hósdagur 26. september 2019síða 14

FRÍGGJADAGUR 27. SEPTEMBER 2019 SOSIALURIN 111 14 Hvar bleiv innkomu­ vegurin til Havnina av – hesin vegur, sum verður ringvegur at fordeila ferðsluna í býnum. Albert Isfeld, arkitektur Nú Eysturoyartunnilin verður opnaður fyri ferðslu komandi ár, tvs í 2020, Sandoyartunnilin komandi og vit kunnu rokna við vaksandi ferðafólkatali, nýggj hotell verða bygd, og ann­ ars vaksandi fólkatali í Havn, kann roknast við nógv meiri og intensari ferðslu, sum skal trýst­ ast gjøgnum miðbýin. Gongur tú ein túr í Hoyvíks­ hag­anum, sært tú tríggjar be­tong­ brúgv­ar eins og varðar yvir eina verkætlan, sum ongantíð bleiv liðug. Hví hetta er so, skilja helst ongi havnafólk. Her er talan um ein innkomuveg ella ein uttara ringveg, sum nagga­ tódn er komin í. Fyrst var talan um, hvør skuldi avgera, hvussu langt skuldi verða millum tilkoyringarnar til vegin, síðan hildu summi, at tunnil mátti gerast, onnur hildu ikki var neyð­ ugt við tunnili, aftur onnur høvdu onkran ognarlut í klemmu og vóru tí í sínari støðutakan bundin av hes­um. Kjakið um hetta koyrdi aftur og fram, til ongin skilti nakað, og har er støðan nú. – Nakað soleiðis minn­ist eg gongdina. Tað er Landsverk, sum um­ sit­ur henda vegin í Havnini, og Tórs­havnar býráð hevur havt sín­ ar viðmerkingar til vegin, og her hevur nakað av kjaki tikið seg upp um serliga tilkoyringar. Vegurin liggur í Tórshavnar kommunu og kemur at liggja mitt í framtíðar býarplani, og tí skal veg­urin verða undir býarkervi býar­ins. Vit vita øll, at tað er bráð­neyð­ ugt við hesum uttara ringvegi at for­deila ferðsluna í býnum. Vit síggja hvønn dag, hvussu ferðslan í Havn nærmast typpist á vegunum, og nú seinast er ein kon­stantur proppur frá mið­býn­ um í R.C. Effersøesgøtu frá SMS nið­an til rundkoyringina og frá hesari eystur- og vestureftir, og hesin ferðsluproppur veksur alla tíðina til eitt giga forstoppilsi í býnum. Vit síggja soleiðis, at tað er bráðneyðugt at fáa gjørt uttara ringvegin beinanvegin og gloym alt um hasa tunnellina, tí hetta skal verða fordeilingsvegur hjá Havnini – Havnarfólk dáma best at koyra undir opnum himli við góðum útsýni og reinum sinni. Havnin veksur skjótt, og vit síggja, at randarhúsini nú ota seg uppat ætlaða uttara ringvegi - er umleið 50-100 metur frá hesum, og tað skal ikki nógv fantasi at hugsa sær, at skjótt veksur býurin yvir um henda ringveg, og so er hesin blivin sambindingarvegur millum bý­lingarnar í útkantinum av Havn­ini. Eg vil mæla til, at Tórshavnar Býráð beinanvegin tekur stig til at seta fulla gongd á innkomuvegin, ella uttara ringveg soleiðis: 1. Bera so í bandi, at uttari ring­ vegur verður býarvegur, ella sam­ bind­ingarvegur í Havn og verður gold­in av Havnini. 2. Planlegging av íbind­ing­ar­ veg­um millum uttara ringvegin/ sam­bindingarvegin og inn í Havn­ ina. 3. Farast skal undir samráðingar mill­um Tórshavnar Býráð og Lands­verk um at avtaka uttara ring­veg/sambindingarveg sum lands­veg, soleiðis fær Havnin full­an ræðisrætt á vegnum, og tjak um íbindingar v.m. verður ikki mill­um Landsverk og Havnina, og Landsverk vil spara hópin í við­ líkahaldi v.m til henda veg, sum um stutta tíð kemur at liggja mill­ um húsini í Havn. 4. Víðka býarskipanina sam­ svar­andi omanfyri standandi