týsdagur 24. september 2019síða 35

35 Mikudagur 22. oktober 2014 · Nr. 120 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 24. september 2019 · Nr. 110 KJAK Heimagangandi foreldur, vandamikil fyri okkara egnu børn! Vit fingu ein hvøkk fríggja­ kvøldið, tá ið vit hugdu eftir Degi & viku. Her hoyrdu vit formannin í pedagogfelagnum úttala seg snævurskygt um tey foreldur, sum velja dag­ stovn­ar frá fyri at vera um síni egnu børn. Lat tað vera sagt bein­an­veg­ in, at vit eru als ikki móti teim­ um, sum ynskja at arbeiða úti og gera brúk av tilboðnum at koyra børnini á dagstovn. Vit hava stóra virðing fyri námsfrøðingum og dag­stovn­ um og gleðast um, at vit í Før­ oy­um hava møguleikan at koyra børnini á góðar dag­ stovn­ar, meðan vit eru til ar­ beiðis. Vit skilja eisini støðuna hjá Jógv­ani, sum er formaður í Peda­gogfelagnum, at hann noyðist at verja áhugamálini hjá sínum limum. Men at virð­ ing­in skal vera so lítil fyri heima­gangandi foreldrum, er ikki í lagi og eigur at verða átalað. Sambært Degi & viku fríggja­kvøldið ávarar peda­gog­ felgaið um, at tað er ein van­ lukka fyri okkara børn at verða ansað heima. Jógvan pástendur, at tað eru mammur, sum hava sosi­al­ ar trupulleikar, sum ofta velja at vera heima fyri at goyma seg fyri almennu myndug­leik­ unum. Vit eru tilvitaðar um, at vandin kann vera til staðar, men vit vilja sum heima­gang­ andi mammur ikki koma inn und­ir slíkan pástand. Tað skelkar okkum at hoyra, at vit sum foreldur eru vanda­ mikil fyri okkara EGNU børn. Vit eru samdar við Jógvani í, at børn, sum eru fyri um­sorg­ an­arsviki, skulu verða loftað av myndugleikunum. Her meta vit, at heilsusystrarnar gera eitt gott arbeiði, og vit mugu ikki gloyma, at vit øll í sam­ felganum hava skyldu til at boða frá, um vit meta, at eitt barn er fyri umsorganarsviki. Vit meta, at útsøgnin í Degi & viku vísir, hvussu lítil virðing er fyri okkum mammum, sum eru heima hjá okkara egnu børnum. Tað er ikki frítt, at vit kenna okkum sum ein minni­ luta­bólk, sum alment verður sædd­ur niðurá. Møguleikin at velja er ein av grundarsteinunum undir ein­ um góðum fólkaræðisligum sam­felagi. Tað, at foreldur kunnu velja at vera um børnini tey fyrstu árini og harvið fáa ein fíggjarligan styrk til tess, má­ar ikki støðið undan barna­ gørð­unum, men gevur borg­ar­ un­um eitt størri frælsi og sam­ felagnum størri fjølbroytni. Jógvan peikar eisini á vand­ an, at børnini kunnu verða úti­ hýst frá sosialum felags­skap­ um og læra ikki aðrar áskoð­anir. Vit vita, at sum heima­gangandi foreldur krevur tað meiri av okkum at gera ein innsats, fyri at børnini koma saman við ørð­um fyri at menna teirra sosi­alu førleikar. Tí hava vit m.a. skipað fyri tiltøkum, har vit hvørja viku eru saman við ørð­um mammum og teirra børn­um. Hóast ræðumyndirnar, so meta vit, at samfelagið, sum vit liva í, neyvan fer aftur til tað, sum tað var fyri fimti ár­ um síðani. Latið okkum ikki køva tey foreldrini, sum ynskja at vera hjá sínum egnu børn­ um tey fyrstu árini. Vit vita øll, sum eiga børn, hvussu skjótt ár­ini ganga, og hvussu skjótt tey smáu vaksa. Nei, latið okkum virða tað fjøl­broytni, sum eitt frælst sam­felag gevur og heldur stuðla uppundir, at børnini fáa eitt trygt fyrstapláss – óansæð um tað er á stovni ella heima. Vit trúgva, at foreldur og náms­frøðingar arbeiða fyri sama endamáli - at menna og vera um tað einstaka barnið. Vit ynskja, at øll foreldur fáa hendan valmøguleika, sum sam­gongan gongur inn fyri - at partur av peninginum fylgir barn­inum. Við virðing Birita Ingolfsdóttir Nybo, námsfrøðingur Anja Bjerkenes, hárfríðkari Til