hósdagur 9. desember 2004síða 7

Nr. 236 - 9. desember 2004 7 Kvinnur í politikki: Nú má vend koma í Hans Pauli Strøm fer í næstum at leggja eitt uppskot fyri tingið, ið hevur til endamáls at fáa fleiri kvinnur uppí politikk. Verður tað samtykt, skal ein nevnd setast í eitt trý ára skeið, ið skal virka fyri at fáa kvinnur í politikk UPPSKOT Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Uppskotið um at fáa fleiri kvinnur í politska arbeiðið botnar í eini tilráðing, sum bæði Føroyar og Grønland hava fingið frá útnorður- ráðnum. Ein nevnd skal set- ast, sum skal geva út ymiskt tilfar, fremja lýsingarátøk, fáa kjak í lag og annað. Hetta er eitt átak, sum eydnaðist sera væl í Íslandi, tá tað varð roynt har. Al- tingið setti, fyri einum 4-5 árum síðani, eina tílíka nevnd, og tað gav sera gott úrslit, tí talið av kvinnum í politikki vaks munandi eftir átakið. Nú er uppskriftin so send til Føroya, og Hans Pauli Støm, landstýrismaður, tek- ur tilráðingina í størsta álv- ara. Allir flokkar skulu við – Ætlanin er at seta eina nevnd, sum skal vera mann- að av umleið 10 fólkum. Henda nevndin verður ikki sett med alla, men bert í eitt trýára skeið. Ætlanin er, at arbeiðið skal verða liðugt síðst í 2007, beint áðrenn næsta løgtingsval, greiðir Hans Pauli Strøm frá Nevndin verður mannað við einum umboði frá hvørjum flokki. Hans Pauli Strøm sigur tað vera alt avgerðandi, at allir flokkar taka undir við uppskotinum, fyri at tað skal kunna fungera. – Hetta er eitt uppskot, sum ikki er bundið at sam- gongu- og andstøðupolit- ikki, og heldur ikki at floks- politikki. Eg veit, at innan- hýsis í øllum flokkunum eru fólk rúkandi ósamd um, hvørt henda nevndin er neyðug ella ikki. Men um meirilutin í øllum flokkun- um ikki stuðlar nevdini, so nyttar tað ikki, staðfestir Hans Pauli. Men fær uppskotið und- irtøku, skulu flokkarnir sjálvir velja sær eitt umboð í nevndina. – Tað er ikki neyðugt, at umboðini eru tingfólk. Tað kunnu eins væl vera fólk, ið bert eru limir í flokkinum, og sum kanska eru von at umboða flokkin í slíkum málum, sigur Hans Pauli. Síðani vera tvey umboð fyri kommunufeløgini, 1 umboð fyri kvinnufelags- samskipanina og eitt um- boð fyri landstýrið, allar- helst onkur av løgmans- skrivstovuni. Ikki rætta veljaran – Tað er øllum kunnugt, at tað er ein ógvuliga skeiv gongd innan politikkin. Av 32 tingmonnum eru bert 3 konufólk, so man má stað- festa, at gongdin er versn- andi. Tí má okkurt gerast og hetta er so ein roynd, sigur Hans Pauli Strøm. Hann sigur, at tað er frægari at arbeiða á hendan hátt, við eini nevnd, ið kem- ur við hugskotum og fær fólk at hugsa um trupulleik- an, heldur enn at kroysta ein politikk niður yvir flokkar- nar, t.d. við at eitt ávíst lut- fall av konufólkum og mannfólkum skal vera á listunum og í tinginum. – Eg trúgvi ikki, at tað hevði verið serliga væl mót- tikið í Føroyum, at man tók eina politiska avgerð um, hvussu nógv mann- og konufólk flokkarnir kundu havt á listunum. Hetta er í staðin ein nakað varligari roynd at fáa kvinnurnar við, uttan at taka fría valrættin frá veljarunum, sigur Hans Pauli Støm, og leggur aft- urat, – Hetta er ikki ein krit- ikkur av veljarunum, men heldur ein roynd at rætta skeivu gongdina við at seta fokus á, at tað er ein trupul- leiki og at vekja áhuga fyri evninum, sigur hann. Fyri í januar Uppskotið er farið til hoyr- ingar í landstýrinum og væntandi verður tað lagt fyri tingið til samtyktar í januar. – Eg havi fingið fleiri munnligar fyrispurningar um, nær hetta uppskotið fer at koma. So tað eru fólk, sum eru áhugað. Hinvegin veit eg eisini, at tað eru fleiri, sum als ikki halda hetta vera neyðugt, sigur Hans Pauli Strøm og leggur dent á, at hetta er eitt upp- skot, har allir tingmenn standa fríir, og skulu at- kvøða eftir egnari sann- føring. Uppleggið er sera varið, júst tí, at meiningarnar um evnið eru so sterkar og ymiskar. – Nevndin skal