mikudagur 5. juni 2019síða 12

Mikudagur 5. juni 2019 · Nr. 64 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 EG SKILJI IKKI TRUPULLEIKAN HANN SKILUR EINKI Eg skilji ikki, at arbeiðsgevarar, sum fáa milliardir úr landskassanum, hava so ilt av at nakrar heilt fáar milliónir verða brúktar so at fleiri smábygdir kunnu fáa tunnil, sigur Henrik Old Áki Bertholdsen –  Eg veit ikki, hví Føroya Ar­ beiðsgevarafelag hevur so ilt av, at nakrar heilt fáar milli­ ónir verða brúktar um árið upp á at gera tunnil til nakrar av teimum smærru bygdunum kring landið. Tað sigur Henrik Old, fyrr­ verandi landsstýrismaður í samferðslumálum. Tá ið hann var landsstýris­ maður í samferðslumálum, var tað eitt hjartamál hjá honum at Landsverk aftur skuldi fáa eitt sjakk at bora tunlar. Tann seinasti tunnilin, Lands­verk annars boraði, var Gása­dalstunnilin, sum varð tikin í nýtslu í 2003. Annars hava allir aðrir tunl­ ar verið bodnir út til privatar fyritøkur at gera. Hinvegin hevur verið tosað í ein mansaldur um at gera tunnil til Fámjins, Dals, Tjørnu­ víkar, Gjáar, og kanska aðrar smábygdir við. Men enn er tað ikki blivið til meiri enn tos og tí helt Henrik Old, at tað var neyðugt at leggja á annan bógv. – Vit mugu bara ásanna, at í telvingini um at fáa eina játtan á fíggjarlógini, hava smábygd­ irnar tapt hvørt einasta ár, og tað hava tær gjørt hesi sein­ astu 30 árini, sigur hann. – Eg eri púra sannførdur um, at gjørdi Landsverk ikki tunl­ar, høvdu hvørki kunoy­ ing­ar, gásadalsfólk, ella sumb­ ing­ar, havt tunnil í dag, leggur hann afturat. Hann sigur, at hesir tunl­ar­ n­ir vórðu gjørdir við, at smærri játt­anir vórðu settar av um árið og tí læt tað seg gera. Skuldu teir bjóðast út, vóru teir aldrin veruleiki, tí so skuldu stórar upphæddir verðið settar av um árið, og tað hevði ikki borið til, leggur hann afturat. Sá veruleikan í eyguni Henrik Old sigur, at tí sá hann veruleikan í eyguni og ásann­ aði, at skulu hesar bygdirnar yvirhøvur fáa tunnil, er ein­ asta gongda leið, at Landsverk aftur fer at gera tunlar. Hetta er upprunin til illa umstrídda tunlasjakkið, sum varð sett á stovn í fjør og fyrsi tunnlin, tað fer undir at gera, er tunnilin til Dals. Fyrireikingarnar til hann eru byrjaðar, og gongst sum ætlað, verða fyrstu skotini latin av í ár. Men tað er ikki yvir at dylja, at Arbeiðsgevarafelagið og hand­verksmeistararnir hava funnist harðliga at hesi ætl­ anini. Tey hava ført fram, at tað er ikki ein almenn uppgáva at gera tunlar, tí tað er eitt ar­ beiðið, privatir entreprenørar kunnu gera bæði bíligari og effektivari. Og nú Arbeiðsgevarafelagið hevur havt aðalfund mána­ dag­in, nýttu tey aftur høvi til at skjóta eftir almenna tunla­ sjakkinum hjá Landsverki og tey kalla tað oyðsl við almenn­ um pengum. – Eg sakni, at Arbeiðs­gev­ar­ ar­nir vísa mær okkurt ítøkiligt dømi, har tað er dýrari hjá Lands­verki at gera ein tunnil enn tað er hjá privatum entre­ pre­nørum, men tað dømið havi eg ikki sæð enn, sigur Henrik Old. Tvørturímóti vísir hann á at metingar hjá Landsverki vísa, at verður tað Landsverk, sum ger Dalstunnilin, fæst hann fyri 70-90 milliónir krónur, men skal hann bjóðast út, verð­ur hann ímillum 50 pro­ sent og 100 prosent dýrari. –  Ein orsøk til tað, er, at Lands­verk kann gera hann fyri kostprís og tað merkir, at Lands­verk skal ikki hava nakr­ an vinning av arbeiðnum, sig­ ur Henrik Old. Heldur seint enn slett ikki Hann vísir á, at Gásadals­tunn­ il­in var tann síðsti tunnilin, Lands­verk gjørdi, og tað ar­ beiðið kostaði ímillum 40 og 50 milliónir. Tað er helvtin at tí, hann hevði kostað, varð hann boðin út til privat at gera, vísa metingar. Hann ásannar, at tað fer at taka longri tíð hjá Landsverki at gera tunnilin. Men eina ferð verður hann so liðugur og tað er frægari enn at hann aldrin kemur. – Vit mugu síggja veruleikan í eyguni, at politiskt ber tað ikki til at semjast um at gera tunlar til smábygdir, tí smá­ bygd­irnar taka altíð í kapp­ing­ ini við teir longri tunlarnar. So­leiðis hevur tað verið hesi sein­astu 30 árini, og eg veit ikki, hví tað skal broytast nú, sigur Henrik Old. –  Trupulleikin við at bjóða tunlar út til privat, er at tá verð­ur neyðugt við heilt stór­ um játtanum á fíggjarlógini hvørt ár. Men ger Landsverk tunl­arnar, ber til at arbeiða fyri minni játtanir um árið, og polit­iskt er tað nógv meiri veru­leikakent enn hitt. Og tá ið stígur kemur í ar­ beiðið tí at játtanin er uppi eitt ár, verða menninir settir til annað arbeiðið hjá Landsverki. –  Og hvat teimum smærru bygdunum viðvíkur, hevur tað ikki víst seg at vera politiskur vilja til at játta pengarnar, so at tunlarnir kunnu bjóðast út, leggur hann afturat. – Privatir entreprenørar hava arbeiðið fyri milliardir hjá tí almenna, so eg skilji rætt og slætt ikki, hví teir hava so ilt av, at nakrar heilt fáar milli­ ónir verða brúktar upp á at gera tunlar til nakrar smá­ bygd­ir kring landið, sigur Hen­ rik Old. Tað var neyðugt at leggja á annan bógv Landsverk skal ikki hava nakran vinning av arbeiðnum Hava einki dømi – Arbeiðsgevarafelagið blívur við at finnast at ætlanini at lata Landsverk fara undir at gera tunlar, men tey eru ikki før fyri at vísa á nakað dømi um, at privatar fyritøkur kunnu gera tað bíligari, sigur Henrik Old, fyrrverandi landsstýrismaður í samferðslumálum