hósdagur 31. januar 2019síða 13

FRÍGGJADAGUR 1. FEBRUAR 2019 SOSIALURIN 13 13 tað kanska eini 1.000 av teimum, ið fara á val. Snýr seg um álit Tingformaðurin Páll á Reyna­ túgvu vísir á, at hjá honum er hetta ein spurningur um álit á komandi ættarlið at stjórna okk­ ara landi. - Vit hava havt so øgiliga nógv­ ar stórar útsagnir frá nógvum søgu­ligum persónum, um at lata vit landið upp í hendurnar á kom­andi ættarliði, so gongur alt galið. Men higartil er tað mót­ prógvað so væl og virðiliga, tí gjøgnumgangandi hevur sivil­ isa­tiónin sum heild ment seg tey farnu nógvu hundrað árini, sigur ting­formaðurin, ið heldur talan er um eina ógrundaðan ótta. - Tað at vera bangin fyri fram­ tíðini og ungdóminum er onkurs­ vegna ein lívsmótsøgn. Sjálvandi mugu vit geva ungdóminum og upp­vaksandi ættarliðnum álit og áræði og sjálvandi fara tey eis­ini at duga at menna og skipa sam­ felagið. Betri upplýst Tingformaðurin er varin við at knýta menniskjaliga búning at val­aldrinum, men vísir kortini á, at nógv er broytt síðan valaldurin sein­ast bleiv broyttur. - Vit hava havt 18 ára valrætt í 35 ár nú. Um man skal knýta menn­iskjaliga búning aftrat val­ aldri, haldi eg, at tey allar flestu 16 ára gomlu í dag eru nógv meira upp­lýst um samfelagsviðurskifti enn teirra javnaldrar fyri 40 ella 50 árum síðan, sigur Páll á Reyna­ túgvu og vísir á, at samfelagsfrøði fyll­ir munandi meira í skúlanum nú, umframt at alnetið hevur latið ein nýggjan heim við upplýsingum og vitan upp fyri borgarum. Orsøkin til, at tingformaðurin er varin við at tengja valaldur og bún­ingarstøði at hvørjum øðrum, er tí tað er nakað, ið man vanliga ikki ger, sambært honum. - Soleiðis sum vit hava valt at tulkað demokratisk rættin til val í Skandinavia, so hevur man ikki tengt nakað ávíst búningarstøði ella upplýsingarstøði beinleiðis at tí. Tað er soleiðis, at øll hava rætt at velja, sigur Páll á Reynatúgvu. Hetta undirbyggir hann við at vísa á, at vit hava skipanir fyri eldri fólk, har tey fáa møguleikan at velja, hóast tey ikki eru før fyri at koma á valstaði sjálv ella eru nógv viknaði av elli og sjúku. - Men kortini er tað ein so grund­leggjandi rættur í einum ný­mót­ans fólkaræði, at tú hevur rætt at gera tína ávirkan galdandi í minsta lagi fjórða hvørt ár uttan mun til hvussu væl tú sjálvur klár­ ar at grundgeva. Tú hevur rætt at gera tað sum tú vil uttan grund­ geving. Tað er ein rættur, ið tað skal øgiliga nógv til áðrenn man byrjar at pilka við, sigur ting­for­ mað­urin. Eyka atkvøður Ein teirra, sum fleiri ferðir hevur gjørt greitt, at hann ikki tekur undir við at lækka valaldurin, er Kaj Leo Holm Johannesen, ting­ mað­ur fyri Sambandsflokkin. Í 2007 atkvøddu hann ímóti upp­ skot­inum og tá Tjóðveldi fyri tveim­um árum síðan førdi fram, at val­aldurin skuldi lækkast í sam­band við fólkaatkvøðuna um stjórn­arskipanina, mutaði hann eisini ímóti. - Eg haldi, at valrætturin skal fylgja tí, tá man er myndigur. Tað vil siga, tá ið man ikki longur er eitt barn. Tað at atkvøða er partur av at vera vaksin og man er vaksin, tá man er 18 ár. Tað er eitt gott punkt og man nýtist ikki broyta tað til ein annar aldur, sigur Kaj Leo Holm Johannesen og leggur aft­ur­at. - Ungdómurin skal hava lov at vera ungdómur. Tá tú so verður 18 ár, verður tú myndigur og fær fulla ábyrgd av øllum. Eyka atkvøður Fyrrverandi løgmaður vísir á, at hann hevur torført við at síggja nakra haldgóða grundgeving fyri at lækka valaldurin, men hevur í stað­in illgruna um, at tey sum eru fyri einum slíkum uppskoti eru tað mest, tí tey vænta tað kann vinna nakrar eyka atkvøður. - Valaldurin á 18 ár er passaligur og tað hevur virkað væl í Føroyum. Eg dugi í øllum førum ikki at síggja nakra grundgeving fyri at lækka val­aldurin, ið eg kann taka undir við. Man væntar kanska, at man við eini slíkari broyting kann fáa nakrar eyka atkvøður. Og um man endi­liga skal lækka hann, hvat er so grundgevingin fyri at steðga á 16 ár og ikki 14 ár ella uppaftur meira, spyr tingmaðurin. Kaj Leo Holm Johannesen vísir eisini á, at hóast kjakið um at lækka val­ald­urin ikki er nakað nýtt, so hevur einki land í Norðurlondum tikið hetta stig. Tað er nakað, ið vit sum føroyingar eiga at hava í huga, tá kjakast verður um hetta, metir tingmaðurin. - Tað er ein orsøk til, at val­ ald­urin í Norðurlondum er 18 ár. Skipanin er góð sum hon er, og haldi eg, at vit í hesum før­in­um skulu spegla okkum í tí norð­ur­ lendska leistinum. Soleiðis er tað skipað í teimum londum, ið vit van­liga samanbera okkum við pol­it­iskt, sigur hann. Tingformaðurin heldur søgan prógvar, at tey ungu eru klár til meira ábyrgd Fyrrverandi løgmaður saknar veruliga grundgevingar fyri at lækka valaldurin - Soleiðis sum vit hava valt at tulkað demokratisk rættin til val í Skandinavia, so hevur man ikki tengt nakað ávíst búningar­ støði ella upplýsingar­ støði beinleiðis at tí - Ungdómurin skal hava lov at vera ungdómur. Tá tú so verður 18 ár, verður tú myndigur og fær fulla ábyrgd av øllum