hósdagur 26. september 2019síða 8

FRÍGGJADAGUR 27. SEPTEMBER 2019 SOSIALURIN 111 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 8 William Heine­ sen lærdi Trónd, at hann finna sálina í náttúruni EIRIKUR LINDENSKOV – Eg brúki sama heiti um mynd­ ir­nar, sum eg altíð havi brúkt. Tær eru »natúrinspiratión«. Soleiðis sigur Tróndur Pat­ur­s­ son, listamaður úr Kirkjubø, tá vit hitta hann í nýggja mat­stað­ num í SMS, Hornium, hós­morg­ un­in í sambandi við listaverkini, sum hann hev­ur gjørt, og sum vórðu víst fram hendan dagin. Talan er um fýra glas­máln­ing­ ar – ella installatiónir. Tær hanga á vegg­i­num í matstovuni við ljós­ið aft­anfyri, sum rættiliga fáa lista­verkið til sín rætt. – Man kann síggja listaverkini sum eina samanhangandi heild. Vit hava sett kunstugt ljós aft­an­ fyri. Talan er um led diodur, sum gera, at ljósið verður so sterkt, at málningurin sæst allastaðni frá, greið­ir Tróndur Patursson frá. Listaverkini hava hingið uppi síð­ani Hornið lat upp leyg­ar­dag­ in 31. august. Men ljósið hevur ikki ver­ið tendr­a­ð, tí tað hendi eitt ó­happ, sum gjørdi, at ljósið mátti gerast av nýggjum. – Tað sást væl, at tað ikki rigg­ aði at hava tey hangandi utt­an ljós­ið aft­an­fyri í hesum lítla og mi­n­i­mal­ist­iska rúminum, sig­ur Trónd­ur Patursson. Sál náttúrinnar og innara lívið Tróndur Patursson greiðir okk­ um hendan hósmorgunin so liv­ andi frá, hvussu týdningarmikið tað er hjá einum listarfólki at skilja náttúrna og innara lív henn­ara. Hetta lærdi hann sum ungur av altjóða viðurkenda fjøl­lista­ manni okkara, William Heinesen: – William segði einaferð við meg, tað var tá eg fór á listaskeið niðri í Danmark í 1962 – eg hevði søkt um pengar frá listafelagnum. Tá spurdi hann so ramliga: – Trýrt tú upp á Gud? Eg segði, at tað geri eg nokk, eg gangi í kirkju av og á og havi onk­u­ntíð verið klokkari eisini. Og so spurdi William aftur: – Trýrt tú upp á trøll og huldu­ fólk? Ja, tað haldi eg at eg geri, segði eg. Abbi hevur fortalt mær ym­ iskt, og eg havi eisini følt, at tað er okkurt í nátúruni. – Ja, tað sum tú skalt gera, er at gera tað ósjónliga sýniligt, segði William Heinesen, greiðr Trónd­ur Patursson frá. – Og tað er júst tað, sum listin er, og tað er tað, sum William ger við sínum bókmentum. – Tað merkir, at um eg skal gera eitt portrett av tær, til døm­ is, eg kann gott fáa tað at líkjast, men hvat fanin skal eg brúka tað til? Men um eg kann fanga tína sál og leggja mína persónligheit í sum listafólk, so hevur tað ein kjans til at blíva list, sigur Trónd­ ur Patursson Hann vísir á, at soleiðis er tað eis­ini við nátúruni. Skalt tu ar­ beiða við nátúruni, so mást tú ar­beiða heilt forfrá og arbeiða teg ígjøgnum tilgongdina og so fanga veruliga tað, sum er – ser­ liga havið. – Og allar hesar ferðirnar, sum eg havi verið á sjónum, bæði við fiskiskipum og øðrum, tað ger faktiskt tað, at man kann fáa havið til at vera livandi. Tað er einki, sum er so ringt at tekna, sum vatn. Og har kann glas­ mála­rí­ið gera tað, greiðir hann frá. Tú mást trúgva uppá, at áttúrina hevur egna sál Um myndina av Hestoynni sig­ur Tróndur Patursson, at tað var eitt summarkvøld hann var und­ ir Heystoynni við fýra­manna­far­ i­num. – Eg hevði kastað akker og lá og tekn­aði upp í loftið. Eg lá so tætt inni – tí antin mást tú vera inn­an­fyri ella uttanfyri, um so er at ein steinur dettur – tað eru 20 met­rar út. – Tað gjørdist nakað seint, so eg sovnaði niður á hesar tekn­ ing­ar­nar. Men tá eg vaknaði aft­ ur, so var púra stilli, og so sá eg hetta øgiliga flotta bergið, loftið, tað spegl­ast niður í havið. So tonkti eg við mær sjálvum, at hetta er tað, nú er alt viðvent, alt er spegl­vent, og tað er í havinum. Og tað er hendan undarliga sál­ i­n, sum kemur í. Tróndur Patursson sigur, at hann hevur arbeitt nógv við hes­ um inni í hellinum, hesum myst­ iska, sum er innanfyri. – Vissi man ikki trýr uppá, at nátt­úr­an hevur eina sál, hevur eitt innara lív, so kann man held­ ur ikki fáa tað at síggja livandi út. So verður tað bara ein kliché, men akkurát hetta her, sum hend­ir í sjóvarmálanum, har ið tar­in verður vátur og hellan verð­ur vát, tú sær eitt sindur á botn­in, har koma allir teir lit­ir­ nir. Mykines hevur gjørt nakað við tað, og for so yvir til at gera grind­a­dráp í staðin fyri, tí har vóru enn og fleiri litir, greiðir lista­maður í Kirkjubø hug­tak­ andi frá. Hann heldur fram, at hetta eru faktiskt náttúrlýsingar, sum hann hevur brúkt eitt heilt lív um at gera. Hevur málað 1.000 fer­ metr­ar av glasmálningum Hann vísir síðan á kinesiska hug­sjón, sum sigur, at um ein før­oy­ingur ella annar út­lend­ing­ ur skal gera eina mynd av eini blómu til dømis, so tekur hann fyrst blokk­in, so ger hann fyrst eina tekning, so tvær, tríggjar og fýra og fleiri og velur so ta bestu bur­t­ur­úr. – Men vissi tað nú er ein hes­ um kalli­grafunum, teknarunum, so fara teir út og seta seg framm­ an fyri hesi blómuna. So fara teir at ríva tussjir, inntil tað er í ord­ an, so gera teir pappírið og pens­ TÚ SKALT GERA TAÐ ÓSJÓNLIGA SÝNILIGT Vissi man ikki trýr uppá, at nátt­úr­an hevur eina sál, hevur eitt innara lív, so kann man held­ ur ikki fáa tað at síggja livandi út. So verður tað bara ein kliché« Tróndur prýðir SMS Í 1987 prýddi Tróndur Pat­ urs­son trappurúmið í SMS við glas­súluni við rennandi vatn­i. Seinni varð vatnið tik­ ið burt­ur, og trappurnar eis­ ini prýddar við glasi. Nú hevur listamaðurin í Kirkjubø aftur prýtt SMS. Hesa­ferð við fýra vøkrum glas­máln­ingum í nýggju mat­stovuni Horninum. Serligu glasmálningarnir eru settir upp við led-ljósi aft­an­fyri, so teir rættiliga koma til sín rætt og lýsa upp í vakra og nýumvælda rúm­i­ num.