hósdagur 27. desember 2018síða 8

FRÍGGJADAGUR 28. DESEMBER 2018 SOSIALURIN 149 8 Hann veit, at avbjóðingar eru fyri framman, men mælir til at vit ikki gloyma hvussu væl tað gongur í Føroyum ÁRNI GREGERSEN -Sjálvandi hava vit avbjóðingar í komandi árinum, men vit mugu ikki gloyma, at tað gongur sera væl í Føroyum og at útlitini eru bjørt. Aksel V. Johannesen, løgmaður, er væl nøgdur politiskt nú vit nærkast ársenda í 2018. Fyri fjóðru ferð hevur tað eydnast sam­ gonguni at fáa eina fíggjarlóg samtykta. -Tað er ikki bara ein fíggjarlóg, men ein fíggjarlóg við avlopi, sum gjøgnum hesi fýra árini samgongan hevur sitið tilsamans nærkast hálv aðru milljard krónum, sigur løgmaður. Hann leggur afturat, at sjálvandi skal landið hava avlop í hesum tíðum, men fyri at tað skal henda, so er tað sjálvandi neyð­ ugt, at tað verður stýrt eftir einum avlopi. Millum avbjóðingarnar í komandi ári nevnir løgmaður vandan fytri einum ov heitum búskjapi. Arbeiði er til allar hendur – og tað er gott – men samstundis mugu vit ansa eftir, at alt sum vit fáast við ikki gerst ov dýrt, tí okkum manglar arbeiðskraft. Stór mál í ár Tá ið løgmaður hyggur afturá hetta árið, sum skjótt er farið, so fegnast hann um, at tað eydnaðist at fáa samtyykt eina pensjónsnýskipan. -Hetta er eitt mál, sum politiska skip­ anin hevur arbeitt við í eini 20 ár, men nú eydnaðist tað. Semjan er ikki bara sam­ gongan, men eisini Sjalvstýri, sigur løg­ maður. Hann leggur dent á trý ting við pensjóns­ nýskipanini: 1. Hon lyftir tey veikastu 2. Hon ger tað smidligari at fara av arbeiðsmarknaðinum 3. Hon tryggjar haldføri í búskapinum fram í tíðina. Nýggja skipanin hevur eisini við sær, at pensjonistarnir fáa meir úr Samhaldsfasta. 1.mai hækkaði útgjaldið einar 500 krónur og her á nýggjárinum hækkar tað 1045 krónur um mánaðin, sigur løgmaður. - Hetta er nakað, sum av álvara ger mun hjá pensjonistunum, sigur Aksel V. Jo­ hanne­sen. Bergholini Í 2018 hevur nógv orðaskifti verið um berghol og hvussu tey skulu raðfestast. Ósemja hevur verið í samgonguni, men kortini er tað hepnast at semjast um eina raðfesting, sjálvt um tað kostaði einum landsstýrismanni sessin. -Vit hava gjørt avtalu um, at Hvalbiar- tunnilin verður framskundaður, so vit eisini koma eitt sindur fyrr til at gera tunlarnar Norður um Fjall. Samstundis verður farið undir at gera tunnil til Dals 1.mars og síðan er tað tunnilin til Fámjins, sigur løgmaður. Hann er eisini sera fegin um, at landsstýrið hevur lagt ætlanirnar um ein bústaðarpakka alment fram. Pakkin gevur Bústøðum møguleikar at læna 250 milljónir krónur afturat, so 200 íbúðir verða bygdar afturat teimum 200, sum eru í gerð og teimum 200, sum eru samtyktar at gera. Við teimum fara Bústaðir at hava millum 600 og 900 leigumál. -Tíbetur er tað so, at vit hava ein stóran fólkavøkstur. Tí er neyðugt, at vit hava bústaðir tøkar til hesi fólkini, sum fegin vilja búgva í Føroyum, sigur Aksel V.Johannesen. Bústaðrneyð í Føroyum er ikki nakað nýtt mál, serliga ikki í Tórshavn, men tað er sjáldan at so nógv fólk eru flutt til Føroyar uppá so stutta tíð. Marknaðarviðurskiftini Føroyski útflutningurin er vaksin nógv seinastu árini og nógv orka verður løgd í at skaffa føroysku fyritøkunum betri atgongd til stóru útlendsku marknaðirnar. Handilsavtalur eru á veg við fleiri lond: Kina, Japan, USA, Russland og Suðurkorea eru lond, sum samráðst hevur verið við í drúgva tíð. Men eitt av londunum gongur ikki so væl at finna eina avtalu við. Tað er Ísland. Talan er um Hoyvíkssáttmálan. Nýggja lógin um fyrisiting av sjófeingi ger, at Hoyvíkssáttmálin má broytast, men tað hava íslendsku myndugleikarnir higartil ikki verið sinnaðir at gera. Tí hevur Poul Michelsen, landsstýris­ maður við vinnumálum, fingið heimild frá tinginum at siga Hoyvíks-sáttmálan upp. Hetta skal gerast undan 1.januar, tí upp­ sagn­artíðin er 12 mánaðir. - Íslendingar mugu skilja, at vit hava ræði á okkara egna tilfeingi og tí má sáttmálin broytast. Hann hóskar ikki saman við lógini og tí noyðast vit at siga hann upp nú, broyta íslendingarnir ikki støðu og ganga við til broytingar í sáttmálanum, siur Aksel V. Johannesen, løgmaður. Fiskivinnunýskipanin Tað er á nýggjárinum eitt ár síðani fiski­ vinnu­nýskipanin kom í gildi, men enn er nógv av tí, sum stendur í nýggju lógini ikki sett í gildi. Enn hava vit fiskidagar heldur enn kvot­ ur og nógv umrødda umsitingarætlanin er ikki farin at virka enn. - Hinvegin eru uppboðssølurnar farnar at virka og tað haldi eg hevur riggað væl. Vit hava góð dømi um, at summi hava keypt dýrt, tí tey við at hava serliga góða góðsku eis­ini kunnu selja fyri serliga høgan prís, sig­ur Aksel V. Johannesen. - Hetta haldi eg eisini sjálvandi er ein Val verður í seinasta lagi 31.august næsta ár Tað sigur lógin, men løgmaður hevur enn ikki tikið endaliga støðu nær væl verður Seinasta løhtinghsval var 1.september 2015. Sambært galdandi lógum, so skal verða aftur ís einasta lagi fýra ár eftir. Tað vil siga 1.september í ár, men av tí at 1.september er ein sunnudagur, so skal val í seinasta lagi verða 31.august. - Ja, tað sigur lógin og júst nú dugi eg ikki at síggja nakrar politiskar óisemjur í vár, sum fara at noyða eitt væl fram, sigur løgmaður. - Hinvegin vita vit frá fyri skjótt fýra árum síðani, at tað ikki er serliga heppið at hava væl so stutt fyri, at fíggj­ ar­lógaruppskotið fyri komandi ár skal leggjast fram. Tað skal berast í tingið í seinast lagi í endanum av september, so har er ikki nógv tíð at arbeiða hjá einari nýggjari samgongu, leggur hann afturat. Løgmaður sigur, at tað av praktiskum orsøkum kanska verður soleiðis, at væl verður undan summarsteðginum, men tað er ein spurningur, sum verður við­ gjørdur í vár. - Ja, tað kemur ann uppá so nógv, men ta støðuna taki eg, tá ið hon er búgvin at taka, sigur Aksel V. Johannesen, løg­ mað­ur. LØGMAÐUR SÆR UPPÁ KOMANDI Á