týsdagur 27. august 2019síða 58

26 Sosialurin Mikudagur 28. august 2019 · Nr. 98 VALBLAÐ Tú skilir ikki pensiónina, fyrr enn tú bítir í hana Magni E. Dalsgaard, valevni til løgtingsvalið 2019, fyri Javnaðarflokkin Ein av orsøkunum til at eg havi stillað upp sum valevni fyri Javnaðarflokkin er, at eg meini at tað enn eru brúk fyri fleiri broytingum í pensións­viður­ skift­unum. Lukkutíð hevur Javn­að­ar­ flokkurin ætlanir um broytingar, sum eg taki fult undir við: Ætlanin er ein skattaminking til pensjonistar og láglønt Eg meini, at vit skulu hava eitt javnt samfelag, har allir lønarbólkar hava møguleika at liva og virka. Pensjonistar, sum arbeiða, skulu hava ein arbeiðsfrádrátt, viðbótin skal hækka, og láglønt skulu hava eina enn størri skattaminking. Allir lønarbólkar skulu kunna liva og virka í Føroyum. Bæði tey, sum eru á arbeiðsmarknaðinum, og tey, sum av ymsum orsøkum ikki hava møgu­ leika at vera tað. Saman við samgonguflokkunum hev­ur Javnaðarflokkurin framt fleiri átøk, sum hava gjørt tað munandi lætt­ari hjá lágløntum í Føroyum, men enn er man ikki komin á mál. Tað eru tí­verri fólk í okkara ríka landi, sum ikki fáa endarnar at røkka saman. Vit javnaðarfólk meina, at vit eiga at rinda til felagskassan eftir føri­muni. Hálønt eiga at rinda mest og lág­lønt minst. Í løtuni haldi eg, at lág­lønt rinda ov nógv í skatti í mun til kostn­ aðarstøðið í landinum. Tí ætlar man enn eina ferð geva lágløntum eina skattaminking á 8000 krónur árliga. Og tí er ætlanin at veita ein arbeiðs­ frádrátt á 30.000 krónur til pensjon­ istar. Hetta eru serliga tey, sum hava eina inntøku millum 60.000 og 130.000 krónur um árið við síðuna av fólka­ pensjón og Samhaldsfasta. Og fyri at minka um gjónna millum tey, ið bert hava fólkapensjón og Samhaldsfasta at liva av, og tey, ið hava egin­upp­spar­ ing, ætlar man at hækka viðbótina við 800 krónum. Eitt ja til Javnaðarflokkin er eitt ja til skattaminking til tey, sum hava minst. Parkering og ferðslan í Havnini eru ein ruðuleiki. Marin Katrina Frýdal, valevni fyri Tjóðveldi Í ára vís havi eg, sum partur av bý­ ráðnum í Havn, har eg havi virkað m.a. sum forkvinna í teknisku nevnd og í byggi- og býarskipanarnevndini, heitt á útinnandi og lóggevandi valdið í landinum, t.v.s. Landsstýrið og Løgtingið, um at fáa útvegað komm­ ununi heimildirnar sum skulu til fyri at kunna skipa parker­ings­við­ur­ skiftini í býnum á skynsaman hátt. Hetta hevur tó tíverri verið sum at tosa fyri deyvum oyrum. Høvuðsstaðurin hevur, sum allir aðrir høvuðsstaðar, brúk fyri góðum og vælskipaðum parkeringsviður­ skift­um, eitt nú við parkeringshúsum og gjaldsparkering. Hetta er ein vinnu­grein aðrastaðni, og nýtist ikki at vera ein skattafíggjað uppgáva. Men til tess at heimila slíkum møgu­ leikum krevst lógarheimild. At fáa loyst parkeringsviðurskiftini í Havn, og kanska í øðrum býum við, er alneyðugt og nýtist heldur ikki at kosta nakað munandi av skatta­pen­ ingi, um rætt verður borið at. Hetta er ein av fleiri orsøkum til, at eg vil á Ting at fáa avgreitt lóg­gávu­ heimildirnar, sum tørva fyri at fáa skipaði parkeringsviðurskifti í høv­ uðs­staðnum. Heimsins besta fólkaskúla Óluva Klettskarð, Tjóðveldi Fólkaskúlalógin skal alsamt endur­ skoðast og nýggj yvirskipað mál set­ ast. Heldur enn sterka miðstýring skulu