leygardagur 11. desember 2004síða 12

12 Nr. 238 - 11. desember 2004 Fyri stuttum varð leigusáttmáli undirskrivaður millum Sosialin og eigararnar av bygninginum, har handilin hjá Valdemar Lützen hevur hildið til í Vágsbotni í mong mong ár. Nú verður so arbeitt við at gera hesi gomlu og spennandi hølini klár til at hýsa einum blað, ella rættari, fjølmiðlahúsinum Sosialinum. Tá hølini vórðu lýst til leigu mettu vit á blaðnum, at hetta var vert at royna. Um ikki annað so at spyrja um. Og so væl vildi til, at semja fekst við eigararnar um, at hesin søguligi bygningur, fyrr Rybergshandil, hereftir skal vera fjølmiðlahús. Tí eru vit á blaðnum takksom fyri og vilja gera okkara fyri at varðveita húsini í tí standi tey eiga at vera í umframt at geva okkara íkast til menningina av høvuðsstaðnum. Mangir lesarar og viðskiftafólk hava spurt, hvussu stór broytingin verður og nær flutt verður. Arbeitt verður við umbyggingini hvønn dag og vóna vit at kunna flyta inn í hølini í Vágsbotni í februar ella í mars næsta ár. Hvat broytingum viðvíkur, so verður tað sjálvandi nakað, sum fyrst fer at síggjast og merkjast eftir at flutt er í miðbýin. Tað er greitt, at tað gevur nógvar nýggar møguleikar, tá eitt blað, sum roynir at menna seg til eitt fjølmiðlahús, kann flyta inn í høli, sum longu frá byrjan av eru innrættað til endamálið. Høvuðsdenturin fer framhaldandi at verða lagdur á blaðútgávuna og er ætlanin at høvuðsredaktiónin í miðbýnum í Havn skal kunna arbeiða væl saman við lokalu redaktiónunum úti um landið og tí rull- andi redaktiónini, sum meira verður at síggja til í komandi ári. Men aftrat hesum fara vit so eisini eftir førimuni sjálvsagt at menna aðrar uppgávur og avbjóðingar, sum hoyra einum fjølmiðlahúsi til. Her verður hugsað um internetið, loftbornar miðlar oa. Í hvønn mun og hvørjar og hvussu nógvar uppgáv- urnar verða á hesum økjum vil so bara tíðin vísa, men vit fara so sum eina byrjan og sum eina íløgu inn í framtíðina at skapa neyðuga grundarlagið fyri at kunna taka ímóti nýggjum avbjóðingum. Tað skal vera vón okkara, at FJØLMIÐILIN í miðbýnum í hjartanum á Havnini og Føroyum kann vera við til at at menna og skapa eitt livandi umhvørvi har og at ringarnir frá virkseminum kunnu røkka út um alt landið. Tíðin vil so vísa, hvørjir aðrir og nýggir møguleikar kunnu vera til steðar, tá eitt fjølmiðlarhús brádliga gerst veruleiki í Vágsbotni, her eisini á tí mentanarliga økinum. Livst so spyrst. DAGSINS MEINING Sosialurin Flyta í miðbýin VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Tóki Højgaard toki@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Teresa Jensen teresa@sosialurin.fo Hjørdis Gregersen hjordis@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Solby Eliasen solby@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 220727 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Sosialurin í Eysturoy: Postsmoga 143, Saltangará tel. 447820 fax 449520 tel. 228909 e-post: vilmund@sosialurin.fo Sosialurin í Vágum: 360 Sandavágur tel. 333820, 220507 fax 333720 e-post: edvard@sosialurin.fo e-post: vagar@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Føroyaprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Lisbeth L. Petersen løgtingslimur Tey, ið hava hug at fylgja við í hvat hendir í tingi, og hvat har verður sagt, hava møguleikan, nú sent verð- ur beinleiðis gjøgnum Sjónvarp Føroya teir tím- arnar um dagin, tá annað ikki er á skránni. Ikki kann sigast, at orða- lagið altíð er so sømiligt. At vit eiga góðar røðarar, ið eru alt annað enn keði- ligir at lurta eftir, skerst ikki burtur, og gott er tað, tí tað ger onki um nakað av undirhaldi eisini er við, men tingmannastarvið er eisini ábyrgdarfult. Veljar- in, t.v.s. fólkið, hevur sett tinglimirnar í starv, og veljarin hevur somuleiðis møguleikan at koyra teir tinglimir úr starvi, sum hann ikki er nøgdur við. Spurningarnir Seinastu tíðina tá munnligir spurningar, bæði fráboðað- ir og ófráboðaðir, hava ver- ið á skránni hvønn miku- dag, eru nógvir tímar farnir við kjaki, ið er endað í per- sónligum brigsli og bein- leiðis útspilling av bæði øðrum politikarum eins og persónum, ið ikki hava havt møguleikan at svara aftur. Støðið hevur í summum førum verið óvanliga lágt. Hvat sigur veljarin nú? Hvørja meining hevur hann um, hvar støðið skal verða, og hvar markið gongur? At møguleikin at