mánadagur 18. februar 2019síða 10

10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 18. februar 2019 · Nr. 20 TÍÐINDI LARMUR Tað er ikki burðardygt at gera skipanir, so at skip fáa streym úr landi. Tað er dýrt, og tað er stórur vandi fyri, at pengarnir eru burturspiltir. Tað er niðurstøðan í eini kanning hjá Tórshavnar Havn Áki Bertholdsen Tað ber til, at lata skip, sum liggja við bryggju, streym úr landi. Men tað er so dýrt, at tað loysir seg ikki. Tað er niðurstøðan í eini um­fatandi kanning hjá Tórs­ havn­ar Havn. Fólk hava gramt seg um, at skip, sum liggja við bryggju, larma so illa, at tey hava ampa av tí. Tey hava eisini gramt seg um, at skipini rúka so illa, at tað er ein bági. Serliga hava tey gramt seg um, at tey fáa ikki nátt­arfrið fyri skipum, sum liggja og landa og lossa, tí tey larma so illa, at tað er ikki sov­ andi. Hetta nívir tey so fast, at tey hava stovnað áhugafelagið, Heima­friður, við tí endamáli at fáa myndugleikarnar at bøta um støðuna. Serliga hava tey tosað um, at fáa Kommunu at seta skip­ an­ir upp, soleiðis at skipini kunnu fáa streym í landi. Nøkur av teimum, sum hava gjørt vart við seg, eru fólk í Kollafirði, har stórar Havnir eru báðu megin fjørðin, og har nógv virksemi er av lossing land­ing, bæði í samband við farma­flutning, og í samband við upp­sjóvarvirkið hjá Faroe Pelagic. Dýrt at gera og dýrt at reka Men nú vísa kanningar hjá Tórshavnar Havn, at talan er um eina rættiliga stóra íløgu, sum ikki á nakran hátt er burð­ ardygg. Hinvegin staðfestir Jón­ svein Lamhauge, havn­armeist­ ari í Havn, at samanumtikið er tað ein politiskur spurningur, um nakað fer at verða gjørt við hetta, ella ikki. Men hann vísir á, at Tórs­ havn­ar Havn hevur gjørt eitt  umfatandi og nágreiniligt ar­beiði fyri at lýsa trupul­leik­ an, og fyri at kanna um tað ber til at gera skipanir, soleiðis at skipini kunnu fáa streym úr landi. Hann sigur, at úrslitið av kanningunum er, at tað ber til at lata skipini fáa streym úr landi. Men hann leggur afturat, at tað er so mikið dýrt, at tað er ikki ein íløga, sum er burð­ar­ dygg.  Hann sigur, at í fyrsta lagi eru er sjálv íløgan rættiliga stór. Í øðrum lagi er tað dýrt at reka, tí tað fer at kosta Tórs­ havn­ar Havn – ella skipunum – milliónir um árið. Í triðja lagi eru tað bara nøkur heilt fá skip, sum hava út­gerð umborð til at taka streym úr landi. Og havnarmeistarin sigur, at eftir at tey hava spurt seg fyri, eru smá útlit fyri, at út­ lendsk skip fara at brúka peng­ ar upp á at fáa slíka útgerð um­borð, sum tey bara skulu brúka í einari havn, sum tey sigla upp á bara onkuntíð inn ímill­um.  Hinvegin hava tey í Tórs­ havnar Havn heldur ikki fingið greið svar frá føroyskum reið­ ar­um um teir eru sinnaðir at fáa sær slíka útgerð – í hvussu so um tað ikki verður eitt bein­ leiðis lógarkrav. –  Verður tað ikki álagt við lóg, at skip skulu hava útgerð til at taka ímóti streymi úr landi, og at havnir skulu levera skip­unum streym, verður tað ógvuliga torført, fyri ikki at siga heilt ómøguligt, at fáa eina slíka skipan á føtur, sigur Jón­svein Lamhauge. Onkur av reiðarunum seta eisini sum treyt, at tað skal ikki vera ein eykaútreiðsla hjá skip­unum, og at fólk á landi skal standa fyri arbeiðnum at binsa skipið í landstreymin. Hann sigur, at sostatt er tað óvist, hvussu nógv skip fara at brúka eina slíka skipan og at keypa sær landstreym um­ borð, heldur enn at gera sín egna streym. Ikki burðardygt Men havnarmeistain leggur aft­urat, at hóast tað verður ásett við lóg, broytir tað ikki tann veruleika, at hetta verður so stór útreiðsla –bæði til íløg­ ur og rakstur– at fíggjarliga er tað ikki burðardygt.  Um tað so er umhvørvisliga burðardygt, er ein annar spurn­ingur, sum eisini er eitt sind­ur ivasamur, í hvussu so er í løtuni, tí tað nógvur av streym­inum, skipini skulu fáa, verður frá tungolju, og hon dálk­ar eisini. Hinvegin ar­beið­ ir SEV miðvíst við at útbyggja grønu orkuna, so tað rokni­ stykkið fer at batna alsamt sum árini ganga. Leysliga mett kostar umleið eina hálva millión at gera tað, sum skal gerast umborð á skip­unum fyri at tey kunnu taka ímóti streymi úr landi. –  Men tað er nógv tann minsti parturin av trupul­leik­ an­um, tí tað, sum skal gerast á landið, er nógv meiri um­fat­ andi. Á Landi skal streymur leið­ast oman á bryggjuna í ein transformara. Streymurin er 50 herz, men skipini brúka 60 herz, og tí má streymurin gerast um á bryggj­ uni fyri at skipini kunnu brúka hann. Síðani skulu káplar leggjast av bryggjuni, umborð á skip­ un­um, og har krevst bæði ein kápultrumla og krani, tí kápul­ in er tungur, hann vigar nevni­ liga 10 kilo fyri hvønn metur, so hann er ikki mannbærur. Og eitt skip, sum brúkar nógv­an streym í sambandi við lossing og landing, umframt til køling og frystarí, skal kanska hava fýra káplar umborð. Men harafturat skal ein skip­an við landstreymi eisini hava nokk av orku, og að merk­ ir, at tað má eisini vera nokk av landstreymi til skipið, tá ið kran­ar, frystarí, og annars allar skipanirnar umborð eru í gongd í sambandi við lossing og landi.  Og ein skipan við land­ streymi skal eisini vera hundrað prosent støðug, og tað er eisini eitt krav frá skip­ un­um, at tey skulu kunna kopla landstreymin til, uttan at noyðast at sløkkja umborð fyrst, tí hendir tað, skal tíð og orka brúkast til at fáa allar skip­anirnar umborð stillaðar aftur. Samstundis skal tryggjast, at útbúnaður og káplar ikki liggja á bryggjuni, tí tað er ein TAÐ LOYSIR SEG BØTA UM TRUPU Soleiðis kann ein skipan við landstreymi til skip, síggja út. Streymurin kemur frá Sev, í ein umformara á landi, haðani liggja káplar á eia kápultrumlu, har krani hivar káplarnar umborð. Umborð verða káplarnir knýttir í eitt elskáp, haðani teir fara í eltalvuna og síðani runt í skipinum, har brúk er fyri tí. Tað er ikki ein íløga, sum er burðardygg