fríggjadagur 16. august 2019síða 20

FRÍGGJADAGUR 16. AUGUST 2019 SOSIALURIN 93 20 Sum partur av átakinum hjá Á-handlunum at minka um matoyðsl fór handilssamtakið í 2017 undir at nýta donsku appuna Too Good To Go. Hóast tað krevur eitt sindur frá handlunum at vera partur av tílíkum átaki, so vísa royndirnar hjá Á-handlunum, at tað hevur eydnast væl STEINAR PATURSSON STEINAR@SOSIALURIN.FO Í Danmark hevur ein appa sein­astu árini vunnið seg fram, hvørs endamál er at fyri­byrgja matoyðsl. Appan eitur Too Good To Go, og neyvan kunnu vera nógv ung í Danmark, ið eftirhondini ikki kenna til app­ una. Appan virkar á tann hátt, at handl­ar og matstovur leggja til síðis tann mat, ið annars skuldi verið koyrdur burtur. Hesin "av­ lops­matur", um tað kann kallast so, verður síðani pakkaður í posar við einum sindri av hvørj­um í hvørjum posa. Tað vil siga, at um ein handil skal koyra skinku­pá­ legg, wienarbreyð, egg og bananir burtur, tí at tey fara um seinasta søludag, so inniheldur hvør posi eitt sindur av júst hesum. Tú sum brúkari fert síðani inn á appuna og leggur tær til síðis ein posa, sum tú síðani kanst heinta í handlinum. Posin, sum kostar 29 krónur, verður samstundis eisini goldin, tá tú leggur hann til síðis, so tað er bert at heinta pakkan - og síðani hugsa um, hvussu tú á besta hátt fært gagnnýtt ta vøruna, ið tú hevur fingið til høldar. Á-handlarnir í Føroyum gjørd­ ust partar av appuni í 2016, og eru teir framvegis einastu handlar, ið eru at finna á appuni. Á-handlarnir høvdu frammanundan arbeitt við matoyðsl síðan 2015, og eftirsum at temaið matoyðsl longu var stungið út í kortið, og arbeitt hevði verið við tí í næstan tvey ár, var upplagt hjá Á-handlunum at gerast partur av Too Good To Go appuni. - Tað var upplagt at fara upp í Too Good To Go átakið. Tað var eitt átak, sum brúsaði fram niðri, og tað er eingin ivi um, at tey rákini, sum gera um seg niðri, koma eisini hendan veg. Too Good To Go var á netinum, og tað virkaði sum ein løtt appa at brúka hjá øllum brúkarum. Tí fóru vit uppí. At steðga matoyðsl var eitt átak, sum vit longu høvdu im­plementerað og høvdu gongd á, sig­ur Berghild B. Mittún, sum ar­ beiðir við verkætlanarleiðslu og samskifti hjá PH-samtakinum. - Eitt ella annað stað er nógv spill í einum handli, tað vita vit jú. Og hvat gera vit so við hetta? Vit vilja gjarna gagnnýta vøru og mat sum best, og at fáa at gagnnýta tað, sum annars hevði verið koyrt burtur. So Too Good To Go var eitt upplagt átak at fara í holt við og soleiðis at fáa selt matin fyri ein góðan og lágan prís. At hava eina eykauppgávu sum at fáast við Too Good To Go setir sjálvsagt eisini krøv til teir ein­staku handlarnar, ásannar Berghild B. Mittún, og hetta ger serliga um seg, tá kappingin mill­ um handlarnar er so stór, sum hon er í hesum døgum. - Tað skal ikki vera nøkur loyna, at tað krevur eisini nakað frá handlunum at gera hesar pos­arnar klárar og at seta teir til sølu. Summir hava frá byrjan tikið øgiliga væl ímóti tí, meðan aðrir eftirhondini so smátt eru komnir uppí. Tað er eisini nakað, sum skal innarbeiðast, bæði í handlunum, hjá starvsfólkunum og í lokalsamfelagnum, so at fólk eru varug við, at hetta finst. Tað er ein áhaldandi innsatsur at vísa á, at hetta er til og at hetta er ein tænasta, ið kann brúkast. Men tað er eisini ein áhaldandi innsatsur at vísa á týdningin at end­urnýta og gagnnýta sum mest. Ikki bara hjá handlunum, men hjá forbrúkaranum eisini, vísir Berghild Mittún á. - Tað er eitt rák, sum er alla­ staðni nú. Tað skal kortini allatíð hjúklast eitt sindur um og haldast við líka. Áðrenn Á-handlarnir fóru upp í Too Good To Go, høvdu teir framm­anundan gjørt nógv burt­ ur­úr at vísa á trupulleikan við mat­oyðsl og at vísa á, hvat kundi gerast betri. - Vit høvdu longu arbeitt í VISTI TÚ, AT: 94% av føroyingum siga seg koyra mat burtur 7,7% siga seg koyra mat burtur hvønn dag 29,4% siga seg koyra mat burtur fleiri ferðir um vikuna 48% koyra mat burtur, tí vøran er farin um seinasta søludag Breyð, viðskeri og døgurðarestir er tað, ið flest fólk koyra burtur Kvinnur gera meira enn menn, og aldursbólkurin 45 ár og eldri ger mest fyri at steðga matoyðsli Fólk harmast mest um at koyra døgurðarestir burtur Kelda: spyr.fo Too Good To Go var u partnari móti matoyð TEMA: Matoysl