mánadagur 18. februar 2019síða 16

16 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 18. februar 2019 · Nr. 20 KJAK Yvirboðspolitikkur og populisma í hægsta potensi Frank Davidsen Í 26 ár hevur skattliga skip­an­ in í sambandi við Sam­ haldsfasta staðið sína roynd, uttan at ein hevur hoyrt eitt negativt kis frá borgarliga veing­inum. Tí borgarligu flokk­ arnir hava ásannað, at ein­asta politiska skipan, ið kann megna at upp­byggja eitt vælferð­arsam­felag í ein­um landi við ein­ans 50.000 íbúgvum, er eitt sam­halds­fast samfelag, har øll lyfta í felag. Men nú er fjáltur komin á borgarliga veingin, tí okkara pensionistar hava fingið eina munandi hækking í pen­ siónini ígjøgnum Sam­halds­ fasta. Borgarligu um­boð­ini á  Løgtingi hava áhald­andi trúttað niður í velj­ar­an, at eingin betring var hjá pen­ sion­istunum. Og sjálvt um Almanna­ mála­ráðið hevur lagt broyt­ inganar alment út, svart upp á hvítt, so ákærdi fyrrverandi løgmaður á Vágaportalinum eins og í Norðlýsinum Al­ mannamálaráðið   fyri at ar­ beiða í loyndum fyri sit­andi samgongu. Tí sá aðalstjórin í Almanna­ málaráðnum seg noydd­an at rættleiða fyrrverandi løg­ mann hesum viðvíkjandi. Borg­arligu flokkarnir kalla nú Samhaldsfasta fyri eina pen­ ingamaskinu, sam­stund­is sum hesir flokkar leggja upp til at syndra hesa skip­an, ið skal  tryggja okkara pen­ sionistum munandi trygg­ari fíggjarlig kor í fram­tíðini. Í síni panisku roynd at yvirbjóða betringarnar hjá sitandi samgonu, legði Fólka­ flokkurin so eitt ófíggjað upp­ skot, eitt reint paradu­upp­skot, fram á Løg­ting. Hetta ófíggjaða upp­skotið, sum gekk út upp á at gera út­ gjaldið úr Sam­halds­fasta skattafrítt – pappírið er jú tolið – hevði, um tað var sam­ tykt, merkt, at umleið 200 milliónir krónur høvdu vantað í um árið hjá landi og komm­unum. Við øðrum orðum hevði verið neyðugt við skatta­hækkingum fyri 200 milliónir krónur á øðrum økjum, um tænasturnar til borg­ararnar ikki skuldu gjørst munandi verri. Uppskotið fall tíbetur, men allir andstøðuflokkarnir tóku undir við tí. Uppskotið um at gera útgjaldið úr Sam­halds­ fasta skattafrítt er eis­ini bert eitt dømi av fleiri um ófíggj­ aða útreiðsluveitslu hjá andstøðuni. Somu flokk­ar hava lagt fram  so nógv ófíggjað uppskot í hesi ting­ set­ini, at tey høvdu kostað lands­kassanum í minsta lagi hálva aðru milliard krónur, um tey gjørdust veruleiki. Og hetta eru somu flokkar, sum ákæra sitandi sam­ gongu fyri at vera fíggjarliga ábyrgda­leysa. Tað er eingin ivi í míni sál um, at ætlanin hjá Fólka­ flokk­inum einki hevði við nakr­an bata til pen­sion­ist­ar­ nar at gera. Heldur var hetta ein beinleiðis ætlan at taka grundarlagið undan okkara samhaldsføstu skipan. Somu flokkar, sum nú sita í andstøðu, hava í 26 ár góð­ tikið skattligu skipanina, sum Samhaldfasti er og hev­ur verið fevndur av. Og í 20 av hesum 26 árunum hava borg­ arligu flokkarnir sitið við landsins leiðslu í Tinga­nesi. Haldið hesir flokkar skuldu skammast, eins og teir hava eitt