týsdagur 24. september 2019síða 37

37 Mikudagur 22. oktober 2014 · Nr. 120 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 24. september 2019 · Nr. 110 TÍÐINDI Fleiri næmingar blomstra - Hvørt ár haldi eg meg síggja minst tveir-tríggjar næmingar, sum veruliga skara framúr, og sum eg vænti at síggja á føroyska listapallinum um nøkur fá ár – kanska enntá sum yrkislistafólk, sigur Henný Dánialsdóttir, sum undirvísir á Listabreytini hjá Nám X Pætur Hjalmar Evensson pature@sosialurin.fo Fleiri halda, at føroyskir fólka­ skúlanæmingar fáa ov lítla und­ir­vísing í listarligum ar­beiði í 1. - 9. flokk. Men í 10. floks­ tilboðnum í Havn, sum eit­ur Nám X, verður brotið upp við hetta. Har hava næm­ing­ar møgu­leika at tekna seg á so­ kall­aðu Listabreytina, sum merk­ir, at mann hevur list sum lærugrein tveir dagar um vik­una, ið svarar til 10 tímar. Men hvussu riggar hetta, og hvat gera teir ungu næm­ing­ar­nir á Listabreytini? Vit hava fregn­ ast og spurt Henný Dánials­dóttir, listalærara, hvussu hon upplivir gerandis­dag­in og menningina hjá sín­um næmingum á Lista­breyt­ini. Stórur áhugi fyri listini Hon sigur, at næmingarnir eru sera áhugaðir í at læra um list og at gera list frá fyrsta degi, teir koma á Listabreytina. - Tey eru sera spent at koma í gongd. Fyri tey flestu er tað galdandi, at tey ikki fyrr hava fingið tíð og umstøður til djúp­ hugsni í lærugreinini. Tað er jú stórur munur á at sleppa at hava evning í tveir tímar av og á, og so at vera á listabreytini í sam­fullar tíggju tímar um vik­una eitt heilt skúlaár, sigur Henný Dánialsdóttir. - Vit hava tíð til at fara víða um innan ymisku lista­grein­ar­nar, og eg síggi fleiri næmingar blomstra gjøgnum árið. Av tí at næmingarnir eru meira búnir í Nám X, fáa teir eina breið­ari og djúpari fatan av list­ini og ikki minst lista­fólk­un­um, sigur hon. Listin tryggjar grundleggj­andi førleikar At list verður raðfest í før­ oyska fólkaskúlanum hevur al­ stóran týdning, meinar Henný Dánialsdóttir. - Allar kanningar vísa, at list, ella kreativa fakøkið sum heild, er við til at styrkja um inn­læringina hjá næm­ing­un­um. Tú lærir ikki bara at tekna; tú lærir at tulka, fata og greiða frá. Tú lærir at seta orð á tínar tankar, kenslur, huglag og mein­ingar. Tú lærir at hug­savna teg og hugsa skynsamt. Hetta eru grundleggjandi før­leik­ar, sum mynda heila menn­iskjað, sigur hon. - Í kreativu lærings­til­gongd­ini lærir tú eisini at loysa trupul­leikar, leggja eina ætlan, og harvið gert tú nýggj tanka­mynst­ur í heilanum, sum styrkja innlæringina í teimum bók­ligu lærugreininum. Um vit hugsa um, hvussu nógvar tím­ ar børn í dag brúka framm­an­fyri skíggjanum, so eru tað júst hesir førleikar, vit áttu at ment, sigur Henný Dánials­dótt­ir. - Øll børn hava tørv á at eydnast Í sambandi við týdningin av listini vísir Henný Dánials­ dótt­ir á tað, sum hevur størst­ an týdning, nevniliga at ”Fólka­ skúlin er fyri øll”. - Men hóast hetta, so sita fleiri næmingar í tíggju ár á skúla­bonki og kenna á sær, at tey ikki eru nóg góð, tí tey ikki eru bókliga sterk. Øll duga okk­urt; vit skula bara finna út­av, hvat tað er. Øll børn hava tørv á at eydnast. Um tað er í stødd­ frøði ella evning, tað eig­ur at vera líkamikið, sigur hon. Henný Dánialsdóttir ivast ikki í, at list í fólkaskúlanum kann vera við til at eggja næm­ing­um at royna seg sum yrkis­lista­fólk í framtíðini. - Næmingar, sum ikki eru so sterkir bókliga, kunnu veruliga finna - og síggja - sínar styrkir í einari ikki-bókligari læru­grein, sum listabreytin jú er. Hvørt ár haldi eg meg síggja minst tveir-tríggjar næmingar, sum veruliga skara framúr, og sum eg vænti at síggja á før­oyska listapallinum um nøkur fá ár – kanska enntá sum yrkis­lista­ fólk, sigur Henný Dánials­dótt­ir. Lisin skal virðast Nógv verður gjørt burturúr list­ar­ligum arbeiði í Eystur­ skúl­anum, har Henný Dánials­ dóttir undirvísir, tí hetta er ein so mikið stórur skúli. Men hon heldur, at listin eigur at verða hægri raðfest á smærri skúl­ un­um. - Eg haldi, at okkurt eigur at verða gjørt, soleiðis at smærru skúlarnir eisini fáa møguleika til at bjóða sínum næmingum góðar umstøður til kreativu fakini, tí eitt er at raðfesta, eitt annað er at virða, sigur hon og greiðir víðari frá. - Tað nyttar ikki bara at játta nakrar tímar á einum rokniarki og so vænta, at fakið mennist av sær sjálvum. Tað er eisini umráðandi, at lærarar við røttum fakligum førleikum verða settir at undirvísa í list, eins og teir verða tað í før­oysk­ um og støddfrøði. Listabreytin á Nám X: Næmingarnir fáa gott innlit í føroyska listasøgu í undirvísingini, sum gevur teimum nógv hugskot. Her er eitt pappírsklipp við íblástri frá William Heinesen Abstrakt list við kolblýanti Skurðmynd úr klistri Tekning í sambandi við bókaútgávu