hósdagur 19. september 2019síða 10

FRÍGGJADAGUR 19. SEPTEMBER 2019 SOSIALURIN 108 10 TEMA: Myndlistaspírar Listin snýr seg um kenslur Kvinnan er miðdepil í listinini hjá 25 ára gomlu Lauru Gunnváardóttir, sum er úr Havn. Hon meinar, at tað er nepotisma í føroyska listaheiminum, sum avmarkar møguleikarnar hjá nýggjum listafólkum at koma framat Nær og hvussu byrjaði tú at fáast við list? Fyri meg hevur áhugin altíð verið har. Tað byrjaði allarhelst sum ein trongd eftir at úttrykkja, hvat gekk fyri seg innanfyri, og er tað enn soleiðis eg arbeiði. So vítt, sum eg minnist, var tað altíð ein dreymur at verða listafólk, men avgerðin varð av álvara tikin, tá eg var um 13-14 ára gomul. Hvussu vilt tú lýsa tína list? Eg havi tendens til at hoppa eitt sindur aftur og fram í teknikki. Eg havi langt um leingi góðtikið, at tað at vera listafólk inniber eina æviga menning. Eg haldi tó, at eg við vissu kann plasera meg innanfyri tað ekspressionistiska. Listin handlar um kenslur - um hvat gongur fyri seg aftanfyri dyrnar. Av og á verður hon myrk og ræðandi, og aðrar tíðir er hon bleyt og heit. Er tað nakað serligt, tú plagar at leggja teg eftir í tínum verkum? Kvinnan er fyri tað mesta miðdepil í listin hjá mær. Hetta er nokk aftur tí, at tað fyri tað mesta handlar um mínar egnu upplivingar og kenslur. Eg fái avgjørt íblástur úr føroysku náttúruni. Litirnir, sum eg brúki, eru oftast kaldir, blátt, grátt og grønt. Hvussu eru umstøðurnar hjá ungum myndlistafólki í Føroyum? Í Føroyum hava vit hópin av sera dugnaligum og evnaríkum listafólki, sum flest øll vóna at sleppa framat. Við so nógvum, sum kappast um t.d. fígging, kann tað tykjast næstan ógjørligt. Við fyrivarni fyri at ljóða eitt sindur bittur, so meini eg, at tað er heilt nógv nepotisma innanfyri føroyska listaheimin. Tað eru tey somu listafólkini, ið fáa fígging til verkætlanir, og tað eru tey somu listafólkini, sum vera boðin at koma til tiltøk. Ofta kann tað eisini tykjast sum, at ein sleppur ikki framat uttan rætta ummælið frá rætta ummælara. Fyri at koma inn á tað positiva aftur, so kann just hesin vinar- og kenningarpolitikkurin vera ein heilt stór hjálp til at sleppa framat at gera nakrar verkætlanir, sum ein annars ongantíð hevði sloppið. Hvørjar eru framtíðarætlanirnar hjá tær sum listafólk? Júst nú havi eg stovnað mær eitt málaravirki. Hetta er ein roynd hjá mær at bjóða eina tænastu, sum er eitt sindur meira enn tann vanligi málarin. Annað enn tað so skal eg til at gera prent av ymsum verkum hjá mær. Eg ætli mær at hava fleiri framsýningar og havi ymsar størri verkætlanir, sum eg skal í gongd við. Sum heild er tað, vónandi, ein spennandi tíð fyri framman! Eg royni at vísa á vitloysið í samfelagnum Hvussu fær mann tað dapra, apokalyptiska og humoristiska at ganga upp í eina hægri eind? Tað roynir 28 ára gamli Vagnur Dam úr Svínáum í øllum førum við sínum originalu myndum. Vagnur býr í dag í norska høvuðsstaðnum, har hann gongur á 3. bachelorári á Kunstakademinum í Oslo Nær og hvussu byrjaði tú at fáast við list? Eg teknaði nógv sum barn og helt á, tá tey flestu vóru givin at tekna. Abbi málaði naturalistisk landsløg, so eg rokni við, at tað er tað fyrsta, eg havi sæð av málningalist. Hvussu vilt tú lýsa tína list? Eg byrjaði við at mála føroysk landsløg við vøkrum litum. Nú er tað meira brúnt og grátt. Myndaevnið er blivið meira dapurt og apokalyptiskt. Niðurhøgd trø og "órørd" landsløg. Fyrr trúði eg uppá, at menniskjað var tað týdningarmesta, men tað er skilligt, at tað er tað ikki. Fyri at alt ikki skal blíva ov dapurt, geri eg ymiskt annað, td. linoleumsskurðar av íkornum og súreplum í bjørtum litum, og daman hevur lært meg at veva á bandvev! So tað er eitt sindur tvíbýtt millum tað dapra og á hinari síðuni hysteriskar litir. Er tað nakað serligt, tú plagar at leggja teg eftir í tínum verkum? Eg havi í nøkur ár arbeitt við menniskjans misgerningum. Tað tykist, sum at alt, sum menniskjað sær, skal gagnnýtast (les: leggjast í oyði) fyri pengar. Eg royni, so gott eg kann, at vísa á vitloysið, sum fer fram orsakað av einum samfelagsstrukturi, har alt snýr seg um vøkstur, við humor, myrkum litum og viðhvørt Warhol-litum. Hvussu eru umstøðurnar hjá ungum myndlistafólki í Føroyum? Eg havi ikki búð í Føroyum í nøkur ár, so eg veit ikki, um eg havi nakað gott svar. Hvørjar eru framtíðarætlanirnar hjá tær sum listafólk? Ætlanin er at kunna liva av list uttan at skula forvinna mær milliardir og ferðast heimin runt. Flyta út í ein skóg ella okkurt tílíkt. Vagnur Dam: Hitt teir ungu myndlistaspírarnar Laura Gunnváardóttir: