mánadagur 22. juli 2019síða 11

11 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 22. juli 2019 · Nr. 83 TÍÐINDI Steinar Patursson Men vit skulu ansa okkum ikki at loypa fram­ av og fara upp at flaksa, tí at nøkur nøkur ung eru drukkin. Vit skulu hava eitt sindur av perspektivi í kjakinum. Tað sigur Óli Rubek­ sen, ráðgevi hjá SSP. SSP er samstarv, ið er mill­um skúla, sosialar myndug­leikar og politi, og sam­starvið hevur til enda­máls at fyribyrgja kriminali­teti og skaðandi at­burði millum børn og ung. - Tað eru um 700 børn í hvørjum árgangi. Um 10 prosent av teimum fara við síðuna av, so eru tað 70 børn. Men tá eru fram­ vegis 90 prosent, sum ikki gera tað, sigur hann. - Ja, tað eru nøkur av okkara ungu, sum ikki hava tíð at bíða. Ja, tað eru nøkur ung fólk, sum kanska gera tað eina ferð og ordi­liga sláa ígjøgnum. So kann tað vera aftaná, at tað var kanska ikki so smart kortini, sigur hann og vísir á, at hóast vit skulu arbeiða ímóti, at tey ungu lata vera við at drekka, so skal kjakið ikki bara snúgva seg um tey fáu, ið onkursvegna detta ímillum. Ivasamt við trendinum Óli Rubeksen vil vera við, at støðan er heilt greitt batnað seinastu nógvu árini, og at drekki­mynstr­ ið millum tey ungu ikki er tað sama, sum tað var fyri 20 árum síðani. Lív Justinussen, sum er sálarfrøðingur hjá Bláa Krossi, er tó ikki eins avgjørd og sigur, at tað ber illa til at úttala seg um. - Tað er trupult at út­ tala seg nágreiniliga um eina broyting, tí tað finn­ ast ov fá hagtøl. Tað eg kann siga er, at landslagið er broytt. Fyrr vóru smærri stevnir, og í dag eru stórir festivalar. Eitt ann­að, ið er broytt, eru sosialu miðlarnir, ið hava stóra ávirkan á tey ungu. Eg kann eisini siga, at vit hava verið tilstaðar á festi­valum í trý ár, og har síggja vit ov nógv ung undir 18 ár rúsað. Foreldur eiga týðandi leiklut Bæði í SSP og hjá Bláa Krossi er tó greitt, at ein týðandi partur av fyri­ byrgj­andi arbeiðinum ligg­ur heima hjá for­ eldrun­um. - Tað er holdningurin hjá foreldrunum, sum hevur allarstørstan týdn­ ing. Og tað er har, sum vit arbeiða. Vit leggja nógva orku í at fáa foreldrini við upp í part, sigur Óli Rubeksen. Hann sigur, at nógv hava havt ta støðu, at best var at læra børn og ung at drekka heima undir trygg­um umstøðum, har for­eldrini kundu halda eyga við, hvussu nógv børn­ini fingu innum. Tann støðan er tó ikki eins vanlig í dag, og hon var fyrr. - Um tú spyrt foreldur í dag í mun til fyrr, sum hava átt børn í dag og nú, so siga tey, at tað gera tey aldrin aftur, tí tað riggar simpulthen ikki. Samstundis er eisini neyðugt hjá foreldrum at tosa við børnini um tað at drekka, men at tosið skal hava til endamáls at skilja børnini heldur at moralisera, tí so klamsa børn­ini í og vilja ikki for­ telja nakað, sigur hann. Mentanin skal broytast Børn og ung vilja vera part­ur av einum bólki, og tí kann tað vera torført hjá teimum at lata vera við at smakka sær á, tá onnur gera tað, sigur Lív Justinussen og vísir á, at ein partur av arbeiðinum hjá teimum í Bláa Krossi er sostatt at at broyta mentanina hjá teimum ungu yvirhøvur. - Har kunnu vit hyggja eftir Íslandi fyri at vita, hvat tey hava gjørt fyri at broyta hesa mentanina, sum var millum tey ungu. Viku­skiftið handlaði um ballið, men í dag handlar tað um ítrótt ella onnur ítriv. Íslandi sá rúsdrekka sum ein trupulleika, sum for­eldur og samfelag máttu loysa í felag, og tí varð nógv gjørt fyri at tryggja, at børn og ung høvdu atgongd og pengar til ítrótt og onnur ítriv, ið geva eina natúrliga kenslu av gleði og at hava tað gott. Óli Rubeksen vísir eisini til átøkini í Íslandi sum fyrimynd, - Tað er tað íslendska modellið. Tað er nógv meira skipað viðurskifti, tá tað snýr seg um tilboð til børn og ung. Tey, sum arbeiða við børnum og ung­um í Íslandi, eru vaks­ in. Tað er ikki ung, sum læra ung. Og tað er ein part­ur av tí at gera tað trygga samfelagið. Tað, at tú gert skipanir, har tú roynir at fáa øll børn við upp í part. Tey ungu skikka sær væl Hvussu støðan er og ikki við rúsdrekkanýtsluni mill­um børn og ung, so vísir og Blái Krossur á, at yvir­høvur skikkað børn og ung seg væl í Føroyum. Blái krossur hevur í nøkur ár havt ein bingju til staðar á festivalum, har tað ber til hjá ungum at koma inn til eitt prát ella at fáa hjálp, um ov nógv er farið niðurum. Bingjan fær nógv vitjandi – í fjør vóru um 5000 vitjandi til G! festivalin, Ólavsøku og Summar­ festivalin. - Tey skikka sær ótrú­liga væl, og tey eru ótrú­liga fitt, sigur Lív Justinus­sen og leggur aftr­at, at onkur av teim­ um vitjandi hevði sagt, at besta ballið á G! Festi­vali­ num var í bingju­ni hjá Bláa krossi. steinar@sosialurin.fo UNG OG RÚSDREKKA - VIT MUGU IKKI LOYPA FRAMAV Tað er hásummar í Føroyum og í bestu veitslutíð. Hetta sást aftur í døgunum aftaná Voxbotn, tá løgreglan vildi vera við, at alt ov nógv blaðung vóru at síggja full í Vágsbotni. Vikuna eftir kunngjørdi Tórshavnar kommuna og fyriskipararnir í felag, at næsta ár skulu átøk gerast fyri at basa rúsdrekkanýtslu millum tey, ið ikki hava aldur til at drekka