hósdagur 8. august 2019síða 15

FRÍGGJADAGUR 9. AUGUST 2019 SOSIALURIN 90 15 Heðin Lamhauge, sum eisini vísir á, at loftsrúmið er isolerað og hev­ ur egið vesi, tí at tað hevur áður verið brúkt í ferðavinnuni. Prosentgjald fyri arbeiðsmegi Í frágreiðingini stendur at lesa, at fyritøkur skulu gjalda eitt ávíst gjald til Firmport av løn­ar­útreiðslunum fyri rumensku ar­beiðs­megina, ið Firmport syrgir fyri. Ítøkiliga verður víst á, at 18 ella 19 rumenar eru í starvi hjá Húsavarðatænastuni, og at Húsa­ varðatænastan skal gjalda Firm­ port eitt gjald fyri hvønn av fyrstu átta tímunum, ið arbeitt verður hvønn dag. Í frágreiðingini skrivar Liljan Weihe, at keldur høvdu greitt henni frá, at gjaldið lá um 12 pro­ sent av lønarútreiðslunum. So líkatil er tað tó ikki, sigur Heðin Lamhauge og vísir á, at bæði gjald og umstøður eru meira sam­ansett enn eitt flatt gjald á 12 prosent. Fyri tað fyrsta er gjaldið bert galdandi fyri teir, ið eru í starvi hjá Firmport, og sum síðani "vik­ariera" í øðrum fyritøkum. Firm­port er knýtt at umleið 70 rum­enum, men bert 15 teirra fáa í løt­uni løn frá Firmport, og sostatt um­fatar tímagjaldið bert teir. Fyri tað næsta er gjaldið gjaldið eitt­siffrað, vil Heðin Lamhauge vera við, uttan at vilja upplýsa neyvt hvat gjaldið er. Hartil er gjaldið ikki nóg væl lýst í frá­ greiðingini, heldur hann. - Um vit siga, at gjaldið er 12 prosent - hóast tað ikki er tað - so fylgja nakrar pliktir við sum arbeiðsgevari. Nakrar útreiðslur. Har eru nøkur lógarásett gjøld, kanska eini fimm prosent, sum arbeiðsgevarin skal gjalda. Tað er barsilsgjald, ALS-gjald, tryggingar, og so er eisini umsiting. Starvsfólk gjalda av ásett gjøld av lønini, men arbeiðsgevarin skal eisini gjalda sín part. Tá spurdur, hví hetta ikki var komið við í frágreiðingina, nú hann hevði fingið møguleika at gera viðmerkingar, sigur Heðin Lam­hauge, at hatta hevði hann ikki sæð. - Eg havi ikki sæð hatta. Og Liljan Weihe burdi vitað betri. Hon veit, at ein arbeiðsgevari hev­ur nakrar útreiðslur. Allar fyri­tøkur í Føroyum gjalda útvið fimm prosentum í lógarásettum gjøld­um umframt umsiting, bók­ hald og so framvegis. Prosent- ella tímagjaldið, verð­ ur lagt aftrat teirri upphæddini, ið virki og feløg gjalda Firmport til lønir til rumenarnar. Syndarliggering av rumenunum Nógv positivt er at síggja í frá­ greið­ingini hjá fakfeløgunum, held­ur Heðin Lamhauge. Serliga er tað gott, at frágreiðingin kundi ikki ávísa lønardumping í Føroyum, og at arbeiðsgevarar eftir øllum at døma er so mikið seriøs­ar, at lønarviðurskifti eru í lagi, og at tingini fara rætt fram. Heðin Lamhauge heldur tó, at frágreiðingin málar eina skeiva mynd av rumenunum, sum ikki eru so hjálparleysir, sum teir tykj­ ast út frá frágreiðingini. - Tann syndarliggering, sum Liljan Weihe ger av rumenunum, er ikki rætta myndin av teimum. Tey flestu av teimum eru resursusterk fólk. Tey eru vælfungerandi og eru ikki so goymd burtur. Sigur Heð­in Lamhauge. - Eg helt hasa syndarliggeringina vera eitt sindur niðurgerandi. Teir eru væl fyri, teir fylgja væl við, summir ganga til fótbólt, summir renna. Summir taka eisini lut í ym­iskum kappingum, sigur Heðin Lamhauge og leggur aftrat, at málførleikarnir hjá teimum eru toluligir. Heðin Lamhauge metir, at um helvtin teirra megnar at hava sam­ røðu á enskum, tá teir fyrstu ferð koma til Føroya, og at tað gongur skjótt at læra hjá teimum, ið ikki duga tað frammanundan. N GEVUR SKEIVA EKARAGØTU