hósdagur 13. juni 2019síða 10

FRÍGGJADAGUR 14. JUNI 2019 SOSIALURIN 67 10 TEMA: Dálking og fuglalív Dálking og fuglalív - Tað bleiv so ofta sagt, at Føroyar høvdu heimsins reinasta hav. Men eg visti, at tað ikki passaði, sigur Jens-Kjeld Jensen, sum beint eftir aldarskiftið fekk hálendskan granskara at kanna magarnar hjá føroyskum nátum. Har var plast at finna í næstan øllum, og umstríddu plastringarnir, sum nógv kjak hevur verið um seinastu tvær vikurnar, var eisini at finna PÆTUR HJALMAR EVENSSON PATURE@SOSIALURIN.FO F yrst í hesum mánaðinum varð umfatandi plastdálking staðfest í Skálabotni, har túsundtals plastringar vórðu skolaðir upp á land. Talan er um smá biofiltur, sum verða brúkt í alivinnuni til at reinsa vatn við. Tað er enn ógreitt, hvar hendan dálkingin stavar frá, og løgreglan hevur kannað málið, síðan tað varð meldað 2. juni. Hetta er ikki fyrstu ferð, at hesir plastringarnir hava verið at sæð í føroysku náttúruni. Longu í 2002 fann hálendski nátaserfrøðingurin, Jan Andries van Franeker, umstríddu biofiltrini í føroyskum nátamagum. Hetta var í sambandi við umfatandi verkætlanina ‘Save the North Sea’, sum varð sett í verk av ES londum. Ein partur av stóru verkætlanini var at hava eftirlit við nátamagum í Norðsjónum. Nátar eta nærum alt, teir fáa fatur á, og tí varð tað mett sum skilagott at taka støði í teimum fyri at fáa eina ábending um, hvussu stór plastdálkingin í havinum var. Í hesum sambandi var endamálið at minka um dálkingina við at økja um vitanina. Nátar í Føroyum eisini kannaðir Fuglakennarin í Nólsoy, Jens-Kjeld Jensen hevur kent Jan Andries van Franeker síðan einaferð í 80'unum, og hann helt tað vera áhugavert, um kanningin eisini umfataði Føroyar. Tí spurdi hann hálendska lívfrøðingin, um hann hevði verið áhugaður í at onkursvegna flætta Føroyar við inn í kanningina, hóast Føroyar ikki vóru limir í ES. Tað var Jan Andries van Franeker beinanvegin áhugaður í, tí kanningar av Dálkingin er ikki nýggj: FUNNU NÓGV PLA FØROYSK­UM NÁT EISINI PLASTRING Teir tríggir Jan Andries van Franeker, Poul Johannes Simonsen og Jens-Kjeld Jensen (Mynd: Marita Gulklett) Næstan allir nátarnir høvdu plastleivdir í maganum, sigur Jan Andries van Franeker