týsdagur 27. august 2019síða 41

9 Sosialurin Mikudagur 28. august 2019 · Nr. 98 VALBLAÐ nir heldur ikki standa saman um at senda kvinnulig umboð í týðandi sess­ irnir. Men hesum er Marna Jacobsen tó ósamd í. - Fyri tað fyrsta, so liva kvinnur oft­ ani í umstøðum, sum forða teimum í at trína fram. Oftani eru tað atlit til børn­ ini, sum kvinnur siga vera orsøkina til, at tær ikki bjoða seg fram. Tað nýtist tó ikki at vera so, at familjuábyrgdin skal liggja hjá kvinnum. Tað er eitt dømi um, at kynsleiklutirnir hava fastatøku í Føroyum, ið avmarkar atgongdina hjá kvinnum til eitt nú politiskar sessir. Politikkur verður sæddur sum eitt mann­fólkayrki, og at 'veruligur pol­it­ ikk­ur' snýr seg um tunlar og fiskivinnu, með­an kvinnur setast í samband við 'bleyt virði', sigur hon. Verður tikið upp í saman, at kvinnur taka sær av umsorganararbeiði, og með­an menn taka sær av bú­skap­ar­lig­ um verkætlanum um fiskivinnu, ávirk­ ar tað eisini sjálvsfatanina hjá bæði velj­ar­unum og valevnunum, sambært Marnu. - Tað krevst ein hugburðsbroyting at gera upp við vanligu ímyndirnar av kynunum. Vit eiga at viðurkenna, at kvinnur kunnu hava vitan um fiski­ vinnu og tunlar á sama støði, sum menn, sigur hon. Forkvinnan í Demokratia vísir á, at stereotýpurnar og vantandi politiska umboðanin av kvinnum verða lutvíst fasthildnar gjøgnum fjølmiðlarnar. - Aloftast síggja vit, at menn fáa pláss at tosa um fiskivinnu og tunlar, með­an kvinnur sleppa upp í part, tá ið tað kemur til sjúkrarøkt, almannamál og børn. Tað avmarkar okkara fatan av hvør kann úttala seg um ymsu evnini, og ikki minst, at komandi ættarlið kanska manglar kvinnuligar fyri­mynd­ ir í hesum sessunum. Tað er týdn­ing­ar­ mikið at børn síggja, at bæði kynini sleppa framat hesum postunum, sigur Marna K. Jacobsen. Menn óttast kvinnur Á fólkatingsvalinum fyrr í ár var tó rími­liga jøvn umboðan á val­evna­list­ un­um, tá ið 41 prosent av teimum upp­ stillaðu vóru kvinnur. Tó fingu tær ein­ ans einans 21 prosent av samlaðu at­kvøðunum. Tá kundi einfalda nið­ur­ støð­an verið, at føroyingar ikki ynskja kvinnur á ting, ella at tær ikki eru eins væl egnaðar til løgtingsarbeiði. - Tað ber illa til, at samanbera fólka­ tingsval og løgtingsval. Vit hava nakrar spíssar, sum tað snýr seg um til teir báðar fólkatingssessirnar. Tað kann vera, at ein javnari umboðan á listunum mill­um kynini ikki tryggjar javnari umboðan á tingi. Tað snýr seg – eins og við fólkatingsvalinum – nógv meira um hvønn flokkarnir satsa upp á og profilera. Um kvinnurnar ikki eru annað enn ífylla á listunum, sum ikki vera koyrdar fram ella sleppa framat mikro­fonunum, eru kvinnur eru við sviðusoð, sigur Marna. - Harafturat haldi eg valevnalistarnar vera ein valdsspurning. Um ein sterk og gløgg kvinna skal á vallistan og koyr­ast fram í miðlarnar, kann tað merkja, at onkur maður má víkja, tá ið ting­sessirnir skulu býtast. Eg trúgvi veru­liga, at flokkarnir ikki eru áhugaðir at fáa sterkar og gløggar kvinnur inn, tí menninir eru bangnir um at missa sín egna sess, sigur hon. Ein av fremstu uppgávunum hjá Demo­kratia er at økja um kvinnu­um­ boð­anina í føroysku kommununum og á Løgtingið gjøgnum kunnandi arbeiði og tiltøk. Uppundir løgtingsvalið hevur Demokratia sostatt yriskipað trimum valfundum, har tey í størstan mun hava boðið nýggjum kvinnuligum val­ evn­um framat. - Ætlanin við hesum er koyra kvinn­ ur­nar fram. Á kjakfundunum hava kvinn­urnar sostatt tikið upp evni um vinnu­politikk, umhvørvispolitikk, og á sein­asta fundinum, sum var í gjár, varð kjak­ast um vælferð, sigur Marna Jacob­ sen. Føroyskur politikkur nú 22 tingmenn (67 %) 11 tingkvinnur (33 %) 4 landsstýrismenn 4 landsstýriskvinnur Søgulig kvinnu­ umboðan 1964 Malla Samuelsen (D), fyrsta løgtingskvinna (varalimur). 1985 Jóngerð Purkhús (E), fyrsta landsstýriskvinna 1993 Marita Petersen (C), fyrsti kvinnuligi løgmaður. Landsstýri gjøgnum tíðina 212 landsstýrissessir síðani 1948 188 menn (87 %) 24 kvinnur (13 %) * Hugt verður at samlaðu landsstýrissessunum. Landsstýrisfólk – bæði kvinnur og menn – verða tískil tald fyri hvønn sessin. ** Allir sessir eru taldir við, eisini teir, ið løgmaður hevur havt stutt um hendi, tá ið landsstýrisfólk er farið frá.