mánadagur 30. september 2019síða 8

8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 30. september · Nr. 112 TÍÐINDI - Greta ræðir stórkapitalin Stórkapitalurin, ábyrgd myndug­ leikans, ungdómur og boðskapurin hjá Gretu Thunberg vóru millum evnini, ið vóru umrødd, tá skipað varð fyri veðurlagsverkfalli farna fríggjadag. Veðurlagsverkføllini hava ligið still í summar, men í sam­ bandi við alheims verkfallsvikuna, ið varð, varð føroyska verkfallið tikið upp aftur fríggjadagin Steinar Patursson Onkrastaðni millum 200 og 300 fólk vóru komin saman til stóra veðurlagsverkfallið, sum var á Vaglinum fríggjadagin í farnu viku. Nógvar skúla­stov­ ur hava staðið tómar, meðan tiltakið fór fram, tí tað var serliga millum tey heilt ungu, at tiltakið hevði áhuga. Veðurlagsverkfallið var í stór­an mun eitt umhvørvis­ verk­fall , og tað vóru ikki bara veðurlagsbroytingar, men um­ hvørvisavbjóðingar yvirhøvur, ið vórðu tiknar upp til umrøðu. Tað er boðskapurin, sum telur Nú er stundin at taka veð­ur­ lags­broytingar í álvara og at halda uppat við at leggja eftir Gretu Thunberg og teimum, ið taka undir við henni. Tað var boðskapurin hjá Elin Brimheim Heinesen, ið bar fram fyrstu røðuna til veð­ ur­lagsverkfallið. - Tey verða løgd undir at vera offur fyri massahysterí; at vera frelstir ideologistýrdir CO2 fanatikkarar, og at vera imbessilir býttlingar, sum líða av panikkangist, tí tey trúgva fantasifullum, konspirerandi vinstrahallum, nazi-komm­unist­ iskum dómadagsprofetium og so framvegis, og so framvegis, segði Elin Brimheim Heinesen. - Hon ræðir fólk við sínum sterku kenslum, og vreiði henn­ara smakkar summum sera illa. Automatreaktiónin hjá summum er tí at kveistra burt­ur tað, Greta sigur, sum kensluporno og reint hysterí og soleiðis sáa iva um trúvirði hennara. Greta Thunberg er tals­ kvinna fyri ein boðskap, sum sigur, at vit verða noydd at koll­velta tilveru okkara, og nógv kenna seg aftur í hesum boð­skapinum. Greta Thunberg hevur verið røsk at vekja upp­ merkisemi kring veðurlags­ broyt­ingar, og tí verður hon sædd sum ein fíggindi hjá valds­miklum kreftum, ið vilja varð­veita status quo, heldur Elin Brimheim Heinesen, sum vísir á, at kolvetnisídnaðurin er sterkur og fer at gera tað, sum hann kann, fyri at fólk fara at halda áfram at nýta kol­vetni. - Skulu vit tora at risikera, at lata kolvetnisídnaðin selja framtíðina hjá børnum okkara fyri løtuvinning, spurdi Elin Brimheim Heinesen. Eins og Greta Thunberg skjýt­ur upp, ynskir Elin Brim­ heim Heinesen, at fólk lurta eftir granskarunum og teirri gransking, ið vísir á, at veður­ lagið er komið í trupulleikar, held­ur enn at leggja eftir trú­ virðinum hjá Gretu Thunberg. - Tað, sum Greta í veruleik­ an­um skapar við tí risa ávirk­ an, ið hennara rødd hevur havt, er vón. Vón um at eitt nýtt ættarlið veruliga er ført fyri at lata eyguni upp, har sum vit onnur hava sovið í tím­anum. Vón um, at tað fer at gera munin, sum skal til. Tann mun­in, sum eldru ættarliðini hig­ar­til ikki hava megnað at gera, segði Elin Brimheim Heine­sen. This is all wrong. I shouldn't be up here Bjørg Egholm var ein teirra, sum farnu vikuna vóru í veð­ ur­lagsverkfalli frá Skúlanum