mánadagur 26. august 2019síða 10

10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 26. august 2019 · Nr. 97 Í dag búgva 1748 borgarar í Tvøroyrar kommunu. Sama tíðarskeið í 2018 búðu 1700 borgarar í kommununi. Hetta er ein vøkstur á 48 borgarar – svarandi til 2,8 prosent. Svartfuglur kemur ikki fyri seg Er tað nebbasildin í røttu fuglastøddini sum svíkur, er tað veðurlagið - ella fuglaveiðan? Vilmund Jacobsen Tað er nógv hent við svart­fugl­ inum, síðan Jens-Kjeld Jensen á fyrsta sinni kom til Føroya í 1970 og keypti hús í Nólsoy í 1975. Í 1972 var hann fyrstu ferð í Mykinesi, og her var hann ógvu­liga hugtikin av tí nógva lund­anum, sum her var at síggja. Her vóru tveir eftir mínum tykki velduga stórir lund­ar­ ingar at síggja. Tað er nevniliga soleiðis, at lundi flýgur í ring – og melur í ringinum eftir, hvussu ættin er. - Sjálvur helt eg, at talan var um rættiliga nógvan fugl. Men, tá segði ein maður, sum var við mær á túrinum og sum mundi vera um sjeyti ára aldur, at nógv meira var til av lunda fyrr í tíðini. Ja, tá skuldi tú bara sæð, tók maðurin til. Eingin lundaveiða Í fleiri ár hevur lítið verið til av lunda, og so gott sum einki hev­ur verður fleygað. Eftir fuglaveiðilógini er fram­vegis loyvt at fleyga lunda. Vanliga byrjaði fleyg­ ing­artíðin eftir lunda syft­un­ søku­dag, sum er 2. juli. Síðan plagdu menn at fleyga allan juli­mánaða og umleið eina viku ella so út í august – alt eftir, hvussu veðrið lagaði seg. Í fleiri ár hava granna­stevn­ ur kring um í oyggjunum, har lundalond eru, gjørt av at friða lundan á urðini ella í bakk­an­ um ávís áramál, og har full semja ikki hevur verið um frið­ ing, hevur eingin lundaveiða verið kortini. Menn hava snøgt sagt ikki viljað farið eftir tí syndri av fugli, sum hevur verið at sæð. Tað er ilt at siga, hvussu nógv lundin er minkaður í nýggj­ari tíð, men talan er um stóra minking. Onkur ár hevur sæð heldur frægari út, men tað skulu helst fleiri góð ár til, áðrenn lundin, sum ikki verpur fyrr enn hann er eini 4-5 ára gamal - og bara verp­ur eitt egg - tekur at menn­ast aftur. Allur sjófuglur Tað hevur í fleiri ár verið ein keðilig gongd við svartfugli, eitt nú lunda, lomviga og álku. Men, afturgongd hevur eisini verið í náta, másafugli og æðu. Hinvegin er líkt til, at teisti - í hvussu er á ávísum plássum í Føroyum - hevur tað á einari leið. Men, hvør er so orsøkin til hesa afturgongd, sum hevur verið í so mong ár, og hví kem­ ur fuglurin ikki fyri seg aftur? Nógvar gitingar kunnu vera um hetta, men tað er neyvan nakar, sum við vissu veit, hvør endaligi samanhangurin er. Er tað nebbasildin í røttu fugla­støddini sum svíkur, er tað veðurlagið - ella fugla­veið­ an? Gongdin í fiskastovnunum hevur verið aftur og fram, so­ leið­is sum tað altíð hevur verið, meðan gongdin í sjó­ fugla­stovninum at síggja til hev­ur í nógv ár bert verið ein veg. Brúsi 10 ár á baki Vilmund Jacobsen Seinasta hósdag helt dag­ stovnurin Brúsi í Leirvík sín 10 ára dag, og her var nógv fólk møtt upp til at hátíðarhalda dagin. Á skránni var bæði sang­framførslur, røður og góður matur. Á heimasíðuni – www. eyst­urkommuna.fo – síggj­ ast fleiri myndir frá hugna­ liga hátíðarhald­in­um. Millum hesar myndir eru eitt nú mynd av teim­ um trimum leiðarunum, sum hava verið á dag­ stovn­inum, síðan stovn­ur­ in læt upp. Leiðarar hesi árini hava verið, f.v.: Sigvør Gregersen (2009-2015), Jóhanna Vest (2015-2019) og Poula Eides­ gaard, sum hevur verið leiðari á Brúsa síðan í mai 2019. FLESTU PARTROLARAPØR eru til fiskiskap, og øll skipini fiska upsa. Ein djúpvatnstrolari er til fiskiskap; teir fiska á djúpum vatni og landa helst í dag. Fríggjadagin vóru allir teir smáu trolbátarnir til fiskiskap, og fleiri landa í dag. Nú er nátungatíð Hetta er tíðin, tá nátungin flýgur úr berginum og kann takast á sjónum Vilmund Jacobsen Hetta er ein spennandi tíð hjá teimum, sum plaga at taka nátunga, og longu nú hava menn, sum hava verið á báti, fingið nakað av fugli. Tíðin er komin, og tá veðrið aftur verður til vildar, er væntandi, at nógvar bátar loysa og leggja út á hav við glúpi. Nær ungin flýgur úr berginum, veldst eitt sindur um veður og vind og kanska eitt sindur um tíðina, nær ungin er búgvin og floygdur. Men, nú er nátungatíð, og náttúran sigur, at nú vil nátungin á flog. Roknast kann við, at besta nátatíð í ár verður endin av hesi vikuni og øll næsta vika. Tá ein góð vika er farin av september, kunnu vit siga, at nátungatíðin er av.