Jenis av Rana og Jógvan á Lakjuni Viðmerking til sjónvarpssending eina viku áðrenn valið. Sólborg Dulavík Mær dámar væl at síggja bein­ leiðis sendingar, men henda sendingin skelkaði meg, og eg fái ikki frið á mær, fyrr enn eg havi gjørt mína við­merk­ing. Sjálv eri eg uppvaksin í einum stórum barnaflokki. Vit vóru tíggju systkin, saman við foreldrum, sum vóru trúgv­ andi og hoyrdu til kirkjuna og heima­missiónina. Pápi var sjómaður, so hann var nógv burturi. Mamma hevði arbeiðskonu, sum tað kall­aðist tá, og havi eg bara góð minnir um ta tíðina. Men tað, eg vil siga við hes­ um, er, at mamma ongantíð gjørdi mun á fólki. Tá vóru tað so nógv ymisk fólk, sum gingu í húsini og seldu bløð og bøkur. Øll vórðu boðin inn til ein drekka­munn, sjálvt um hon ikki altíð var samd í øllum, sum hesi stóðu fyri, ikki heldur átrúnaðarliga. Eg minnist, at eg einaferð spurdi mammu, hví hon gjørdi hetta, bjóðaði øllum inn, tá hon hevði so nógv annað um hendur. Tá svaraði hon mær soleiðis, “eg fái altíð okkurt gott burt­ urúr tí.” Hetta hevur fylgt mær alt lívið. Men aftur til sendingina hjá Jenisi og Jógvani, so tóktist teirra verumáti tað øvugta av hesum, eg omanfyri havi greitt frá. Tað, sum serliga Jenis bar fram, tóktist niðrandi mót­veg­ is fólki, og gjørdi mær ser­stak­ liga ilt. Aftur hesaferð vóru tað tey samkyndu, sum fingu toyggið. Ein kann spyrja, um tað er tí, at tey eru so fá og tí lættari at fara eftir. Men hvør velur hvussu ein er? Hevur Várharra ikki eisini skapt tey samkyndu? Eingin, ikki ein einasti, hevur sjálvur valt, hvussu hann ella hon er. Mín sannføring er, at mamma og pápi gjørdu sítt, og Guð gav mær lívið. Øll eru vit unik. Eg havi, til dagin í dag, ikki sæð nakað prógv fyri øllum tí, hesi sam­ kyndu verða løgd undir at gera. Sendingin vísti eina mynd av tær, Jenis, greiðandi frá onkr­um ljótum, sum hesin bólk­ur skuldi gera og vera, og sum tínir samsintu har í sal­in­ um, eisini tóktust at øtast um – og síðani tókst tú samanum og segði, at hetta bert var byrj­ anin til allan ræðuleikan. Og tí høvdu tit valt at seta á stovn nýggja meinigheit, fyri at verja tey kristnu virðini. Hvar í bíbliuni er tykkara hug­burður, til kristiligheit, til­skilað sum serlig kristilig virði? Havi torført við at fáa eygað á tað og vísi á nøkur skriftstøð. Brot úr fyrra Korint, 31.1 Um eg talaði við tungum manna og eingla, men hevði ikki kærleika, tá var eg ljóm­ andi málmur ella klingrandi bjølla. Og í Matt. 7, vers. 1-3. Dømið ikki, at tit ikki skulu verða dømd, tí at við tí dómi tit døma, skulu tit verða dømd og við tí máli tit mála, skal tykk­ um verða mált. Men hví sært tú flísina í eygunum á bróður tín­um, men bjálkan í tínum egna eyga verður tú ikki varur við? Hesi skriftstøð eru galdandi fyri eitt og hvørt menniskja, og undirstrikandi tí vit eru inni á, um at fara við hvørjum øðrum við virðiligheit. Hetta er eisini orsøkin til, at eg geri vart við meg, tí tað eig­ ur ikki at vera í lagi, sum løg­ tings­fólk, alment at traðka á og tosa niðrandi um ávísar minni­lutar, ikki heldur um nakr­an, sum ikki fær vart seg. Og barometrið fyri, nær orða­ val og tóni er niðrandi, verð­ur at finna við at spyrja við­kom­ andi fólk og bólkar, hvussu tey kenna seg virðis­mett sum menn­iskju, í al­menna kjak­in­ um. Tað er í lagi at hava mein­ ing­ar – um hjúnarbandslóg og annað. Tó kann eg skoyta uppí, at tað tykist undranarvert, tá henda lógin hevur flutt seg frá tí upprunaliga á øðrum økjum, at bert hetta eina fær umrøðu. Løgtingið, eins og Kring­ varpið, eiga at kenna teirra leik­lut í samband við at kjak­ støðið er virðiligt mótvegis øll­ um.