mánadagur 26. august 2019síða 9

9 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 26. august 2019 · Nr. 97 TÍÐINDI TORFØRT HJÁ VELJARANUM AT VELJA FLOKK LEYGAR­DAGIN Tvíbýtti føroyski politikkurin ger tað torført hjá veljarunum at vita, hvønn flokk tey skulu velja Árni Gregersen Leygardagin kunnu føroy­ ing­ar, sum hava valrætt til Løgtingið, velja ímillum 179 valevnir, sum umboða heil­ ar níggju flokkar. Tá ið vit høvdu val fyri fýra árum síðani, fingu sjey flokk­ar umboð á ting, men hesaferð stilla tveir flokkar upp afturat teimum sjey. Tað er sjálvandi torført at vita hvønn ein skal velja og kanska serliga um ein er nýggjur veljari, tí fylgir ein við í valstríðnum og lurtar eftir hvat tey 179 valevnini siga, so er torført at finna eina greiða linju í hvat tey ætla. Tí kann tað vera eitt gott hugskot at hyggja í valskrá­ ir­nar hjá flokkunum. Har siga flokkarnir, hvat teir ætla komandi fýra árini og hvør teirra politikkur er sum heild. Eisini ber til at hyggja at hvørji grund­sjón­ ar­mið flokkarnir hava. Hetta er sjálvandi ein leið­beining um, hvat flokk­ ar­nir ætla, men í ger­andis­ pol­itikki er tað soleiðis, at samgongur verða gjørdar millum flokkar, sum á mang­an hátt hava ymiskan politikk, men kortini kunnu semjast um at virka saman í eitt fýra ára skeið. Hetta hevur mangan við sær, at flokkarnir mugu slaka í egnum sjónarmiðum fyri at kunna ganga saman um eitt samgonguskjal. Hetta verður gjørt uppá ym­iskar mátar. Til dømis verða summi mál súitaði í eitt samgonguskeið uttan at ein flokkur hevur slept ætl­ an­ini um at gjøgnumføra tað, men hevur fyri at gerast part­ur av samgonguni, valt at lata okkurt mál liggja í eitt fýra ár skeið. Torskyldur føroyskur politikkur Tað er vanligt í vestur­heim­ in­um, at tað ofta í tjóðar­ ting­unum er talan um ein borg­arligan part við fleiri flokkum og so ein sosialist­ isk­an part, sum ofta eisini er býttur upp í fleiri flokkar. Ofta eru teir borgarligu flokkarnir saman og teir sosialisstisku saman. Hetta verður kallað tann blái og tað reyði blokkurin. Tað er rímuliga lætt at skilja, at tað er lættari hjá borg­arligu flokkunum at ar­ beiða saman og hjá teimum sosial­istisku flokkunum at ar­beiða saman, enn at fara tvørtur um blokkmarkið. Tí síggja vit bæði í Stóra Bret­landi og Danmark, at blokkpolitikkurin er væl­ kend­ur, hóast tað kemur fyri, at aðrir sam­starvs­ møgu­leikar verða royndir. Í Føroyum hava vit sjálv­ andi eisini høgra og vinstra – blátt og reytt – men hjá okkum er ein dimentsjón aftuirat í politikkinum. Vit eru ein sjálvstýrandi part­ur av danska ríkinum og tí hava flokkarnir eisini eina støðu til um vit fram­ haldandi skulu vera partur av danska ríkinum ella vit skulu fara úr ríkisfelags­ skap­inum. Tað hevur í mong ár verið soleiðis, at flokkarnir eru býtt­ir sundir á hesum øki eisini, men fleiri politikkir eru um, um vit skulu fara úr felagsskapinum og hvussu skjótt eins og aðrir flokkar vilja halda fast um at vera í ríkis­felagsskapinum, men tað er ymiskt hvussu nógv sjálv­ræði hesir flokkar ynskja. Hetta sundurbýtið við tveimum aksum gera tað eisini torført at skipa sam­ gongur, tí neyðugt er at taka atlit til høgra og vinstra, men eisini til Føroya støðu til ríkisfelagsskapin. Spurningurin um loysing liggur nokk fremst hjá Tjóð­ veldi og Framsókn, meðan hinir flokkarnir vilja nýmót­ ans­gera viðurskiftini við Dan­mark. • FORELDUR SKULU AV­GERÐA HVUSSU BARSIL VERÐUR BRÚKT • PENINGURIN SKAL FYLGJA BARNINUM • MINIMUMS­NORMERING SKAL ÁSETAST • MEIRA PENINGUR SKAL SETAST AV TIL FYRI­ BYRG­ING • FAMILJU­DEPIL SKAL SAVNA TILBOЭINI TIL FAMILJUNA • BÚSTAÐAR­NEYÐIN HJÁ FAMILJUM SKAL LOYSAST ALT FYRI EITT TJÓÐVELDI Tjóðveldi er ein loysingar­ flokk­ur, sum hevur sitið í sam­ gonguni seinastu fýra árini. Í valskránni til løgtingsvalið nú stendur millum annað: Tjóðveldi vil, at Føroyar verða skipaðar sum sjálvstøðug tjóð. Fólkið í Føroyum eigur allan avgerðina um at Føroyar verða skipaðar, sum fullveldi og sjálv­støðugt land. Í komandi val­skeiði hevur tað týdning, at vit áhaldandi bjállva okkum búskaparliga so at vit gerast eitt sjálvberandi samfelag. FRAMSÓKN Framsókn leggur dent á hald­ føri, men skrivar í inn­gang­in­ um til valskránna: Framsókn vil skapa og varð­ veita eitt tíðarhóskandi og frams­økið samfelag, har vit kapp­ast um tey bestu og um tað besta. Heimurin stendur ikki í stað. Framsókn hevur víst, at vit himprast ikki við at fremja neyðugar broytingar og fram­ brot. Tí bjóða vit okkum fram­ vegis til at ganga á odda, tá nýggj stig skulu takast. Føroyar skulu vera eitt væl­ virkandi og framkomið sam­ felag við vælferð, trygd og trivn­aði. Tær skulu vera fjøl­ broytt­ar og rúmligar, og vit skulu støðugt stremba eftir at styrkja okkara persónliga, vinnu­liga og tjóðskaparliga frælsi. MIÐFLOKKURIN Miðflokkurin leggur størsta dentin á etisku virðini, men arbeiðir eisini við nógvum øðrum politiskum málum. Millum annað sigur flokkurin soleiðis um búskapin: Skattastigin eigur at vera vaks­andi, so breiðastu herð­ arnar bera tyngstu byrðarnar. Skattligir fyrimunir skulu vera av at liva í hjúnalagi. Hjún verða skattað við helvtarbýti. Ungdómsuppsparing verð­ ur stuðlað. Ognarskattur á bú­stað verð­ ur ikki settur í verk. MVG eigur ikki at verða kravt av tilfari og arbeiðsløn til samkomu, ungdóms- og ítrótt­arhús. Umframt hesar sjey flokk­ arnar stilla eisini Framtakið og Hin Føroyski Flokkurin upp. Framtakið arbeiðir fyrst og fremst fyri rættinum at sleppa at brúka kannabis til heilivág, men eisini fyri meira beinleiðis demokrati. Hin føroyski flokkurin byrj­ aði við, at hann arbeiddi fyri bergholum norð um fjjall, men í valstríðnum hevur hann eis­ ini sagt seg vera ein ultra lib­er­ alan flokk. VÍSA HVAT JA GERA