leygardagur 4. desember 2004síða 11

Nr. 233 - 4. desember 2004 11 Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – hevur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. VIÐMERKINGAR Ikki hissini fordómar Harry á Lakjuni Eftir at hava lisið greinina, "Kristna fundamentalisman oyðileggur okkum", sum var samrøða við Johannes Møllehave, 23. nov. í Sosi- alinum, mátti eg spyrja meg sjálvan, um maðurin yvir- høvur veit nakað sum helst um føroyskt kirkju-, sam- komu- og trúarlív. Sjálvur havi eg gingið á møti, síðan eg var lítil smá- drongur, og havi hoyrt nógvar túsund talur, præ- dikur av bæði monnum og kvinnum, eisini úr ymisk- um trúarsamfeløgum. Men ongantíð havi eg hoyrt ein boðskap, sum ber brá av, at vit skulu hata ávís menn- iskju. Í greinini sigur Mølle- have m.a.: "Veruleikin er jú, at ringastu fundamenta- listarnir ofta eru teir kristnu, sum ganga frítt ímillum okkum og standa enntá á okkara prædiku- stólum og fordøma og oysa hatur og hevndarhuga út yvir samkomuna". Nú er tað blivið modern- að at kalla tey kristnu fyri fundamentalistar, og tað hoyra vit oftari og oftari — og tað í einum negativum týdningi — men lat tað fara! Hetta er ein ótrúlig ákæra, sum presturin kem- ur við, og tað er so oyða- sørt, at journalisturin, Anna V. Ellingsgaard, konfront- erar mannin við tað, hann sigur, og spyr, hvar hann hevur hoyrt henda haturs- og hevndarboðskap. Tey, sum lesa samrøðuna við Møllehave, ganga sjálvandi út frá, at hann hevur hoyrt slíkt í Føroyum, tí annars var eingin grund til at sláa tað stórt upp í føroyskum blað. Mangur kirkju- og/ella møtigangari man ógvast við eitt slíkt úttalilsi frá hesum danska presti. "Tað undrar ikki Mølle- have", sigur Anna Ellings- gaard, "at vit her heima javnan síggja lesarabrøv í bløðunum, har fólk verða hongd út sum ógudilig og heidningar, tí tey hava víst á tann humanistiska boð- skapin í Bíbliuni, sum tosar um fyrigeving og tolsemi heldur enn fordøming og revsing". Nú veit eg ikki, hvussu nógv Møllehave lesur før- oysk lesarabrøv, men her skyldar Anna Ellingsgaard at siga okkum, hvørji hesi lesarabrøv eru, sum javnan heingja fólk út sum ógudi- lig og heidningar. Men tað mest ørkymlandi við hes- um brotinum er, at tað verður tosað um "tann humanistiska boðskapin í Bíbliuni". Tíbetur eigur humanis- man, sum útilokar Gud og setur menniskjað í sentrum, ongan lut í boðskapi Bíbli- unnar. Bíblian er sambært sær sjálvari guddómlig, inn- blást av Gudi (2.Tim.3.16). Víst er kærleiksboðið stórt, men boðskapurin um náði, fyrigeving og frelsu skúgvar ikki aðrar meginreglur Bíbliunnar til viks, so sum humanisman ger tað. "Vit sita øll í sama toki og eru á veg til sama stað", sigur Møllehave. Um her verður sipað til, at vit øll stundað ímóti gravarbakk- anum, so er tað rætt. Ella um tað verður sipað til, at vit øll av náttúru eru í sama toki, so sum Róm. 3, 10-20 vísir á, so er tað eisini rætt. Men tað er ikki rætt, at vit pr. automatikk eru í sama toki, sum førir til himmals, um tað er tað, presturin meinar. Men til alla lukku fyri okkum, ið vóru so illa stødd, sum Róm. 