hósdagur 21. mars 2019síða 19

FRÍGGJADAGUR 22. MARS 2019 SOSIALURIN 34 19 sóu tað skilagóða í hesum, og vil eg meta, at meirilutin innan før­ oyska løgfrøðiumhvørvi stuðlar nýggju útbúgvingini Var skeptikari Tá farið var undir at bjóða ein løg­frøðiútbúgving á Akureyri fyri fimtan árum síðan, vóru tað eisini atfinningarsamar røddir har móti nýggju útbúgvingini. Og sjálvur var Mikael heldur ikki sann­førdur um, at tað neyðugt við enn einari løgfrøðiútbúgving í Íslandi. - Tá eg kortini bleiv partur av henni, var tað tí, at eg hugsaði, at um hon varð veruleiki, vildi eg gera mína ávirkan galdandi. Eg var eisini sannførdur um, at um man skuldi hava eina løg­ frøði­út­búgving aftrat, so mátti hon skilja seg frá tí, ið longu var, og bjóða nakað nýtt, ið passaði betri til tørvin hjá einstøkum les­andi, greiðir hann frá. Partur av kritikkinum í Før­ oyum móti nýggj út­búgv­ing­ ini, og sum eisini var frammi í Íslandi, tá útbúgvingin á Akur­ eyri bleiv sett á stovn, er um tað er nóg mikið av størvum til øll tey nýggju lesandi. Í Íslandi var hetta at byrja við ikki ein trupulleiki, men tá tvey onnur universitet byrjaðu egnu út­búgvingar innan lóg, broyttist støðan. Við fýra ymiskum løg­ frøði­út­búgvingum gjørdist tal­ ið av løgfrøðingum so stórt, at arbeiðs­marknaðurin tornaði. Av tí sama er talið av lesandi nógv minkað. Hava eina skyldu Professarin ætlar sær ikki at dylja, at søgan kann endurtaka seg í Føroyum, men hann er sann­førdur um, at tað nokk skal eydnast teimum flestu at fáa starv. - Summi meta, at eitt uni­ versitet ikki skal hugsa um arbeiðs­marknaðin, men lata mark­naðin taka sær av um fólk fáa arbeiði. Tað haldi eg er ov lætt. Eitt universitet hevur skyldu móti tí lesandi, at upplýsa hvørjir møguleikar eru fyri at fáa arbeiði eftir loknan lestur, sigur hann og leggur afturat. - Tað er ikki stórur eftir­spurn­ ingur eftir løgfrøðingum ella advokat­um í Føroyum. Tey sum ynskja lesa lóg mugu hava tað í huga. Føroyar hava tørv á væl út­búnum løgfrøðingum, men um alt man hugsar um, er at fáa starv, so skal man hugsa seg væl um áðrenn man fer at lesa lóg. Men vónandi eru tað fólk, ið lesa lóg av røttum orsøkum, ið halda fram, og tey fáa arbeiði, trúgvi eg. Hann vísir eisini á, at nýggja út­búgvingin ikki einans er ætlað, at útbúgva løgfrøðingar og advokatar, men at hon opin til ein breiðan skarða av før­oy­ ingum. - Tey sum arbeiða innan lóg og umsiting í Føroyum kunnu nýta fleiri av skeiðunum til fak­ liga menning, víðari út­búgving og til upplæru ella endurlæru í ávísum økjum. Skeiðini verða eisini partur av útbúgvingini hjá øðrum lesandi, so sum innan sam­felagsvísund og sjúkra­ røktarfrøði, sigur hann. Harumframt er møguligt hjá løgfrøðilesandi í øðrum uni­ versitetum at taka góðkendu skeið­ini og verða fleiri skeið eisini opin fyri almenninginum, ið ynskja taka eitt skeið, - Alt hetta er longu galdandi fyri tey skeið, ið longu verða bjóðað í master útbúgvingini, men bachelor útbúgvingin letur upp fyri enn fleiri møgu­leikum. Hetta er ein týdn­ingar­mikil partur av íkastinum hjá Setri­ num til føroyska sam­felag­ið, og verður tað helst so, at tey lesandi á løgfrøðiútbúgvingini vera ein minniluti av teimum, ið fáa gagn av nýggju útbúgvingini, sigur professarin. Fleiri fyrimunir Eitt tað fremsta endamálið við nýggju útbúgvingini skal síggjast í ljósinum av teimum átøk­um, ið blivu sett í verk, tá frá­flytingin var á breddanum. Tað er ynskið um at halda upp á okkara ungdóm, so tey ikki flyta av