hósdagur 14. februar 2019síða 11

FRÍGGJADAGUR 15. FEBRUAR 2019 SOSIALURIN 19 11 - Tað hevur at kalla onga ávirkan á gerandisdagin hjá okkum í Føroyum, um fólkatingsumboðini eita Annika, Edmund, Sjúrður ella Magni. Tað er løgtingið, sum ger lógirnar, sum eru galdandi í Føroyum. Ikki Christiansborg. Tað sigur Uni Holm Johannesen, stjórnmálafrøðingur, um hví valluttøkan til seinastu fólkatingsval hevur verið so lág HALLUR AV RANA HALLUR@SOSIALURIN.FO F øroysku flokkarnir skulu ikki vænta tað stóru val­ lutøkuna, tá fólka­tingsval verð­ur ein av komandi mán­að­unum. Áhugin fyri fólka­ tings­valinum er nevniliga so mikið lítil millum føroyskar velj­ arar, politikarar og flokkar, at tað er ringt at ímynda sær eina vallutøku, ið bara líkist henni, ið er til løgtingsval. Tað er metingin hjá stjórnmálafrøðinginum Una Holm Johannesen. - Eg ivist í, um tað ber til. Ikki uttan so, at fullveldið er ovast á pol­itiska breddanum í Føroyum, sum var støðan í 2001. Týdningurin av valinum er snøgt sagt ov lítil, sammett við løgtingsvalið, er svarið, tá hann verður spurdur, hvat skal til fyri at økja um val­ luttøkuna til fólkatingsval. Uni Holm Johannesen, ið flestu føroyingar kenna frá hans­ ara gamla leikluti sum vert­ur í Dag&Viku, hevur bæði gjøgnum sítt yrki sum journal­ist­ur og síni út­búgving sum stjórn­mála­frøð­ ing­ur, fylgt væl við í kjakinum um før­oysku fólka­tings­um­boðini og lunk­aða áhuganum hjá før­oyska veljarafjøldini at fara á val, tá umboð skulu sendast á Christians­ borg. Í høvuðsritgerðini, ið hann lat úr hondum á Syddansk Uni­versit­ et fyri trimum árum síðan, var evnið lítla valluttøkan í Føroyum til fólkatingsval og hugburðin hjá føroyskum flokkunum mótvegis teimum báðum føroysku sess­un­ um. Onga ávirkan á gerandisdagin Hann vísir á, at ymsar orsøkir liggja til grund fyri, at fólkatingsval ikki hevur somu støðu millum veljara­ fjøldina sum løgtingsvalið, harav tann fyrsta er manglandi ávirkan á okkara gerandisdag. - Tað hevur at kalla onga ávirkan á gerandisdagin hjá okkum í Føroyum, um fólkatingsumboðini eita Annika, Edmund, Sjúrður ella Magni. Tað er løgtingið, sum ger lóg­irnar, sum eru galdandi í Før­ oy­um. Ikki Christians­borg. Og tað eru lands­stýrið í Tinganesi og stjórn­in á Christians­borg, sum gera avtalur um viðurskiftini mill­ um Føroyar og Danmark. Ikki fólka­tings­umboðini, sigur stjórn­ mála­frøð­ingurin. At 65,6 prosent av føroysku velj­arunum kortini valdu at fara á val seinast er tí, at veljarin hevur tí fatan, at hóast valið ikki er týdn­ ing­armikið fyri okkum, so er tað ein fólkaræðislig skylda at brúka okkara atkvøðurætt, vísir Uni á. Trupult hjá flokkunum Vantandi áhugin hjá føroyingum fyri sessunum á Christiansborg sæst ikki bara aftur á valluttøkuni, men eisini í talinum av valevnum, ið politisku flokkarnar stilla upp til valið. - Tað eru bara tveir politiskir sess­ir at kappast um. Tað ger, at politisku flokkarnir fáa ikki mobil­ is­era so nógv valevni, sum veruliga rokna við, at tey hava ein kjans at verða vald. Ein stórur partur av val­evnunum eru heilt einfalt ikki nóg eldhugaði, eisini tí løgmaður, lands­stýrisfólk, floksformenn og aðrir politiskir profilar stilla upp, vísir hann á og samanber við løg­ tings­valið, har tað ber til at koma inn um tinggáttina við 200 atkvøð­ um. Samstundis brúka flokkarnir eis­ini sjálvir munandi minni orku og pengar upp á at vinna sessirnar á Fólkatingi samanborið við á Løg­ tingi. - Runt roknað, so brúka stóru flokk­arnir í Føroyum umleið 300.000 krónur til at føra valstríð til fólkatingsvalið, og teir brúka okk­urt um eina millión krónur til løgtingsvalið. Tað ger eisini, at fokusið verður ikki tað sama, sigur Uni Holm Johannesen. Upphæddin á 300.000 krónur er ikki tilvildarlig, men samsvarar tað við tann politiska stuðulin, ið stóru flokkarnar fáa frá Fólka­ ting­inum. - Flokkar, sum fáa fleiri enn 1000 atkvøður til fólkatingsvalið, fáa eina upphædd fyri hvørja at­ kvøðu. Føroysku flokkarnir fáa okk­urt um 300.000 krónur yvir fýra ár, vísir hann á. FÓLKATINGIÐ AT KALLA ONGA ÁVIRKAN Á GERANDISDAGIN - Ein stórur partur av valevnunum eru heilt einfalt ikki nóg eldhugaði, eisini tí løgmaður, landsstýrisfólk, floksformenn og aðrir politiskir profilar stilla upp