sí viðlagda kort. Afturat hesum eigur nýggj veg­ linja aftaná á E (sí kort), at verða førd oman fyri byggingina við Villingardalsvegin og til Oyggj­ arvegin og á henda hátt verð­ur Oyggjarvegurin og Markna­gils­ vegurin partur av ringvega- kerv­ in­um. Býurin má ómøguligt læsa seg inni av landsvegum. Her verður púra óneyðugt við tunnli, og sparast kunnu tíggju­tals milliónir í vegagerð og viðlíkahaldi, og koyrast kann undir opnum himli við góð­um út­sýni yvir býin – líka til høgra­ beinið, sum man sigur í fótbolti. At enda vil eg siga, at tær tríggj­ar brúgvarnar, sum standa úti á berajólum ídag, eru væl úr hondum greidd verk­frøð­inga­ verk, kanska nakað av tí besta vit hava í Føroyum av be­tong­ kon­struktiónum, og hava uppi­ borið bet­ur sømdir – hesar eru jú goldn­ar av skattgjaldarum, sum bert bíða eftir uttara ringvegi. Nýggj vegalinja uttan tunnil 25. september 2019 Almenn pensión er ein rættur - ikki ein olmussa Thomas Arabo Áðrenn 1958 høvdu vit ellisrentuna. Hon var ein olmussuskipan, har fólk skuldu søkja um hesa veiting, og í tí sambandinum skuldu tey vigast. Tað var ein mannminkandi skipan. So kom Petur Mohr Dam við fólka­pensiónini í 1958. Tá var staðfest, at allir føroyingar høvdu rætt til fólkapensión. Tað bleiv ein rættur fyri øll og ikki ein olmussa, har fólk skuldu viðgerast og vigast, áðrenn tey fingu nakað. Tey fyrstu árini stóð á skatta­ upp­gerðini, hvussu nógv var trekt til pensión. Hetta bleiv burtur eft­ir eina tíð, og pengarnir fóru í stóra pott, uttan at man visti hvussu nógv av tí fór til pensión. Fólkapensiónsskipanin varð for­sømd í longri tíð. So kom eitt frambrot á hesum økinum, tá Sam­haldsfasti varð stovnaður. Hetta hendi meðan eg sat í land­ stýrinum í 1991. Tað er ein fín skipan, sum partarnir á ar­beiðs­ marknaðinum vara av. Sam­halds­ fasti byggir uppá sama principp sum fólkapensiónin, har fólk gjalda inn eftir mátti og øll fáa tað sama út. Hann er í dag eitt gott ískoyti til fólkapensiónina. Eins og fólkapensiónin, so er út­ gjald úr Samhaldsfasta ein rætt­ur, har eingin skal olmussu­vigast, fyri at fáa burturúr. Tað er ein rættur til øll, eins og fólkapensiónin hjá Pet­ur Mohr Dam var tað. Samhaldsfasti er ein sólskins­ søga. Eg veit, at man í borgarligu flokk­unum hevur havt ilt av sam­ haldsfasta. Tí undrar tað meg ikki, at man nú ætlar at avlíva hann, men tað má bara ikki henda. Hvi skal man fara at oyðileggja nakað, sum hevur riggað fínt í næstan 30 ár? Jørgen Niclasen kann fara í holt við 100 onnur ting í hesum sam­felagnum, sum ikki rigga sum tey skulu. Mín vón er, at fakfeløgini og før­oyingar annars sláa ring um Samhaldsfasta. Vit mugu ikki loyva Fólka­flokk­ inum at senda fólka­pen­siónina hjá Petur Mohr Dam í grøvina aftaná meiri enn 60 ár, og samstundis at avmontera Samhaldsfasta eftir knapt 30 ár. Koma vit aftur í støðuna, har almenn pensión ikki longur verð­ ur ein hvørsmansrættur, hóast man hevur goldið helvtina av sín­ari inntøku í skatti alt sítt lív, so fara vit aftur í mannminkandi støð­una áðrenn 1958. Ein støða, har fólk skulu vigast og viðgerast, áðr­enn tey fáa nakað burturúr. Tá verð­ur ein almenn pensión aft­ur ein olmussa og ikki ein hvørs­ mans­rættur. Snøgt sagt, so verða pen­ sion­istar í almennu skipanini olmussu­dýr. KJAK