hósdagur 25. juli 2019síða 21

FRÍGGJADAGUR 26. JULI 2019 SOSIALURIN 85 21 børn­ini og Osmund er fram­vegis ein virkin maður, ein maður, sum alla tíðina hevur ment seg, tí onki stendur í stað. Og samkomuarbeiðið fyllir fram­ vegis nógv, hann er ein av av fremstu tænaru í samkomuni og er verji av henni. Tvær bøkur í einum Hetta er ein øðrvísi bók at um­ røða enn bøkur vanliga. Her eru tvær ævisøgur, sum ikki tekst­messiga eru flættaðar inn í hvørja aðra, hóast tær viðgera tað sama. Her ein partur, tann størri parturin, Ossa`sa partur, og síðan kemur Jórun við tí sein­ asta triðinginum, har hon greiðir frá sínum uppruna, síni søgu og ikki minst søguna um lívið saman við Ossa seinastu góðu 50 árini. Ossi, sum hon sigur, ikki var sum aðrir dreingir. Parturin hjá Jórun er eisini sera áhugaverdur. Vit fáa at vita um lívið í barnaheiminum í Matta­lág, sum tá var langt burtur frá býnum og næstan óbygt. Vit fáa innlit í arbeiðið hjá pápanum, Gunnar Gunnarson, sum stóð á odda fyri fiskivinnustovuni í Tinga­ nesi, og sum millum annað av­ greiddi skip, sum skuldu niður til Bretlands at selja. Og vit hoyra um lívið hjá mammuni, He­r­borg Gunnarson, sum stýrdi heimi­num og sum dugdi væl at fáa burtur úr øllum og sum var skapandi og dugdi væl at seyma. Vit hoyra um samkomulívið og hennara avgerð um at ger­ ast per­són­liga trúgvandi. Sum ung og vaksin fáa vit eitt ser­ delis áhuga vert innlit í eitt arbeiðspláss, sum tey allarflestu einki kenna til . Hon fór í skriv­ stovu­læru hjá Ríkis­um­boð­num og tað hon skrivar um hesa tíð, er heilt nýtt fyri mær og spenn­ andi. Ríkisumboðið er danskt og myndugleiki og tað vildi fólk ikki hava ov nógv at gera við í allari almindiligheit. Og umframt tað, var tað eitt vanligt arbeiðspláss við vanligum fólkum, sum høvdu somu avbjóðingar, sum øll onnur. Jórun dugir væl at siga frá og dugir væl at fortelja livandi. Tað eru ongin ivi um, at Jórun og Osmund eru eitt toymi og hon leggur nógv fyri, soleiðis at hann fær umstøður at virka sum reiðari og at pláss er at virka í teim­um mongu álitissessunum. Elsti sonurin, Helgi er føddur í 1966. Annar sonurin Tummas verður borin í heim í februar 1969 og tá ið yngsti sonurin, Gunnar sær dagsins ljós í 1971, segði Jórun upp á Ríkisumboðnum og fór at arbeiða heima burturav. Jórun greiðir frá, hvussu tey møttust í samkomuni og hvussu Osmund bjóðaði seg til at fylgja henni heim. Og síðan, hvussu hon fór aftaná Ossa, tá íð hann var farin til Dan­mark­ ar at fiska, fyri at tey skuldu síggjast meira og har ríkis­um­ boðs­maðurin skaffaði henni starv í Innríkisráðnum, sum lá í Keyp­mannahavn, meðan Ossi var til skips. Og vit hoyra um brúd­leypið á Ráðhúsinum í Keyp­mannaheim í apríl 1964 og heim­ferðina, til tey flyta inn í rað­hús ovast í Jóannes Paturs­ sonar­gøtu, sum tey høvdu keypt nýbygd. Og síðan skrivar Jórun um næsta skiftið, tá íð tey byggja hús á Frælsinum og har tey búgva enn. Tá íð ein lesir um fiskivinnu og túrar og viðurskiftir innan fiski­vinnu, tá er tað fløvandi at fáa tann kvinnuliga partin við í frásøgnina. Eg haldi, at hetta riggar væl hjá teimum báðum, at vera tveir høvundar um bók­ ina. Tí aftanfyri ein mann, er van­liga ein kvinna og umvent og hennara søga er ofta ósøgd, ella søgd av monnum, sum ikki er rættuliga tað sama. Mær dámdi rættuliga at lesa søguna hjá Jórun og haldi, at eg lærdi eisini. Havnin er vaksin ótrúðliga nógv seinastu 50 árini og vit eru nógv, sum kenna aftur, hvussu tað er at búgva í spildur­ nýggjum býlingum í Havnini. Hetta, at búgva í óbygdum, er ikki ókent fyri nógv fólk í høvuðs­staðnum. Stuttligt er eisini at hoyra Jórun greiða frá, hvussu tey innrættaðu kjallaran, tá íð Ossi fer at vera reiðari burturav, sum blaðungur maður, hóast hann onkran túr avloysir sum skip­ ari. Hon greiðir livandi frá, tá ið arbeiði, vinna, hús og heim gjørdust eitt, og hetta skuldi fáast at rigga saman við van­ ligum familjulívi og trimum lív­ ligum dreingjum. Hetta er ein heilt øðrvísi bók og eg eri takksamur fyri, at tit bjóða lesarunum inn í tykkara lív við opnum ørmum. Vanliga liggja fotoalbum goymd undir sofa­borðinum og tað eru tey fæstu, sum hava atgongd til tey. Í bók­ini eru familjualbummini latin upp fyri almenninginum og vit fáa eitt erligt kag inn í lív­ ið hjá høvundunum, sum hava upplivað upp og niðurtúrar saman og framvegis eru saman. Onkuntíð verður tikið til, at reyp og at gera ovlítið av, er ein síða av somu søk, tí í báðum før­um hvørvur sannleikin. Eg dám­di at lesa hesa bókina, tí hon hvørki ger ov lítið av ella er ein reypibók, og tað skulu høvund­ arnir hava tøkk fyri. At hava staðið í fremstu røð innan føroyskt vinnulív er ikki bara sum at siga tað og at hava gjørt hetta í 50 ár, er eitt sætt roys­ni. Hvør, íð hevur borið tyngsta takið á hesi long ferð, veit eg ikki, men høvdu Jórun og Osmund ikki lyft saman, var hendan bókin ongantíð skrivað. Sum vinur, hevur tað verið ein frægd at lesa hesa bókina, tí soleiðis, sum hann sigur sína søgu, akkurát soleiðis kenni eg hann. Bókin er ikki nakað glansi­bílæt, heldur ikki grenj. Hon er ein erlig mynd, skrivað av fólki, sum í gjøgnum eitt langt materielt lív, hava verið djúpt forankraði í tí andaliga og hjá okkum, sum trúgva, er tað materiella lívið skralltómt, um tað andaliga ikki fylgir við sum skuggin og onkuntíð lýsir framman­fyri. Takk fyri lesnaðin, tit djørvu bæði og eg vóni, at eg fái fleiri slíkar bøkur at lesa í fram­tíðini frá øðrum hjúnum og ein­stak­ ling­um. Tað eru nógv aftur­latin foto­album í Føroyum, sum treing­ja til at vera støvaði av. Í 57 ár hava Jórun og Osmund tikið í móti teimum dagligu avbjóðingunum, sum lívið so trúliga gevur okkum øllum. Nú hava tey skrivað bók um hetta, og hetta er ein hugnalig, lærurík og álvarsom bók at lesa MYND: PER Á HÆDD