fríggjadagur 10. desember 2004síða 16

16 Nr. 237 - 10. desember 2004 Fýra ungar føroyskar kvinnur eru bestar, tá tað um oljuleiting og –útbjóðing ræður. Í øllum førum tá tað skal latast sum um. Í telduspælinum Xplore 2004, har 325 luttakarar úr 7 evropeiskum londum spældu við, vunnu Bjørt Kragesteen, Jóna Johannesen, Siri Klementsen og Súsan Tornefeldt, sum allar ganga í 2.z í Hoydølum OLJULEITING Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Í tíðarskeiðnum 1.– 3. des- ember sótu 325 miðnáms- skúlanæmingar úr 7 ymisk- um londum ógvuliga spent og arbeiddu frammanfyri telduna. Tey luttóku nevni- liga øll í simulator-kapp- ingini Xplore 2004, ið er eitt spæl, har endamálið er at finna olju. Tá avtornaði vóru tað tó fýra ungar kvinnur úr stu- dentaskúlanum í Hoydøl- um, sum vunnu kappingina um svarta gullið. Oljuleiting – Spælið snýr seg um at leita eftir olju. Allir luttak- andi bólkar fingu 50 milli- ónir sum byrjunarkapital. So skuldu vit royna at finna olju og tjena fleiri pengar. Fyri at finna oljuna máttu vit keypa seismikkmyndir av økjunum, sum vit ynsktu at kanna. Tá vit fingu myndirnar, hugdu vit ser- liga at, hvussu nógv mag- ne-tisma var í undirgrund- ini. Var lítið av magnetismu var møguleiki fyri, at olja var har, greiða tær fýra frá, tá tær verða spurdar um, hvat Xplore 2004 snýr seg um. Víðari greiða tær frá, at tá ein oljukelda varð funn- in, galt um at finna miðjuna av henni. Eisini máttu tær forhandla við aðrar luttak- arar um økið, júst sum olju- feløgini gera í veruleik- anum. Tað var lærarin Búgvi Poulsen, sum hevur 2.z í geografi, sum meldaði flokkin til kappingina. Hann frætti um hana frá einum starvsfelaga í Klaks- vík, sum í fjør royndi Xplore-spælið við einum flokki har og sum tí eisini eggjaði Búgva at royna. Búgvi meldaði 2.z til kappingina, og næmingarn- ir sótu so ymsastaðni á skúlanum og arbeiddu í smáum bólkum við 3-4 næmingum í hvørjum. Spælið gekk fyri seg frá kl 9-14 í tríggjar dagar, og uppgávurnar komu sendani um netið so hvørt. Allar uppgávurnar skuldu vera loystar innan eina ávísa tíðarfreist, og stig vóru so givin fyri hvussu skjótt og væl uppgávurnar vórðu loystar. Ikki væntað at vinna – Vit høvdu bestemt ikki væntað at vinna. Eftir hvønn dag vórðu liðini býtt i fýra bólkar, soleiðis, at 25 tey bestu liðini vóru í bólki 1, 25 tey næstu í bólki 2 og so framvegis. Tá vit byrj- aðu uppá seinasta dagin, vóru vit í bólki 3, og sam- anlagt vóru vit nr 53. So vónirnar um at vinna vóru ikki serliga góðar tá, siga vinnararnir um trilvandi byrjanina. Tær greiða frá, at sein- asta dagin var virðið á olj- uni nógv størst, og júst seinasta dagin funnu tær eina sera stóra oljukeldu. – So tað var kanska eisini nokk so heldigt, at vit vunnu, viðganga tær. Bjørt, Jóna, Siri og Súsan vistu tó ikki, at tær høvdu vunnið beinanvegin. Fyri hvørja uppgávu, sum varð loyst, vóru nevniliga givin stig, og øll stigini vórðu so løgd saman eftir seinasta dagin. Hóast tær høvdu roynt at fylgt við hvussu tað gekk hjá hinum liðun- um, so vistu tær tó ikki, hvussu hini høvdu klárað seg samanlagt – Vit vistu, at vit vóru komnar rættiliga langt fram, eftir oljufundið sein- asta dagin, men vit vistu ikki, at vit høvdu vunnið. Tað fingu vit ikki at vita fyrr enn kl 19 um kvøldið, tá ein drongur í flokkinum ringdi og segði okkum tað. Hann hevði verið inni á heimasíðuni og kannað tað, greiða tær frá. Tá avtornaði vóru tær so langt fremstar. Tilsamans høvdu tær næstan 556 stig, og liðið, sum varð nr. tvey, hevði einans góð 331 stig. – Vit vóru ordiliga glað- ar, tí vit høvdu bestemt ikki roknað við tí frammanund- an. Genturnar í flokkinum vóru eisini glaðar, tí at tað var eitt reint gentulið, sum vann. Men tað vísir bara, at konufólk duga best at leita eftir olju, siga tær skemt- andi. Spurdar um tær hava lært nakað av hesi kappingini, svara tær, at tær