skipa fyri tiltøkum, skeiðum, lýsing- arátøkum, skapa áhuga og seta fokus á skeivleikarnar, sum eru. Men hetta fær bara effekt um undirtøkan er breið, og allir flokkarnir stuðla ætlanini, leggur Hans Pauli Strøm dent á. Átakið verður tó ikki heilt ókeypis. – Enn er ikki greitt hvør kostnaðurin verður og hvør skal fíggja tað. Um løgting- ið ikki heldur tað vera neyðugt við eini slíkari nevnd, verður uppskotið ikki samtykt, og so verður jú eingin kostnaður, sigur landstýrismaðurin. Verður tað hinvegin sam- tykt, verður peningurin funnin tá. Um føroyingar hava ynskt at sæð inn í vakra Amtmanns- garðin, hevur higartil verið neyðugt at klivið upp um garðin, ella á annan hátt sníkt seg inn fyri at njóta avbera vakra garðin. Men ríkisumboðið ætlar nú at lata Amt- mannsgarðin upp á mentanatnáttini komandi summar MENTANARNÁTT Eydna@sosialurin.fo Nógv kjak hevur verið um hvørt Amtmannsgarðurin skal latast upp fyri almenn- inginum ella ikki. Nógvir føroyingar – og kanska serliga havnarmenn, hava hildið, at tað átti at verið øllum møguligt at njóta garðin. Seinasta íkastið til kjakið var í leygardagssosialinum, tá komandi ríkisumboð varð boðið vælkomið til Føroya. Eisini var í greinini ein áheitan á hann, um at lata Amtmannsgarðin upp fyri almenninginum. Tí ynskir onkur at síggja inn i garðin, sum er, er antin neyðugt at klíva upp um og sníkja seg innar, ella at fáa eitt vindeygapláss á restaurant Hafnia, hinu- megin Àarvegin. Núverandi ríkisumboðið Birgit Kleis sigur nú í einum skrivi, at afturhaldni við at lata garðin upp ser- liga kemst av, at ótti er fyri, at garðurin verður illa við- farin og misnýttur. Víðari sigur hon, at talan eisini er um ein garð, sum er ramman um heimið hjá eini familju. Tí hava ríkis- umboðini verið so trek við at lata garðin upp fyri al- menninginum. Onkuntíð hevur verið ført fram, at Amtmannsgarðurin átti at verið latin føroysku mynd- ugleikunum. Hetta sigur Ríkisumboðið seg tó ikki hava nakra viðmerking til. Opið mentanarnáttina Í skrivi til Sosialin sigur Birgit Kleis tó, at tað er púra rætt, at garðurin er framúr vakur, serliga í summarmánaðunum. Og at hon tí væl skilir, at fólk ynskja at sleppa inn. Hon sigur, at hon sjálv var og vitjaði Boysengarð, sum eisini vanliga er stongdur, seinasta summar, tá mentanarnáttin varð hild- in í Havn. Boysengarður er eisini fantastiska vakur um summarið, um enn hann ikki er eins stórur og Amt- mannsgarðurin. Seinast í skrivinum stað- festir Ríkisumboðið tó tað, sum okkum leingi hevur longst eftir at hoyra. Amt- mannsgarðurin letur upp. – Næsta ár ætla vit at fylgja við og hava Amt- mannsgarðin opnan Ment- anarnáttina – fyri at vísa góðan vilja og møguliga eisini eina varliga byrjan á nýggjar tíðir. Birgit Kleis veðrur í starvinum sum ríkisumboð inntil 1. august. Eftir hana tekur Søren Christensen við starvinum. Amtmannsgarðurin letur upp Á komandi summar- mentanarnáttini verður møguligt hjá almenninginum at vitja inn í Amtmans- garðin, sigur Birgit Kleis í skrivi til Sosialin – Í januar komandi ár kemur eitt uppskot fyri tingið, ið skal fáa fleiri kvinnur uppí politikk. Átakið varð framt í Íslandi við góðum úrslitum, sigur Hans Pauli Strøm Tað virkaði í Íslandi Siv Friðleifsdóttir var forkvinna í nevndini, ið skuldi fáa fleiri kvinnur á ting í Íslandi. Nevndin fór til verka um heystið í 1995. Pro- vokerandi reklamur, opnir politiskir fundir, skeið, ráðstevnur, fald- arar o.a. var úrslitið av arbeiðnum hjá nevndini. Eftir átakið vuksu kvinnuligu umboðini í Altinginum í tali úr 25% í 1995 heilt upp til 35% í 1998. Siv Friðleifsdóttir heldur tó, at tað týdn- ingarmesta fyri at fáa kvinnur í politikk er, at flokkarnir sjálvir hava viljan at sleppa kvinn- unum framat. Siv heldur, at alstórur tørvur er á líknandi til- tøkum í Føroyum, ser- liga eftir seinasta val Í Føroyum er kvinnu- umboðanin á tingi bert 9% Í Landsstýrinum er kvinnuumboðanin 0% .eys