mánadagur 25. mars 2019síða 5

5 Mánadagur 25. mars 2019 · Nr. 35 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 GRINDADRÁP Altjóða náttúru­ f­el­ags­skapur hevur broytt støðu til grinda­ hval Áki Bertholdsen Hetta er eitt stórt framstig fyri føroyingar, og okkara grinda­dráp. Tað sigur Ólavur Sjúrð­ ar­berg, formaður í Grinda­ mann­a­felagnum. Og tað sigur hann, nú al­tjóða náttúruverndar­fel­ ags­skap­urin, International Un­i­on for Conservation of Nat­ure, IUCN, hevur broytt støð­u til grindahval. IUCN verður annars mett­ ur at vera ein felagsskapur, sum er rættiliga varin í sín­ um metingum, so tá ið hann nú broytir støðu til grind, følir hann seg at hava rætt­ i­liga trygt grundarlar at byggja á. Higartil hevur Felags­ skap­ur­in víst á, at tað ber ikki til at meta um, hvussu grinda­stovn­urin er fyri, tí tað er ikki nokk av tilfarið at byggja eina væl grundaða støðu á. Men nú hevur felags­skap­ ur­in broytt støðu og hevur flokk­að grindahval í bólkin av djó­r­um og plantum, í bólk­ in, sum eingin vandi er fyri. Tað merkir, at IUCN viðurkennur, at grind­a­stovn­ ur­in er ikki hóttur, hóast før­oy­ingar og grønlendingar veiða burtur av honum, sig­ ur Bjarni Mikkelsen, lív­frøð­ ing­ur, sum hevur gjørt nógv burt­ur úr at granska grind. Føroyingar veiða einar 600 grin­d­ahvalir um árið í mið­al og grønlendingar veiða ein­ar 400 grindahvalir um ár­ið, men veiðan er kortini rætt­i­liga ymisk frá ári til ár. Men IUCN er nú komin til ta nið­ur­støðu, at tað hevur onga ávirkan á stovnin. Bjarni Mikkelsen sig­ur, at hetta er eisini ein við­ur­ kenn­ing av tí vísindaliga ar­ beiði, føroyingar hava gjørt við at merkja grind, og teim­ um hvalateljingum, vit hava verið við til at gjørt hesi sein­ astu árini. Allar tær vísindaligu kann­ing­arnar, vit gera, er leg­g­ur eitt klípi afturat teirri vitan, vit hava og alt tað tilsamans ger, at IUCN nú hevur broytt sína støðu til grind, sigur Bjarni Mikk­el­ sen. ­ Mugu offra eina grind av og á Í fjør varð ein lítil grind merkt í Bø, men teir send­ ar­ar­nir virkaðu ikki so væl, sum ynski­ligt ­var, tí teir slókn­aðu rættiliga skjótt. Bjarni Mikkelsen sigur, at tískil vilja tey fegin fáa nakr­ ar grindir afturat at merkja. – Vit mugu offra eina grind av og á til vísindaligt end­a­mál, tí øll vitan, vit kunnu útvega okkum um grind­a­hval, hvussu nógv er til av honum, og hvussu hann ferð­ast. Hann sigur, at slík vi­t­an ger tað lættari hjá okk­um at verja okkara grind­a­dráp, í hvussu so er, so leingi, vit kunnu vísa á, at okk­ara veiða er burðardygg. – Hvør grind, vit fáa merkt, er ein góð íløga hjá okkum, sigur Bjarni Mikk­el­ sen Hann sigur, at dreymurin er at merkja onkrar grindir Tað undr­ ar okk­um, at ikki ein einasti av teimum hev­ur lagt bein­ini aftur í Før­ EITT ALTJÓÐA FRAMBROT FYRI OKKARA GRINDADRÁP Vit mugu offra eina grind av og á til vísindalig endamál, tí tað er ein góð íløga hjá føroyingum, sigur Bjarni Mikkelsen, lívfrøðingur aft­ur­at, har sendararnir virka í eitt ár. Ongin komin aftur Higartil hava tey kunnu fylgt grindahvali langt suð­ur í Atlantshavi, har tað er vænt­ andi, at teir fara at venda norð­ur yvir aftur. – Men hvussu teir ferð­ast norður yvir aftur, er fram­ vegis ein gáta, sigur Bjarni Mikkelsen. Hann sig­u­r, at høvdu tey fingið onkr­ar grindir at merkt, har send­ar­ arnir hildu í eitt ár, hevði tað ikki verið neyðugt at merkt fleiri grindir. Hann sigur, at tilsamans hava teir sett merki á 33 grinda­hvalir, og tey vita við vissu, at merkini eru ikki til vanda fyri hvalin upp á nakr­ an máta. Sostatt eru tað kanska ei­n­ir 30 grindahvalir, sum svimja runt við einum merki í horn­i­num, men tað undrar okk­um, at ikki ein einasti av teim­um hevur lagt beinini aft­ur í Føroyum. Bjarni Mikelsen heldur, at hetta kann vera ein ábending um, hvussu stórur stovnurin er. Fyri tað at ein bólkur hev­ ur verið í Føroyum eina ferð, er tað als ikki sagt, at hann kem­u­r aftur, leggur hann aft­urat. Hann sigur, at tey royna at finna út av, hvussu tey skulu rigga sendararnar til fyri at fáa antennurnar at halda. Tað, tey helst vildu, var at fáa ment ein sendara við inn­bygdari antennu, tí tey halda, at teir høvdu hildið betur. Men tað hava tey ikki fígg­ing til, so tey eru eitt sind­ur avmarkað. Hvussu nógv skal, dugir hann ikki at siga, men hann vænt­ar, at fingu tey tvær mill­i­ónir til endamálið, høvdu tey komið langt. Á aðalfundinum í grind­ a­mann­a­fel­ag­num leyg­ a­r­dag­in, heitti for­mað­ ur­in í felagnum, Ólav­ur Sjúrðarberg, á mynd­ug­leik­ ar­nar um at seta pengar av til tey, sum arbeiða við grind og grind­a­málum. Tað hev­ ur onga á­virk­an á stovn­in