týsdagur 27. august 2019síða 37

5 Sosialurin Mikudagur 28. august 2019 · Nr. 98 VALBLAÐ øll eiga somu rættindi, og har tað eru fleiri tilboð til tey við serligum tørvi. Vit vilja hava einar Føroyar fyri øll. Tí sam­ tyktu vit hjúnabandslógina, so øll fáa somu virðing og rættindi. Vit settu gongd á almennu bú­ staðar byggingina og játtaðu 200 mió. kr. til bústovnar og vardar bústaðir til fólk við menn ingartarni, sálarsjúku og seinheilaskaða, umframt nýggjan bú­ og viðgerðarstovn til børn og ung við autismu. Harumframt er sambýli til sálarsjúk latið upp í Havn, og Klaksvík og Runavík hava fingið nýggj sambýli til menn ingartarnað. Økispsykiatri er somuleiðis skipað í Suðuroy og í Vágum, og skipanin fevnir nú um allar Føroyar. Vit hava fingið eitt samfelag, har rúm er fyri fleiri, har rúm er fyri fjølbroytni, og har minni luta­ bólkar hava fingið síni sjálvsagdu rættindi. Vit eru rættvísari Undan valinum í 2015 vóru øll í Føroyum samd um, at vit høvdu tvær sera stórar avbjóðingar at loysa sum samfelag. Lutfallið millum arbeiðandi fjøldina og pensjónistar var skeiklað so nógv seinastu ára­ tíggjuni, at vit vórðu noydd at fremja eina pensjónsnýskipan. Tí vildu vit styrkja skipanina og sam stundis styrkja Sam halds­ fasta, soleiðis at pensjónistarnir, sum høvdu minni, fingu meira. Undanfarna fiskivinnuskipan var í veruleikanum ikki nøkur skipan, og tað var føroyska samfelagið – skattgjaldarin – sum var stóri taparin. Tilfeingi okkara var savnað á fáum hond­ um, og ókeypis loyvini høvdu so stórt virði, at tey blivu ein privat søluvøra. Tað var ikki gott fyri vinnuna, ikki gott fyri fiski mannin, ikki gott fyri lands­ kassan, og tað var ikki gott fyri samfelagið sum heild. Øll vóru samd um, at okkum tørvaði eina nýggja skipan, tá fiskiloyvini vórðu uppsøgd í 2007. Men eingin tordi at fremja broytingina. Vit tordu at broyta tað, sum var neyðugt at broyta. Við pen­ sjónsnýskipanini hava vit fingið eina sterkari og rættvísari skipan, har serliga fólkapensjónistar fáa meira at liva fyri – á leið 1.500 kr. um mánaðin eftir skatt, somuleiðis sum fyritíðarpensjónistar fáa á leið 1.000 kr. meira um mánaðin eftir skatt. Við fiskivinnunýskipanini hava vit steðgað privatari spekulatión í fiskivinnuni, gjørt tað møgu ligt hjá fleiri at koma inn í vinnuna, fordeilt virðini javnari kring landið og økt inntøkur lands kassans. Fiskivinnu­ og pen sjóns ný­ skipanin hava eisini báðar styrkt búskaparliga haldføri hjá okkum sum tjóð. Vit eru javnari Tá vit tóku við í 2015, var ríki­ dømið í Føroyum stórt. Men virðini vóru sera ójavnt býtt. Lands kassin hevði hall ár eftir ár, og undanfarna samgonga hevði fyrst og fremst givið teimum, sum longu høvdu nógv, enn meira. Vit vildu broyta tað soleiðis, at Før­ oyar framhaldandi kunnu vera millum heimsins javnastu lond. Tí fingu lág­ og miðallønt ein skattalætta, soleiðis at t.d. eitt par við tveimum arbeiðs manna­ inn tøkum nú hava 13.000 kr. meira eftir um árið. Tí fáa pensjónistar og fyri tíðar­ pen sjónistar størri útgjald. Tí fáa láglønt foreldur nú familju ískoyti upp til 23.000 kr. um árið og hægri barnafrádrátt. Tí fáa lesandi hægri lestrar­ stuðul alt árið. Hagtølini vísa nú, at vit eru vorðin javnari við Javn að ar­ flokki num á odda. Hetta kemst fyrst og fremst av, at vit hava for deilt tað ríkidømið, sum allir før oyingar eiga lut í, javnari. Tað er sjálv kjarnin í javn aðar­ hugsjónini. Vit vilja halda fram!