibøkur seinastu tvey árini LEITAR EFTIR ORSØKINI TIL BROTSGERÐINA –  Eg vóni, at hesar søgurnar kunnu vera við til at avvápna okkum menniskju, so vit ikki handla so kensluleyst og óumhugsað, sigur Steintór Rasmussen, sum nú hevur útgivið sína fjórðu krimibók