landinum og møguliga aldrin venda heim aftur. - Um fólk ynskja at taka sína út­búgving í Danmark, so ger nýggja útbúgvingin ongan mun. Tað fer ikki at forða teimum. Enda­málið við útbúgvingini er heldur ikki at økja munandi um talið av løgfrøðingum í Før­oy­ um, men heldur at halda upp á ein bólk av fólkum, ið veru­liga ynskja at vera verandi í Før­oy­ um, og sum fáa gagn av eini út­ búgving við støði í føroyskum viður­skiftum. sigur Mikael og leggur afturat. - Hetta er ikki einasta orsøkin til nýggju útbúgvingina á Setri­ num, men eitt universitet skal altíð hava í huga sínar skyldur til samfelagið og avleiðingina av sín­um tilboðum Hann vísir tó á, sum nógvir kritikarar eisini hava, at tað er neyðugt at nýggja útbúgvingini verða skipað á øðrvísi hátt enn í størri universitetum, ið hava eitt størri fólkagrundalag. - Tað ber ikki til at stovna eina løgfrøðiútbúgving í einum lítlu universiteti í einum lítlum sam­felagi, ið hevur sama bygnað sum í einum størri sið­ bund­num løgfrøðiskúla sum í Keyp­mannahavn. Tað krevur ser­frøð­ingar innan revsilóg, um­sit­ingarlóg o.s.fr. Tað hevur man bara ikki ráð til í Føroyum, ásannar hann. Mikael leggur tó dent á, at hetta merkir ikki, at lesandi á Setrinum á nakran hátt fáa eina verri útbúgving enn aðrastaðni. - Eg trúgvi at tey fáa eina betri út­búgving, har tørvurin hjá tí einkulta lesandi er í fokus. Her verður dentur lagdur á at menna teirra eginleikar innan greining, grund­geving og samskifti við støði í løgfrøði-, sosial- og mentan­ar­umhvørvinum í Før­ oy­um. Tað er eisini ein styrki, at tað verða limir í føroyska løg­ frøði­umhvørvinum, ið undirvísa í fleiri fakum, og fáa tey lesandi so­statt beinanvegin eitt tilknýti til tað umhvørvið. Snikkað til føroysk viðurskifti Men tað er nú heldur ikki ætlanin við nýggju útbúgvingini, at hon skal vera í beinleiðis kapping við danska tilboðið. - Ein metingarnevnd mælti fyri nøkrum árum síðan til, at Setrið skal leggja dent á før­oysk viðurskifti sum mál, sam­felag, fiskivinnu o.s.fr. Tað taki eg undir við og haldi tað ser­liga er týdningarmikið inn­ an lóg. Á nógvan hátt lík­ist føroyska lógarverkið tí danska, men á nógvan hátt er tað eisini ólíkt. Ætlanin er tí, at lesandi á Setrinum, fáa eina betri út­ búgving í før­oysk­um viður­ skiftum, greiðir pro­fess­arin frá. Hann vísir eisini á, at hóast nógvar danskar lógir eru í gildi í Føroyum í dag, so er tað ymiskt hvussu tær verða brúktar og tulk­aðar í Føroyum og Danmark. - Sjálvt um talan er um eina danska lóg, so verður hon tulkað og virkar á annan hátt í Før­oyum. Tí konteksturin og siðvenjan er øðrvísi í Føroyum, vísir hann á. Munurin á hvussu lógar­verk­ ið virkar í Føroyum og Danmark, endurspeglast eisini í nýggju út­ búgv­ingini, har man hevur valt at leggja dent á nøkur skeið, ið eru meira viðkomandi fyri før­ oy­ingar. - Her verður undirvíst í før­ oyskari fiskivinnulóggávu, arbeiðs­lóg­gávu, innanríkis stýris­skipan­um, sosiallóggávu o.s.fr. Um man arbeiðir sum advokat­ur í einum felag, stovni ella aðal­ráði, so er tað vitan inna hesi evni, ið eru týdningarmikil, um man arbeiðir í Føroyum, sigur hann og leggur afturat. - Harumframt leggur út­búgv­ ingin dent á at skilja saman­ hangin í løgfrøði og hvussu hon virkar í verki, so at les­andi megna at grunda um støðuna hjá lógar­skipanina í saman­ hangi­num av sið­venju, mentan, søgu og samfelagsbygnaði. Hetta eru alt viðurskifti, ið hava týdn­ ing fyri hvussu vit skilja lóg og hvussu hon verður nýtt í verki.