á Fløtum. Bjørg Egholm fýltist á, skúl­ in ikki hevði stuðlað teimum í verkfallinum frá byrjan, og hví tað yvirhøvur var uppgávan hjá teimu ungu at bjarga veð­ ur­lagnum, tá tað er ein trupul­ leiki, ið onnur ættarlið hava skapt. - Hví skulu tey ungu rudda upp eftir teimum vaksnu? Hví er tað vit, ið skulu taka ábyrgd av hesum? Hetta er okkara fram­tíð, ikki tykkara. Og tað er tit, sum hava møguleikan, at broyta hetta. Stjórnin hevur møgu­leika at broyta hetta. Bjørg Egholm treiv um sama enda, sum Greta Thun­ berg gjørdi fyri góðum tveim­ um vikum síðani á ST fund­in­ um í New York og gjørdi greitt, at tað skuldi ikki verið neyð­ ugt, at ung fólk skuldu fara í verkfall fyri at fáa tey vaksnu til at rakna við. - Tað, sum skuffar okkum mest, er tað, at stjórnin sigur, at hon leggur í veðurlagið. Men hví bora tit so eftir olju? Ábyrgdin liggur ikki hjá tí einstaka - Eitt skepilsi býr inni í mær, og skepilsið livir av ótta. Og eg óttist veðurlagsbroytingar. Soleiðis byrjaði Tjóðhild Pat­ursson, stjóri á Mat- og mold­ment­anarháskúlanum, røðu sína til veðurlags­verk­ fallið. - Tá eg hugsi nógv um veð­ ur­lagsbroytingar, so tekur skep­ilsið yvir kroppin. Onk­un­ tíð tá skepilsið svevur, kenni eg meg vónríka og sterka. Og eg seti mær fyri, at nú skal eg gera alt tað, sum eg veit, at eg eigi, men eg ofta ikki megni. - Tí tað er ikki so trupult. Frá NÚ av fari eg at planleggja alla matgerð, soleiðis at einki fer til spillis. Og eg fari at minn­ast til at sløkkja øll ljós í hús­inum altíð. Og eg fari ong­ an­tíð, ongantíð, at keypa ein plastikk­posa - eg fari altíð at minn­ast til berinetið, segði Tjóð­hild Patursson.  Tær loysnir og teir batar, ið tú sum einstaklingur kann áleggja tær sjálvum, eru nógv­ ar. Keypa í leysari vekt fyri at sleppa undan pakningi, ferðast minni, nýta fleiri end­ ur­nýtslu­klæð­ir, brúka bókasavnið meira og internetið minni. Men lítið nyttar, segði Tjóðhild Pat­urs­son, tí fyrr ella seinni kemur okk­urt upp ímillum, og tú end­ar við einum plastikkposa kort­ini, hóast tað ikki var mein­ingin. Ábyrgdin skal tó ikki liggja á tí einstaka, og myndug­leikarnir mugu traðka til og gera tær lógar­ broyt­ingar, ið eru neyðugar. - Hetta er ikki mín indi­vidu­ ella ábyrgd. Skulu vit klára tær avbjóðingarnar, ið eru fyri framm­an, mugu vit burtur frá indi­vidualistisku og kapit­al­ist­ isku hugsanini, sum fekk okk­ um í hesa støðuna. Burtur við samvitskuni - Vit mugu burtur frá for­brúk­ ara­mentanini, sum sigur okk­ um, at alt verður betri, um vit bara keypa rætt; sum tosar um, at vit mugu atkvøða við okk­ara pengum. At tað ábyrgd­ in hjá hvørjum einstøkum at umleggja lív okkara í einum og øll­um. Ja, so fara flestu okkara annað hvørt at miseydnast ella at lata vera.   Sostatt eru tað landsins myndug­leikar, ið skulu taka kamp­in upp við verður­lags­ broyt­ingarnar, og einstak­ling­ ur­in skal ikki hava ringa sam­ vitsku av teimum smá­lut­un- ­um, ið ikki eydnast teim­um.   - Tí ábyrgdin liggur á okk­ ara samfelagsskipanum; tær, sum okkara politikkarar settu frá stýri. Vit mugu krevja, at teir skipa okkara samfelag soleiðis, at tað rætta valið altíð verður tað lætta valið, segði Tjóðhild Patursson.