for­klár­ings­probl­em yvir fyri okkara pen­sionistum. Tí hví hava teir í 26 ár sitið sum ryssa uppi yvir deyðum fyli og góðtikið skattingina av Sam­haldsfasta fyri síðan at kú­venda 180 gradir? Tað má kallast fyri politisk populisma í hægsta potensi. Javnaðarflokkurin roynir seg aftur við skeivum tølum Helgi Abrahamsen Í einum lesarabrævi í farnu viku gjørdi eg vart við, at ein lýs­ing, sum Javnaðarflokkurin hevði í miðlunum undan jól­um, bygdi á skeiv tøl. Lýsingin snúði seg um vøksturin í fólka­talinum, sum hevur verið tey seinastu árini, og flokk­ urin gav sitandi sam­gongu ær­una fyri, at gongdin er vend frá fólkaminking til fólka­ ­vøkstur. Men tøl frá Hag­stov­ uni vísa greitt, at gongdin í fólka­talinum er ikki vendi í hesum valskeiðinum, men hon vendi longu í und­an­farna valskeiði. Nú skuldi ein trúð, at Javn­ aðarflokkurin viðgekk, at tey høvdu tikið feil, men so var ikki. Í einum lesarabrævi fríggja­dagin roynir Helena Dam á Neystabø, forkvinna í ting­bólki Javnaðarfloksins, at halda fast við, at flokkurin hev­ur ikki brúkt skeiv tøl. Hon megnar tó ikki á nakran hátt at mótprógva tølini hjá Hag­stovuni. Hon velur tí ístað­in at vísa á, at ”tilflytingin er methøg.” - Tað er heldur ikki heilt rætt, tí tað er netto­ til­flytingin, sum er methøg. Men tað mótprógvar tó fram­ vegis ikki, at skiftið frá netto fráflyting til netto tilflyting hendi áðrenn valið. Og tí er tað løgið, at Helena skrivar: ”Fyri Javnaðarflokkin hevði tað undan seinasta vali stóran týdning av venda frá­ flyting til tilfyting.” Her vóru tey altso ov sein á sjóvar­fall­ inum. Skiftið var longu hent áðrenn valið varð útskrivað. Føroyar høvdu eina netto fráflyting til og við 2013, og síðani 2014 hava vit havt netto tilflyting. Árini við minkandi fólkatali endaðu meðan und­ an­farna samgonga sat við valdið. Mótsiga sær sjálvum Tá eg sá greinina hjá Helenum Dam á Neystabø, gjørdi eg vart við feilin í eini við­merk­ ing á facebook. Tað gekk ein lítil løta so svaraði Javn­aðar­ flokk­urin aftur. Flokkurin skriv­aði millum annað: ”Hasi tølini gera ikki annað enn at staðfesta tað Javn­að­ arflokkurin sigur – nevniliga at vit hava vent netto­frá­flyt­ ing til nettotilflyting. Gamaní var tilflytingin størri enn frá­ flytingin seinasta árið av tykk­ara samgonguskeiði...” Hvussu kann ein politiskur flokkur fáa seg til at siga slíkt? Um tilflytingin var størri enn fráflytingin, so kann tað ikki merkja annað enn, at gongdin longu tá var vend. So eg má endurtaka tað, sum eg segði í fyrru greinini: Tað ger einki um politiskir flokkar eru skemtiligir – men brúkið bara røtt tøl. Tað er eingin ivi í míni sál um, at ætlanin hjá Fólka­flokk­inum einki hevði við nakr­an bata til pen­sion­ist­ ar­nar at gera ú skuldi ein trúð, at Javn­ aðarflokkurin viðgekk, at tey høvdu tikið feil, men so var ikki Hvussu kann ein politiskur flokk­ur fáa seg til at siga slíkt? Um tilflytingin var størri enn fráflytingin, so kann tað ikki merkja annað enn, at gongdin longu tá var vend