hósdagur 13. juni 2019síða 12

FRÍGGJADAGUR 14. JUNI 2019 SOSIALURIN 67 12 TEMA: Dálking og fuglalív Súlu­ reiðrini í Mykinesi eru full av plasti - Eg visti, at eg fór at finna plast har, men eg bleiv ovfarin av, hvussu nógv eg fann, sigur enski fuglagranskarin Nina O’Hanlon, sum hevur gjørt umfatandi kanning í Mykinesi. Har hevur hon staðfest, at trol og annað tilfar frá fiskiskipum í stóran mun er at finna í súlureiðrunum PÆTUR HJALMAR EVENSSON PATURE@SOSIALURIN.FO M eginparturin av súlureiðr­ un­um í Mykinesi hava plast­leivdir í sær. Tað er nið­ ur­støðan hjá enska fugla­ granskaranum Nina O’Hanlon, sum hevur kannað 418 súlureiður í Mykinesi. Hon fann leivdir frá troli og øðrum plasti frá fiski­ skapi í 74 prosent av hesum 418 reiðrunum. Nina O’Hanlon hevur arbeitt serliga nógv við másafugli, og nú roynir hon við sínari gransking at lýsa plast og annað mannaskapt tilfar, sum sjófuglur dregur við sær í reiðrini. Hetta gjørdi hon eitt nú á fyrilestri í Perluni, sum Føroya Fugla­frøði­ felag skipaði fyri mikudagin. Hon hevur sjálv og við hjálp frá egnum keldum innsavnað upplýsingar um plast­ dálking úr 28 av teimum økjunum, har nógvar súlur halda til. Nú hevur hon kannað støðuna í Føroyum fyri at síggja sambandið við dálkingina í hinum londunum. Trol og pakkitilfar Í Mykinesi hugdi hon eftir, hvat slag av plasti var í reiðrunum og hvørjar aðrar leivd­ir vóru at finna. - Eg visti, at eg fór at finna plast har, men eg bleiv ovfarin av, hvussu nógv eg fann, sig­ur Nina O’Hanlon. Sera nógv av reiðrunum høvdu trol og yms­ar endar í sær, og so høvdu fleiri eisini sovorði breið hvít bond, sum verða brúkt at pakka við. - Hesi plastini er long og líkjast tara, sum súlur annars vanliga brúka at gera reiður við. Helmingurin av heimsins fugli ávirkaður Nina O’Hanlon vísir á, hvussu umfatandi plast­dálking yvirhøvur er, tá tað kemur til fugla­lív, tí hetta er ikki ein nýggjur trupulleiki. - Tað verður mett, at 8 milliónir tons av plasti endar í havinum hvørt ár, so tað kemur ikki óvart á, at sjófuglur um allan heim er komin í samband við tað seinastu árini, sigur Nina O’Hanlon. Sambært henni eru fleiri enn 56 prosent av øllum fuglum í heiminum ávirkaðir av plastdálking í onkran mun. Antin við at eta tað ella við at fáa tað fløkt rundan um seg; og fuglar kunnu blíva fløktir í tí bæði á sjógvi, og tá teir taka tað við í reiðrið aftur. Tað verður mett, at 36 prosent av fuglasløgum verða fløkt í tí, og 39 prosent eta tað. Súlurnar kunnu doyggja Tað kann hava stóra avleiðingar fyri súlu at vera fyri plastdálking. Um tær sita fastar í reiðrinum orsakað av plasti, sleppa tær av góðum grundum ikki úr reiðrinum at fáa sær mat. Tá kunnu tær hungra, til tær doyggja. Og um tær fáa plast í seg á sjónum ella Plastdálking: Enska Nina O’Hanlon, ph.D, hevur arbeitt nógv við másafugli, og hennara sergrein seinastu árini hevur verið plastdálking í reiðrunum hjá sjófugli