hava fingið eina góða heildarmynd av, hvat oljuleiting snýr seg um. – Nú vita vit hvussu tað fungerar. Hvussu man sær, um sannlíkindi eru fyri olju ella ikki. Eisini at tað handlar eitt sindur um held. Men tað er nokk ikki nakar framtíðardreymur at sleppa at arbeiða við olju, siga tær. Flokkurin fær ágóðan Men luttakararnir í Xplore 2004 kappaðust tó ikki bert um æruna av at vinna. Ein heiðursløn á 12.000 kr varð nevniliga latin vinnarunum. Hósmorgunin kom menta- málaráðharrin, Jógvan á Lakjuni, tí oman í Hoydalar við einum kekki til Bjørt, Jónu, Siri og Súsan, tí tær eru teir miðnámsskúla- næmingar í Evropa, sum í 2004 duga best at finna olju. – Tað hevði kanska kom- ið væl við at fingið hasar pengarnar í lumman, men flokkurin avtalaði áðrenn kappingin byrjaði, at um nakar av okkum vann, so skuldi peningurin fara til námsferðina, sum vit ætla okkum í vár. Vit fara til Rom, og har fær allur flokkurin so ágóðan av kekkinum, siga teir fýra ósjálvsøknu vinnararnir at enda. Ein skylda at stuðla – Eg síggi hetta spælið sum nakað absolutt positivt. Kappingarele- mentið ger, at tú lærir nakað um veruliga lívið og um vinnuna. Tað, at næmingarnir eru noyddir at samstarva, eisini við aðrar næm- ingar úr øðrum lond- um, er eisini sera gott, staðfestir Jógvan á Lakjuni, tá vit spyrja hann, hví hann hevur valt at stuðla einum telduspæli sum Xplore. Hann sigur, at tað í hesum døgum verður so nógv tosað um OECD kanningar, men landstýrismaðurin heldur, at slíkar kapp- ingar eisini eru við til at staðfesta hvørjum støði føroysku næmingarnir eru á. – Hetta vísir jú, at vit eru fult á hædd við aðr- ar skúlar í øðrum lond- um, so hetta er avgjørt nakað, sum eg sum mentamálaráðharri má gleðast um. Spurdur, um hann aftur komandi ár fer at játta stuðul til Xplore, um so er at tað veðrur spurt um tað, svarar Jógvan á Lakjuni, at hann ikki kann ímynda sær nakað annað. – Áhugin fyri spælin- um er jú sera stórur, eisini í útlondunum, so eg meti, at tað er okk- ara skylda at stuðla hesum, staðfestir hann at enda. eys Tað er felagið Simprentis, ið stendur handan simula- torspælið Xplore. Ólavur Ellefsen leggur spælið til rættis, og fylgir við í kapp- ingini ímillum miðnáms- skúlarnar. – Eg haldi, at næming- arnir fáa sera nógv burturúr hesum døgunum, tá teir sita við Xplore. Teir læra um olju, sum má sigast at vera rættiliga relevant í hesum døgum, og teir læra eisini at samstarva. Bæði innanhýs- is í bólkunum, men eisini bólkana millum, tí tey skulu jú forhandla um olju- feltini. Alt fyrigongur á enskum, so hetta er eisini góð venjing í enska mál- inum, sigur Ólavur. Hann greiðir frá, at hetta er triðja árið at Xplore kappingin er í gongd. – Fyrsta árið vóru tað bara føroyingar við. Næsta árið vóru nakrir útlendskir skúlar, og í ár hava vit luttakarar úr Spania heilt norður til Grønlands, sigur Òlavur. Hann leggur afturat, at um tilmeldingarfreistin ikki var so stutt í ár, so høvdu tað við vissu verið enn fleiri útlendskir skúlar við. Eitt, sum kanska er ser- merkt, er, at tað ár hvørjum ári hava verið føroyingar, sum hava vunnið. – Hini londini halda kanska at vit geva føroying- unum onkrar fyrimunir, men tað gera vit altso ikki. Tað er eisini rættiliga lætt at gjøgnumskoða, tí alt gongur fyri seg á netinum, staðfestir Ólavur. Spælið hevur tríggjar sponsorar, sum í ár eru Dong, DTU og Mentamála- ráðið. Hetta ger, at skúl- arnir ikki nýtast at gjalda fyri luttøkuna. – Tað er greitt, at tú lærir betri, tá tú hevur tað stutt- ligt, og tá tú veruliga fært sett teg inn í hvat tað er sum hendir. Tí eri eg heilt vísur í, at spælið er sera menn- andi, sigur Òlavur Ellefsen at enda eys Bestar av 325 næmingum Mennandi spæl í 3 dagar kappaðust 325 næmingar úr 7 londum um svarta gullið. Men Siri Klementsen, Súsan Isholm Tornefeldt, Jóna Johannesen og Bjørt Kraagesten, sum ganga í Hoydølum, vóru bestar