hósdagur 5. september 2019síða 36

Fríggjadagur 6. september 2019 · Nr. 102 8 Sosialurin Fiskaaling er við í stórari norðurlendskari granskingarverkætlan: Kanna um útlát kann endur­ nýtast Granskarar á Fiskaaling kanna, um tað ber til at endurnýta tøðsølt og skarn frá alivirkseminum. Kanningin er ein liður í eini stórari verkætlan, sum 13 norðurlendskir granskingarstovnar eru við í. Endamálið er at gera alingina meira burðardygga. Eftir Dagmar Joensen-Næs Tari og kræklingur skulu minka um útlátið av lívrunnum evnum frá alivirkseminum á føroysku firðunum. Tað vóna í øllum føri granskarar á Fiskaaling, sum sam­ an við arbeiðsfólki hjá P/F Luna hava sett trossar og línur út á Sør­ vágsfirði. Kræklingur skal fáast at festa seg á trossarnar, og tari er sádd­ur á línunum. Vónin er, at kræklingur og tari skulu kunna upptaka ein stóran part av tí lívrunna útlátinum frá alivirkseminum, so dálkingin mink­ ar, og alivinnan verður meiri burð­ ar­dygg. - Vit gjørdu fyrstu royndirnar at fáa krækling at festa seg á trossar í fjør, men tær hepnaðust ikki so væl, so nú royna vit aftur at finna tey bestu støðini, sigur Gunnvør á Norði, sum er granskari á Fiskaaling og samskipar verkætlanina. BURÐARDYGG ALING Kanningarnar á Sørvágsfirði eru ein liður í eini stórari norðurlendskari granskingarverkætlan, ið kallast SureAqua. Endamálið við henni er at virka fyri burðardyggari aling í breiðasta høpi. 13 norðurlendskir granskingar­ stovnar og 18 fyritøkur eru við í samstarvinum, sum norðurlendski granskingarstovnurin NordForsk fíggjar. Afturat Fiskaaling luttaka føroysku fyritøkurnar Luna, Bakka­frost, MOWI og TARI í Sure­ Aqua samstarvinum Granskingarstovnarnir arbeiða við ymiskum verkætlanum, ið skulu vera við til at menna eina burðardygga havvinnu. Verk­ætl­ an­in hjá Fiskaaling snýr seg um at kanna, hvussu nógv tøðsølt og skarn frá aliringum ávirka um­ hvørvið, og hvussu ávirkanin kann minkast við at endurnýta útlátið. - Okkara íkast til granskingar­ verk­ætlanina er tað, ið vit kalla sam­aling. Tað snýr seg um at dálka sum minst og at endurnýta tøðsølt og skarn, ið verða útleidd frá aliringum. - Vit skulu kanna, í hvønn mun kræklingur og tari megna at upp­ taka útlátið, so tað verður endur­ vunnið við, at vit fáa meira tara og kræk­ling í staðin fyri, at tað kemur út í umhvørvið, sigur Gunnvør á Norði. Kanningarnar hjá Fiskaaling eru ikki avmarkaðar til einstakar aliringar. - Kræklingur kann síla útlátið, so dálkingin verður minni. Men tað vísir seg, at kræklingurin bert nær at upptaka ein lítlan part av útlát­inum, áðrenn tað dettur niður á botn undir aliringunum. - Vit mugu tí hugsa øðrvísi og eru í staðin farin undir at kanna alla vistskipanina á fjørðinum. Málið er at fáa eina burðardygga skip­an, har eins nógv verður tikið úr fjørð­inum, sum latið verður í hann. Kanningarnar verða gjørdar í samstarvi við P/F Luna, sum stend­ ur fyri alingini á Sørvágsfirði. Ar­ beiðsfólk hjá Luna settu kræk­linga­ lín­ur út í fjør og aftur í ár. - Luna hevur víst stóran áhuga fyri verkætlanini og hevur gjørt íløgur í kræklingalínur. Teirra áhugi er serliga at fáa at vita, um kræk­ ling­urin eisini kann síla lýs burtur og harvið minka um smittuvandan, sig­ur Gunnvør á Norði. Enn eru ikki nógv úrslit av kann­ ingunum. - Vit mugu fyrst kenna vist­skip­ anina. Vit kanna, hvussu streym­ urin og gróðurin er, hvussu út­ látið søkkur, hvussu nógv verður upp­tikið í gróðrinum, og hvussu kræklingurin veksur. - Tá vit hava fingið nóg mikið av kræklingi, fara vit at kanna, hvussu nógv hann upptekur, sigur Gunnvør á Norði. Taralínur, ið eru sáddar við tveim­um brúntarasløgum, vórðu sett­ur út fyrst í hesum árinum. Tær standa í aliringum við fiski í og á einum øki burtur frá ringunum. Royndirnar við tara skulu vísa, hvussu nógv tøðsølt tey ym­isku tarasløgini upptaka, og um sam­al­ ing av laksi og tara kann geva bet­ ur taraúrtøku. Hetta hevur stór­an áhuga fyri ta byrjandi tara­ali­vinn­ una í Føroyum. SureAqua verkætlanin fer ikki bert at geva nýggja vitan um møgu­ leik­ar fyri burðardyggari aling. - Tað er altíð ein síðuvinningur við at vera við í tílíkum verk­ætl­an­ um. Vit vita so lítið um teir føroysku Gunnvør á Norði, deildarleiðari og granskari á Fiskaaling, samskipar SureAqua verkætlanina.