hósdagur 3. oktober 2019síða 5

FRÍGGJADAGUR 4. OKTOBER 2019 SOSIALURIN 114 5 Fáa eftirlit at breksáttmáli verður hildin – Tað er týðandi, at vit eisini fáa ein stovn, sum kann fylgja við, at sáttmálin innan brekøkið verður hildin, sigur Jenis av Rana, landsstýrismaður við uttanríkis- skúla- og mentamálum, sum varar av málsøkinum FRANTS JENSEN FRANTS@SOSIALURIN.FO Í nýggja samgonguskjalinum stendur millum annað: “Tals­fólk til borgarar við tørvi vegna brek ella sjúku verð­ur sett í starv í samráð við Megd”. Hetta er sostatt ein av ítøkiligu orðingunum, ið er komin við í sam­gonguskjalið, sum var eitt ynski frá einum áhugafelag. Landsstýrismaðurin vísir á, at tey í Miðflokkinum høvdu hetta við í teirra valskrá og gleð­ist um, at tað er komið við í sam­gongu­ skjalið. Av tí at talan er eitt mál, sum hevur við ST at gera, er tað utt­an­ríkisráðið, ið varar av mál­ in­um. – Hetta minnir um stovnin Løg­tingsins umboðsmann, sum eisini hevur eina eftirlitsuppgávu. Møguligt vit kunnu skipa hetta á líknandi hátt. Eg skal á fund við Megd í komandi viku, og tá fara vit at tosa nærri um, hvussu hetta skal skipast, sigur Jenis av Rana. Stuðul og vegleiðing til foreldur Tað er Elsebeth Mercedis Gunn­ leygs­dóttur, landsstýriskvinna við almannamálum, sum hevur ábyrgd av sáttmálanum. – Vit ynskja at veita foreldrum, sum eiga eitt barn, ið ber brek ella hevur álvarsliga sjúku, stuð­ ul, vegleiðing og hjálp. Fleiri for­ eldur standa í truplari støðu og av­bjóðingarnar eru stórar í ger­ andis­degnum. Har ynskja vit at gera nakað, so tey fáa vegleiðing og stuðul, hvørjir møguleikar og hjálp eru at fáa, sigur nýggja lands­stýriskvinnan. Hon vísir á, at tað til dømis er krevj­andi hjá foreldrum, ið hava eitt barn við fjølbreki, ella hjá eini ungari einsamallari mammu við barni, ið ber brek ella hevur sjúku. – Tað eru ikki øll børn, ið verða fødd við breki ella álvarsligari sjúku, men so kann ymiskt henda á leið­ini, sum ger, at umstøðurnar broyt­ast. Hesi eiga eisini at fáa hjálp, sigur Elsebeth Mercedis Gunn­leygsdóttur. Landsstýriskvinnan vísir á, at málið skal viðgerast nærri í Almannamálaráðnum og fundur skal eisini vera við Megd. Glað at politikarar nú vilja fylgja ST sáttmálanum – Vit hava í fleiri ár ynskt, at Føroyar skal fylgja grein 33 í ST-sáttmálanum, sum ásetir, at Føroya Landsstýri skal tryggja, at fólk, ið bera brek, fáa tey rættindi, ið eru ásett í sáttmálanum, sigur Tóra við Keldu, forkvinna í Megd FRANTS JENSEN FRANTS@SOSIALURIN.FO Í 2009 tók Føroya Løgting eimælt undir við ST-sátt­ mál­anum innan brekøkið, men tað hevur gingið meira striltið at fylgja tí, sum sáttmálin sigur. Nøkur mál eru sett í verk, meðan annað hevur gingið meira striltið. Men nú er hetta við talsfólki komið við í samgonguskjalið, so nú vónar Tóra við Keldu, at meira fer at henda inn hetta økið. – Sáttmálin sigur, at skipast skal fyri óheftum eftirliti, og tað er hetta, ið vit hava eftirlýst. Í Megd leggja vit upp til at seta í verk sjálvstøðuga eind við einum tals­fólki, sum er politiskt óheft við sterkum mandati og breiðum serkunnleika. Talsfólkið kann tá ráðgeva og koma við tilmælum, sum styrkja kor teirra, ið bera brek, við støði í serkønari vitan um bæði ástøði og praksis í mun til tjóðar- og altjóða mál og føroyska lóggávu, sigur Tóra við Keldu. Møguliga grønlendsk loysn Forkvinnan vísir á, at tað er ikki Megd, ið skal seta eitt talsfólk og um­sita uppgávuna. – Megd er bara ein samskipan av 24 áhugafeløgum, og vit hava ikki fakligan førleikan at hava eft­ ir­litið. Tann grønlenska loysnin kann hinvegin vera ein vegur at ganga. Eg meini, at har tað er ein stovn­ur undir landinum, ið tekur sær av hesum. Har er ein juristur, ið stendur á odda, og so eru trý fólk afturat honum, sigur Tóra við Keldu. Hon vísir á, at talsfólkið eigur at fylgja við, hvussu ST sáttmálin verður settur í verk. – Talan er um eftirlitsuppgávur, ráðgeving, vegleiða viðvíkjandi lóg­arsmíði og at vera ein rødd í sam­felagnum innan brekøkið, sig­ur forkvinnan. Framstig við samskipandi eind Forkvinnan í Megd vísir á, at neyð­ ugt er at fáa eina góða loysn. – Vit eru eitt lítið landi, og vit mugu finna loysnir, ið passa til okk­ara. Eg rokni við, at neyðugt er við meira enn einum fólki at gera uppgávuna. Vit mugu fáa eina góða loysn. Vit vinna bara við at hava eitt gott eftirlit, sigur Tóra við Keldu. Hon gleðist um, at politiski mynd­ugleikin vil gera nakað inn­ an hetta økið. – Seinasta samgonga fekk eina Samskipandi eind at virka, sum skal tryggja, at sáttmáli hjá ST um rættindi hjá einstaklingum, sum bera brek, virkar í verki á øll­um økjum. Øll málaráðini eru um­boðað í hesi eindin. Hetta var eitt gott stig á leiðini. Nú mugu vit eis­ini hava tað óhefta eftirlitið at virka, sigur Tóra við Keldu. Hon fegnast um, at tey nú skulu á fund við landsstýrið í kom­ andi viku. Tóra við Keldu, forkvinna í Megd Jenis av Rana, landsstýrismaður við uttanríkis- skúla- og mentamálum Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur, landsstýriskvinna við almannamálum