skúlar, skúlaleiðarar og lærarar hava størri frælsi og ábyrgd at menna skúlarnar og útinna høvuðsmálini í fólkaskúlalógini á fjølbroyttan hátt. Læraraútbúgvingin skal mennast, lær­arayrkinum til heiðurs og æru, og fólkaskúlin gerast heimsins besti. Kreativ læra er týdningarmikil Í hesum samgonguskeiðinum hava vit dagført fólkaskúlalógina við enda­ málinum at styrkja kreativa læru. Broytingin í fólkaskúlalógini heimilar skúlum at nýta tveir tímar av und­ir­ vísingartímatalinum til at menna læru­greinir innan handaverk og list, sang, vallærugreinaskipan og møgu­ leika at økja læraratímar í flokki, har neyðugt er. Við broytingunum fer at bera til at arbeiða fjølbroyttari, og møguleiki verð­ur hjá leiðsluni at fáa sett um­ráð­ andi undirvísingarátøk í verk. Har­aft­ urat er samfelagsfrøði nú læru­grein, og næmingar fáa betri inn­lit í sín ger­ andisdag og kunnleika til samfelagið, m.a. fólkaræði, rætt­indi og skyldur, altjóðagerð og at hand­fara miðlarnar. Og tí er eisini ein talvráðgevi kom­in inn um skúlagátt. Vit hava eisini sett skúlaleið­ara­út­ búgving á stovn, eina útbúgving í námsfrøðiligari leiðslu, ið skal eggja og stimbra upp undir ein betri og til­ vitaðan skúla. Men enn er langt á mál.... Hvussu fáa vit so heimsins besta fólkaskúla? Við ýtunum dygd og krøv skulu vit fara til verka. Gransking er ein vegur at fremja ein betri skúla. At kenna læru og læruumhvørvi til fulnar er besta grundarlag undir einum betri skúla. Vit mugu skapa umstøður fyri gransking í okkara egnu skúla­viður­ skifti í nógv størri mun. Tí spurn­ing­ arnir eru mangir. Er skúladagurin ov langur? Eru ov nógvir næmingar í flokk­inum? Eru umstøður til kreativa læru o.s.fr. Læraraútbúgvingin skal eftirmet­ ast og styrkjast. Útbúgvingin hevur uppi­borið betri rásarúm á Fróðskap­ arsetrinum. Økta játtanin til setrið fer mær vitandi í størstan mun til nýggj økir - alt gott við tí. Men tiðin er nú komin til at styrkja sjálvt flaggskipið í skúlasøgu okkara. Hetta gera vit bæði við dyggum granskingarparti og við tí dagligu frálæruni og praktik­møgu­ leik­unum. Vit skulu í størri mun leggja okkum eftir at skapa upp aftur fleiri dygdargóð tilboð til tey lesandi og seta krøv til okkum sjálv a hesum øk­ in­um. Tá vit skulu meta um dygdina á okk­ara læraraútbúgving, og tá vit ætla at betra um læraraútbúgvingina, so mugu vit geva øllum vágskálunum ans. Hvussu fáa vit góðar og egnaðar lesandi? Hvussu høgt skal støði á útbúgvingini vera? Hvussu skipa vit útbúgvingina? Hvussu klára næm­ing­ ar okkara seg í altjóða royndum? Og hvussu fáa vit mótstøðuførar lærarar í dagliga arbeiðinum? Hetta metingararbeiðið eigur at verða gjørt við tí fyri eyga, at vit vilja hava bestu læraraútbúgving og heims­ins besta fólkaskúla. Ti onki er nóg gott til børn okkara og tey ungu. Saman við tær... Hugurin, førleikin og vitanin hjá ein­ staka menniskjanum er grundvøllurin í einum og hvørjum samfelag. Besta tilfeingið er børnini og tey ungu. Ti skulu vit stremba eftir, at øll børn og ung í heimsins besta landi eisini skulu ganga í heimsins besta skúla. Við tínari atkvøðu fari eg at arbeiða fyri einum dyggum skúlaverki. Saman við tær, barn, ungdómur, lærari, skúla­ leiðari og foreldur havi eg hug at fara undir at fáa okkum heimsins besta fólkaskúla. Sosialurin 341800 fyrst og fremst www.in.fo