mánadagur 23. september 2019síða 4

4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 23. september · Nr. 109 TÍÐINDI - Júst meðan stríðið um nýskipanina stóð upp á tað harðasta, tá vit eru á gáttini til, at málið skal til 2. viðgerð, verður skipað fyri stórum pallborðsfundi í Fuglafirði um nýskipanina. Har vóru fleiri núverandi og fyrrverandi politikarar, sum hava fingist við fiskivinnu og fleiri onnur. Men tað vóru bara menn bodnir við til kjakið. Samstundis sat eg í mest áhugaverda sessinum og samráddist dag og nátt í tinginum fyri at fáa nýskipanina ígjøgnum. Tað sigur Bjørt Samuelsen, forkvinna í Vinnunevndini, ið heldur at fjølmiðlar og onnur ofta ikki geva sær far um kvinnurnar, tá tyngri vinnumál verða viðgjørd Hallur av Rana hallur@sosialurin.fo Valið 31. september var ein tung­ur dagur hjá fleiri av okk­ ara fremstu kvinnuligum pol­ it­ikarum. Á vektskálina hjá velj­ar­anum vórðu fleiri vig­að­ ar og funnar ov lættar. Millum tær falnu taldust Annika Ol­ sen, borgarstjóri í Tórshavnar kommunu, Eyðgunn Samuel­ sen, landsstýriskvinna í al­manna­ málum, Ruth Vang, forkvinna í fíggjarnevndini, Hanna Jen­ sen, landsstýriskvinna í menta­ málum, og royndar ting­kvinn­ ur sum Annita á Fríðriks­mørk, Rigmor Dam og Kristi­anna Winth­er Poulsen. Og merkisvert er, at av teim­ um kvinnum, ið høvdu okkurt slag av einum politiskum álitis­sessi í undanfarnu sam­ gongu, er tað nú einans ein teirra, sum enn situr á einum av tungu sessunum í politisku skip­anini. Talan er um Bjørt Samuel­ sen, løgtingskvinna í Tjóðveldi, ið umframt at halda fram sum forkvinna í Vinnunevndini, eis­ini bleiv kosin í løgtingsins for­mansskap, tá tingið bleiv skipað. Kom afturíaftur At tað er júst Bjørt Samuelsen, sum í dag stendur sterkast av kvinnunum á vinstrusíðuni í føroyskum politikki, er kortini nakað óvæntað. Tá fýra kvinnur blivu til­ nevndar landsstýrisfólk við Eina valdømi slóðaði veg Hjá Bjørt Samuelsen er eingin ivi um, at tað einstaka málið, ið hevur havt størstan týdn­ ing fyri at fremja eitt javnari býti millum kynini í før­oysk­ um politikki, er tá Føroyar bleiv skipað sum eitt valdømi í 2008. Tað at kvinnur vórðu vald­ ar í ávísum valdømum var nevni­liga nærum óhoyrt áðr­ enn valskipanin bleiv broytt, men nú ellivu ár seinni er tað einans gamla Sandoyar val­ dømi, ið aldrin hevur verið umboðað við einari kvinnu. - Søguliga er tað nakað nýtt, at kvinnur verða valdar um alt landið. Undir skipanini við gomlu valdømunum blivu ongar kvinnur valdar í fýra av sjey valdømum. Í tí fimta var tað bara til protestvalið í 1994, at Ingeborg Winther bleiv vald fyri Verkmanna­fylk­ing­ ina í Suðuroyar valdømi, sigur Bjørt Samuelsen og heldur fram. - Annars var tað bara í Suð­ urstreymoyar og Norð­ streym­oyar valdømi, at kvinn­ ur blivu valdar. So frá tí, at løgtingið bleiv endurreist í 1852 til 2008 blivu ongar kvinn­ur valdar í fýra val­ dømum, so tað er heilt klárt, at gamla valskipanin skeikl­ aði kynsbýtið. Men við nýggju skipanini síggja vit, at høv­ uðsstaðurin gongur á odda at broyta hugburðin, Kortini mælir tingkvinnan til varsemi, tá evnið um kyns­ býtið verður viðgjørt. Tí hó­ ast tað er týdningarmikið, at bæði kyn eru umboðað, so er javnstøða sambært henni so nógv meira enn bara tann mill­um kynini. - Tað handlar minni um kyn enn um eina demo­krat­ iska umboðan. Man skal hava bæði kyn á tingi, tí samfelagið skal endurspeglast í um­boð­ unum á tingi. Men tað merkir eisini, at neyðugt er at hava fólk úr øllum økjum, stættum, útbúgvingum og so fram­veg­ is. Fólk hava rætt í tí, at vit mangla sjómenn, vaskifólk og fólk við lægri inntøkum á tingi. Tí tingið skal end­ur­ spegla samfelagið á allan hugsandi hátt, og uppgávan hjá flokkunum er at fáa lyft hesi ymisku valevnini fram, sig­ur Bjørt Samuelsen. SÍGGJA IKKI KVINN Vit hava tað við at leita har sum fyrimyndirnar eru, og Tjóðveldi var tíðliga úti við kvinnuligum fyrimyndum