3 talar um, kom tilboðið um náði, frelsu og fyrigeving — ikki ein humanistiskur boðskap- ur — men ein boðskapur um eina fullkomna frelsu- ætlan úr erva, sum ikki er mannaverk. At ein danskur prestur kemur til Føroya og setur spurnartekin við, um vit í Føroyum ikki eru slík, sum buka børn okkara, so at tey liggja bløðandi á gólvinum, má sigast at vera langt úti, og ein fær varhuga av, at Møllehave, tá ið hann sipar til søguna í Lukas 10, hevur hug at identifisera føroying- ar við ránsmenninar, prestin og levitin heldur enn við hin miskunnsama samverjan. Um Møllehave ikki veit um allar sólskinssøgurnar, sum føroyingar kunnu siga frá, so átti journalisturin at vitað okkurt. Eg hugsi um, hvussu stórt hjartalag føroy- ingar upp ígjøgnum tíðirnar og til dagin í dag hava víst teimum, sum vóru illa stødd – t.d. tá ið heilar skips- manningar ikki bóru boð í bý, og bygdir gjørdust nær- um mannleysar, og eftir sótu einkjur og faðirleys, sum komu ígjøgnum við hjálp frá Gudi og góðum fólki. Tað kundi verið so nógv at nevnt. Eg hugsi um alt tað hjálpararbeiði, sum ein- staklingar, kirkjur og sam- komur hava gjørt og gera, t.d. tey, sum í áravís hava ferðast til Rumenia og onnur lond við hjálp av bæði einum og øðrum slag. Jú, tað kundu verið mangar sólskinssøgur at sagt frá. Eg hugsi, tað verður ringt hjá Møllehave at finna eitt land, sum hevur fostrað so nógvar miskunnsamar sam- ariubúgvar sum Føroyar, og man hann vita, at Føroyar eru heimsmeistarar í at senda trúboðarar út í onnur lond. Og visti journalistur- in, Anna Ellingsgaard, ikki tað, tá ið hon ger hesa samrøðuna. Hevði tað ikki verið viðkomandi at kon- frontera mannin við tað? Fjølmiðlarnir eru óførir at vera á gosi, tá ið onkur gerst føroyameistari í onkr- ari ítróttargrein, fyri ikki at tala um, um vit vinna ein landsdyst. Men at vit eru heimsmeistarar á hesum økinum, fer bara aftur við borðinum. Tað eru ómetaliga nógvir føroyingar, sum millum ár og dag hava verið úti í hjálpararbeiði í styttri og longri tíðarskeið. Og úr Føroyum eru í dag umleið 50 trúboðarapør úti í full- tíðartænastu (umframt fleiri einstaklingar), sum lut- falsliga eftir fólkatalinum er tað mesta í heiminum. Flutt yvir á donsk viðurskifti, skuldi tað givið umleið 5000 trúboðarapør, og vóru lutfalsliga líka nógvir amer- ikanarar, skuldu teir havt sent 280000 pør út. Tó hev- ur einki land sent so nógvar trúboðarar út sum USA í tali, og koma teir klárt inn sum nr. 2 eftir fólkatalinum (hetta í dag so hataða Amerika!). Er tað nakað, vit føroy- ingar kunnu gleðast um og vera stoltir av, so er tað, at tað úr Føroyum eru farnir so nógvir trúboðarar út í fremmand lond. Papua Nýguinea, Filips- oyggjarnar, Senegal, Tan- sania, Nigeria, Venezuela, Russland og Tailand – fyri at nevna nøkur av londun- um, har hesir trúboðarar virka – hesir miskunnsomu samverjarnir, sum neyvan hava stundir til at granska Shakespeare og H.C. And- ersen, men eru upptikin av at hella olju og vín í sárini hjá teimum, ið treingja, og boða teimum gleðiboðs- kapin – boðskapin um hitt einasta fundamentið, sum heldur, tá ið ódnirnar koma. Tey, sum hvíla á tí funda- mentinum, eru tey einastu, ið av røttum kunnu kallast fundamentalistar! At ein danskur prestur er fullur av fordómum um før- oyskt kirkju- og samkomu- lív, kunnu vit kanska bera yvir við. Men at føroysk fjølmiðlafólk eru so lítið objektiv, tá ið tey viðgera slík evni, er ræðandi! Fuglafjørður 01.12.2004 Ein heilsan til Jústinis Leivsson Eidesgaard Jústinis heilt óskiljandi, tað kann lata seg gera, at tú, eitt so flott bókaverk, kanst til føroyingar levera, nú kanst tú hvíla, og hyggja frameftir, við góðum treysti, sum rithøvundur, teljist tú millum teir allar bestu. Bókin um Kaj eitur, Kaj ein dokumentarisk ævisøga, tað mangan føroyingin, við takksemi og gleði, man frøða Á Hellunum, hevur tú sitið og kanna og bókina skriva í dagar og nætur, tú varst mangan móður og kanska í iva. Perman, eitt prýði er, har Kaj á verandanum stendur, sær út at leggja skip og manning, í Harrans hendur, eg ivist onga løtu, at tú mangan hetta, eisini gjørdi, áðrenn tú síðsta blaðið, í hesum megnarverki fullførdi. Hevði tú ikki stuðul, frá Poulu, Edvard og Fría fingið, hevði tað ikki, við hesum megnarverkið hjá tær gingið, bókin er sera væl skrivað og myndirnar bókina prýða, sera spent vit eftir næstu bókini hjá Jústinusi bíða. Vit á Kvíggjarvegi 7 Føroya Reiðarafelag Føroya Reiðarafelag mót- mælir harðliga, at Fram- taksgrunnurin hevur lagt Fiskasøluna undir Fiska- virking við tí endamáli at avhøvda ein kappingar- neyta til Fiskavirking. Fiskasølan hevur í ár verið keypari av ráfiski og hevur megnað at skapa eina ávísa kapping um ráfiskin. Fiskasølan hevur í fleiri førum syrgt fyri, at avreið- ingarprísirnir eru hækkaðir og at meiri fiskur tí er kom- in til virkingar í Føroyum. Fiskasølan hevur gjørt strategiskar íløgur og byrj- að framleiðslu bæði í Hvalba og Vági og ítøkilig- ar ætlanir vóru at fara undir upsaframleiðslu í Fuglafirði. Leiðslan á Fiskavirking hevur longu steðgað øllum innkeypi av fiski, sum Fiskasølan hevði í Klaks- vík frá útróðrarbátunum og til virkini hjá Fiskasøluni í Suðuroy, so nú er stórt sæð eingin kapping um útróðr- arfiskin, upsa, kongafisk, svartkalva, toskin av Rygg- inum v.m. Nevnd og leiðsla í Fram- taksgrunninum eru ikki sína uppgávu vaksin, tá tey ikki taka av einum møgu- leika at selja Fiskasøluna, sum tey sjálvi onga framtíð síggja í. Nevnd og leiðsla í Fiska- virking er heldur ikki sína uppgávu vaksin, tá tey avhøvda ein kappingar- neyta í staðin fyri at taka kappingina upp við hann. Reiðarafelagið hevur ferð aftaná ferð víst á, at um kapping er um fiskin í Føroyum, verður hann av- reiddur her, men Fiska- virking fer nú at arbeiða fyri at lóggivið verður um, at allur fiskur skal landast í Føroyum – til undirprís, tí eingin kapping er um fiskin. Virkið í Vági er jú prógv um, at Fiskavirking ikki vil hava kapping um fiskin. Ger politiski myndug- leikin onki við núverandi gongd, fer meginparturin av heimaflotanum á heysin. Sannlíkasti keypari tá verð- ur Fiskavirking, sum so- leiðis bindur skip og virkir saman aftur og ásetur tá einsamalt prísin fyri ráfiskin. Mótmæli