hósdagur 7. februar 2019síða 8

FRÍGGJADAGUR 8. FEBRUAR 2019 SOSIALURIN 16 8 TEMA Veðurlagsbroytingar PÆTUR HJALMAR EVENSSON PATURE@SOSIALURIN.FO Í 2009 samtykti Løgtingið ein­mælt Veðurlagspolitikk Føroya við yvirskipaða mál­ in­um at skerja útlátið av vakstr­arhúsgassum við í minsta lagi 20 prosentum í 2020 í mun til útlátið í 2005. Nú er minni enn eitt ár til 2020, og útlátið av vakstr­ar­ hús­gassum er vaksið í so stórum nøgd­um, at tað er púra vónleyst at røkka hesum málinum. Í 2017 økt­ist samlaða útlátið við nærum 20 prosentum í mun til árið fyri, og tað er einki, sum bendir á, at hes­in tendensurin fer at broytast fyri­bils. Tøl fyri 2018 eru ikki liðug greinað enn, men fyribilstøl vísa, at útlátið í fjør liggur væl oman fyri talið í 2017. Sambært Meinhard Elia­sen, sum starvast í orkudeildini hjá Umhvørvisstovuni, er talan um ein vøkstur á upp ímóti 10 pro­sentum. - Vøksturin er millum annað orsakað av nógva byggi­virk­sem­ inum, sum er í gongd í Før­oy­um í løt­uni, sigur Meinhard Elia­sen og vísir á, at ein rúgva av brennievni fer til eitt nú gravi­mask­inur og last­bilar í stóru byggi­verk­ætl­an­ un­um kring landið. Mugu minka um oljunýtsluna Størsta avbjóðingin hjá føroy­ing­ um at skerja um útlátið av vakstr­ ar­húsgassum er at minka um olju­nýtsluna. Yvir 90 prosent av saml­aða útlátinum í 2017 stavaði bein­leiðis frá orkunýtsluni í sam­felagnum, og av hesum um­ boðaðu fiskiskip heili 42 pro­ sent av allari orkunýtsluni, sam­bært ársfrágreiðingini hjá Um­hvørvisstovuni. Meinhard Eliasen vísir á, at tað er trupult at minka um útlátið frá fiskiskipum, tí í verandi løtu eru ong­ar ítøkiligar alternativar orku­ keld­ur til skip enn olja. - Tað verður ringt at fáa batt­arí­ ir at rigga í einum fiskiskipi, tí tey eru ikki nóg stór. Úti í heimi hevur mann elriknar fergur, men tað eru ofta fergur, ið sigla ein ógvuliga stutt­an tein. Tað ber ikki til hjá før­oy­ingum at fara í fiskiskap í fleiri vikur og dúva upp á battaríir, sum skulu løðast, sigur Meinhard Elia­sen. Fleiri el-bilar og hitapumpir Umhvørvisstovan lýsir støðuna í Føroyum rættiliga einfalt: fer søl­an av olju upp, veksur útlátið av vakstrarhúsgassum – og øvut: mink­ar sølan av olju, so minkar út­látið. Og har eru fleiri ting, sum vit sum einstaklingar kunnu gera fyri at minka um útlátið av vakstr­ Røkka ikki málinum: ÚTLÁTIÐ AV VAKSTRAR­ HÚSGASSUM Í FØROYUM BARA VEKSUR Meira enn 90 prosent av føroyska útlátinum stavar beinleiðis frá orkunýtsluni í samfelagnum, og fyribilstøl frá í fjør benda á eina øking. Meðan fiskiskipini eru størsti syndarin, so eru hitapumpur og el-bilar tvær ítøkiligar loysnir uppá, hvussu mann sum einstaklingur kann minka um útlátið