seta spurningar eiga at vera rættindi í einum demokrat- iskum landi og dømi um opinleika í politiska um- hvørvinum, kunnu vit skjótt semjast um, men verður hesin møguleiki kanska misnýttur? Fólkatingið Annars er at siga, at á fólkatingi verður somuleið- is ein dagur um vikuna brúktur til spurningar, har spurt verður um næstan alt, sum spyrjast kann um, og har er sama skilið, at tað er andstøðan sum brúkar henda rætt til at markera seg. Sum eg havi upplivað tað, so er orðalagið harniðri tó ikki á so lágum støði sum herheima, hóast orðini kunnu vera sera hvøss til tíðir. Nú eru danskir ráðharrar farnir at tosa um, at tað ongum líkist, at tíðin á tingi, har ríkiligt annað er at takast við hjá bæði ráð- harrum og embætismonn- um, skal brúkast til at svara spurningum og at gera stórt fyrireikingararbeiði í sam- bandi við hesar, tá heilt týðiligt er, at spurt verður ofta bara fyri at spyrja. Hvat siga vit herheima? Halda vit at støðið er virði- ligt? Ella hevur føroyski veljarin onga meining um tað? Annika Olsen Gransking er eitt átroðk- andi evni í føroysku fjøl- miðlunum í løtuni, og í nýggja blaðnum Vinnuvit- an verður evnið gransking viðgjørt í nærum øllum greinunum í blaðnum. Hetta er eitt tekin um, at áhugin fyri granskingini alsamt vindur uppá seg í Føroyum. Tí er tað átrok- aðandi, at politikarnir taka tey neyðugu stigini til, hvussu føroyski gransk- ingarpolitikkurin skal skip- ast. Tað sær tíverri út til, at gransking ikki verður polit- isk raðfest, tí at játtanirnar til granskingina verða al- samt niðurskornar, og er hetta ein skeiv gongd fyri tað føroyska samfelagið og føroyska búskapin. Aðra- staðni í heiminum verður granskingin raðfest høgt, tí mett verður, at hon kann skapa øktar inntøkur, fleiri arbeiðspláss og harvið størri vælferð og trivna. Fiskivinnan hevur hildið lívið í føroyingum, og eiga vit at virða hesa vinnu høgt, men vit mugu eisini síggja í eyguni, at hon møguliga ikki kemur at verða okkara høvuðsvinna í framtíðini. Vit mugu ikki stirna í vana- hugsanini, men heldur lata eyguni upp fyri øðrum vinnum í Føroyum. KT vinnan er í stórari menning, og um rætt verður borið at, so kann granskingin innan eitt nú KT geva føroyska búskapinum eina saltvatns- innspræning. Henda inn- spræning kemur sjálvandi ikki eftir einum degi. Tað krevur ein yvirskipaðan granskingarpolitikk, eina langsiktaða ætlan um, hvat man vil og ikki minnst, at politikarnir trúgva uppá granskingina og harvið eru sinnaðir at játta pening til sama. Spurningurin er so, hvussu vit fáa ein yvirskip- aðan granskingarpolitikk. Fyri tað fyrsta er tað neyð- ugt, at vit gagnnýta tað vitanartilfeingið, vit hava í Føroyum. Sjálvt um vit ikki hava nakað akademiskt lestrarumhvørvi, so eigur Fróðskaparsetur Føroya at fáa ein størri og meira virk- nan leiklut innan gransk- ingina, og ljós skal varpast á tað vitanartilfeingið, ið serliga er at finna á náttúru- vísindaligu deildini. Gransking og tann akadem- iska vitanin gongur hond í hond, og tískil er eisini neyðugt at fáa eitt tættari samstarv her. Um Fróð- skaparsetur Føroya verður flutt niðan á Marknagil saman við Miðnámsskúl- unum, er tað størri møgu- leiki fyri, at vit fáa eitt rættiligt lestrarumhvørvi í Føroyum, og hava vit eitt lestrarumhvørvi, er tað eis- ini meira eggjandi fyri næmingar á hægri læru- stovnum í øðrum londum at leita sær til Føroyar at lesa. Hetta kann vera við til, at vit fáa eitt meira flølbroytt akademiskt lestrarum- hvørvi í Føroyum. Eitt annað samstarv, ið granskingin eigur at hava, er við vinnuna sjálva. Tað er vinnan, sum vísir á ein tørv, sum granskingin kann nøkta, um tað so er innan fiskivinnu, biotøkni, KT, hátøkni ella ráðgevaravirk- semi. Fyri at samstarvið mill- um granskingina, skúla- verkið og vinnuna skal eyðnast, eiga vit at fáa ein granskingardepil, ið sjálvsagt eigur at liggja tætt við ein hægri lærustovn, eitt nú Fróðskaparsetur Føroya. Í hesum gransking- ardepli skulu starvast fólk við leiðsluroyndum, roynd- um frá vinnulívinum, fólk við vitan innan ráðlegging og umboð fyri bankarnar, sum kunnu stuðla góðum og innovativum gransk- ingartiltøkum. Harafturat eigur depilin at hava ein framtíðargranskara, ið kann meta um, hvørjar vinnur fara at gera seg galdandi í framtíðini. Tíðin er búgvin til, at Føroyar kunnu gerast ein granskingartjóð burtur- av. Hvar er virðingin? Granskingin skal raðfestast