týsdagur 16. juli 2019síða 17

17 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 17. juli 2019 · Nr. 81 KJAK Majbritt Jacobsen Aftan á innslagið í Degi og viku fríggjadagin 12. juli 2019 sat eg við einari tómari kenslu. Hóast sjey leiðarar eru farnir úr starvi hetta seinasta hálva árið, fimm teirra í Tórs­havnar kommunu, so sigur Gunvør Balle, vara­ borgar­stjóri og forkvinna í mentamálanevndini, at: “Eg haldi ikki at normer­ ing­in er ov lítil, (…) Hóast vit hava nógv hjálpar­fólk, so hava vit altíð náms­ frøðina upp á pláss”??? Hvat byggir hon tað á? Ein av dugnaligu leiðar­un­um í Føroyum stend­ur fram og greiðir frá, hvussu arbeiðs­byrð­ an hevur verið so stór, at viðkomandi sá seg noydda at fara úr starvi. At viðurskiftini fyri hana sum leiðara, fyri starvs­ fólk­ini og børnini á stað­ num vóru so tyngj­andi, at hon ikki sá aðra loysn. Er tað nakar, ið hoyrdi tað, hon segði? Er tað í lagi, at ein av­ loysari/vikarur hevur ábyrgdina av skúla­gongd­ ini hjá tínum barni? Hvønn dag og gjøgnum alla skúlagongdina? Ella at tú ella ein av tínum verður skurðviðgjørd av øðrum enn einum skurð­ lækna? Nei, men hví er tað so í lagi, at hjálparfólk taka sær av tínum barni? Sambært míni ser­rit­ gerð í almennari náms­ frøði frá 2015 er tað stór­ ur munur, um tað er ein námsfrøðingur, ið tekur sær av børnunum ella tað er hjálparfólk. Í 2019 eiga vit ikki at góð­taka nakað annað enn, at tað eru náms­ frøð­ingar, ið starvast á dag­stovna­øki­num. Hetta kjakið hoyrir til tey lang­ sigtaðu málini, ið bæði peda­gog­felagið og sam­ felag­ið sum heild eiga at arbeiða fram í móti. Støðan í dag At leiðarin er náms­frøð­ ingur er ikki gott nokk. Arbeiðsbyrðan hjá einum leiðara er alt ov stór til at viðkomandi kann tryggja námsfrøðina. At ein leiðari kann læra hvørt ein­stakt hjálparfólk upp og tryggja, at viðkomandi út­innur tað gjøgnum dagin er ein utopi. Nógv spyrja meg, hvat er problemið á dag­ stovna­økinum, halda at náms­frøð­ingar grenja so illa. Ja, fyri fólk uttan fyri námsfrøðiliga økið og fyri tann skyld eisini okkum, ið starvast innan økið, kann tað tykjast sera fløkt, og tað er tað. Men námsfrøðingar grenja ikki! Tað eru alt ov nógv viður­skifti á dag­stovna­ øki­num, ið eru út av lagi vánalig og nú er nokk! Um vit skulu tryggja námsfrøðiligu dygdina á dagstovnaøkinum, eru fleiri viðurskifti sum bøtast skal uppá og tað í stund­ini: Hægri løn: Fyri at tiltrekkja fólk við góðum førleikum, er hægri løn ein treyt. Tíð til annað virksemi: Námsfrøðingar skulu hava tíð til tilrættaleggjan av námsfrøðiligum ar­ beiði, eygleiðing, reflek­ tión, skjalfesting, for­ eldra­fundir, tvørfakligt sam­starv, Sernám, B&U, Sosiala deil o.a. og hetta skal ikki lækka normer­ ing­ina á stovuni. Hægri normering: Hvørt barn skal útloysa eitt fast tal, sum er tryggja barninum. Í dag svinga tølini millum 10 og 11 tímar pr. vøggu­ stovubarn og 5 til 6 tímar pr. barnagarðsbarn. Men so verður skavað av. Í Tórshavnar kommunu er leiðarin partur av norm­ er­ingini, tvs at barna­talið á gólvinum lækkar, eingin pengar eru settir av til avloysarar, so norm­er­ ingin lækkar. Eingir peng­ ar eru til drúgv starvs­ fólka­mál osf. Tvs. at hóast normeringin kann ljóða góð nokk, so er hon tað ikki í veruleikanum. Leiðari er fulltíðar­ starv: Leiðarin skal ikki telja við í normeringini, men verða eitt fulltíðarstarv. Góðu politikkarar, eg vil heita á tykkum til at taka hetta skriv í álvara og tryggja komandi ættar­lið­num betri viður­ skifti. Avbjóðingar á dagstovnaøkinum Jens Heri Bolstad Mortensen Valevni fyri Sjálvstýri Santos felti, Brasil Eg eri ótrúliga erpin av at vera føroyingur. Vit hava nøkur av fremstu vinnu­ lívsfólkum og íverk­setar­ um í heimi­num. Heimsins bestu trol­ lemmar verða ikki gjørdir í Russlandi ella í Norra, nei, teir verða gjørdir av Hans í Líðini og hansara monnum suðuri í Vági. Vit hava Jan Ziskasen, ein visoneran stjóra á Før­oya Tele, sum er í holt við at útvega okkum skjótasta breiðband í heimi­num, og hartil er ein partur av einari sera spenn­andi rúmdarætlan. Vínelskarar kring allan knøttin finna teirra bestu dropar á einari app, ið Heini Zacharissen hev­ ur ment. David Arge Klevang hevur verið við til at menna software til ak­ farið, sum í løtuni koyrir uppi á Mars. Poul Andrias Ziska hevur fingið tvær Michelin­s­tjørnir , og er vón­andi ávegis tí triðju. Eg kundi hildið áfram við dømum um, hvussu ótrú­ligt tilfeingi vit hava, og er tað av stórum týdn­ ingi, at  fólk eins og hesi verða stimbra í teirra hug­skotum. Nógv verður tosað, at Før­oyar mugu hava eitt triðja bein at standa á, og eru nógv, ið halda, at ferða­vinnan kann gerast hetta beinið.  Atlantic spílar seg út og bíleggur nýggj flogfør eins og tey byggja nýtt stásiligt hotel, sum verður partur av Hilton ketini við hundra­tals hotellum, og har­við øktum fokus á Før­oyar. Smyril Line byggir nýtt Hotel, eins og Gist og Vist økir um teirra kapasitet. Í øllum hesum, hava vit ein flogvøll vesturi í Vágum, sum longu er ov lítil til at taka imóti økta ferðafólka tali­ num. Um tað ikki var fyri teimum ómetliga dugna­ ligu og fryntligu starvs­ fólkunum,  so hevði tað verið nógv týðiligari, at umstøðurnar als ikki eru nøktandi, havandi í huga stóra vøksturin, íð vænt­ andi kemur at vera. Spurningurin er, um tíðin ikki er komin til at fara undir flogvøllin á Glyvursnesi. Landafrøðaliga sæð eru stórar broytingar farn­ar fram seinastu árini, og um fimtan ár, eru nærum allar Føroyar ein eind, og verður tað í mesta lagi ein tími at koyra, líkamikið, hvar í Før­oy­um tú býrt. Politiskt eru væl øll samd um, at vit skulu yvir­taka loftrúmið, og saman við einum altjóða flo­g­vølli, skuldi góður møgu­leiki verði fyri stór­ um inntøkum. Liverpool hevur John Lennon airport, Gdansk hevur Lech Valesa air­ port. New York hevur John F. Kennedy airport. Føroyar skal eftir ætlan vera eitt av heim­ sins mest grønu sam­ feløg­um í 2030 og saman við verðins besta telefonneti, latum okkum uppkalla vøllin eftir honum, sum var fyrst­ur her á landi bæði við el og telefon, einum undan­ gongumanni úr Vest­ manna - Ólavur á Heyg­ um. Lat okkum nevna vøllin “ Heygum Airport “ Eiga at fara undir flogvøll á Glyvursnesi Savnsmynd