hósdagur 3. oktober 2019síða 13

FRÍGGJADAGUR 4. OKTOBER 2019 SOSIALURIN 114 13 Seinastu fýra árini hava teir trígg­ir flokkarnir Fólka­flokk­ ur­in, Sambandsflokkurin og Miðflokkurin, sitið í and­ støðan. Sjálvt um áralagið hjá sam­ gonguni ikki altíð var av tí besta, so eydnaðist henni at halda saman øll fýra árini. -Tað kann gott vera, at tað gevur meira ábyrgd og krevur meira arbeiði, men tað er altso stuttligari at sita í meir­luta­ num enn í minni­luta­num, sigur Jacob Vestergaard. Hann sigur eisini, at tá ið ein situr sum lands­stýris­ maður ella er partur av einari samgongu, so fylgir ein teimum avtalur, sum eru gjørdar. Ein umboðar alt landið og tá ið ein er landsstýrismaður, so er tað eisini lógin um ábyrgd lands­ stýrismanna ein skal fyri­ halda seg til. -Tað er eitt sindur øðrvísi at sita í andstøðu. Tá kann eina siga meir og stendur meira ella minni einsamallur inni fyri tí ein sigur, sigur Jacob Vestergaard. Nýggi landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum er 58 ára gamal. Hann var fyrstu ferð vald­ur á ting í 2008 og var borgar­stjóri í Sumbiar kom­ mu­nu frá 1993 til 2003 og í 2004. Hann hevur verið for­ maður í Føroya kom­mu­nu­ felag frá 2001 til 2003. Í fleiri umførum hevur hann umsitið fiskivinnumál í lands­stýrinum. Fyrstu ferð frá 2003 til 2004 og síðani frá 2008 yil 2015. Seinastu fýra árini sat hann í andstøðu. -Eg má viðganga, at fiski­ vinn­an fyllir rættuliga nógv hjá mær. Seinasta valskeið var eg limur í fíggjarnevndini fyri at sleppa eitt sindur burt­ ur frá fiskivinnuni, men tað vísti seg, at eg fylgdi minst líka væl við har, sum á øllum øðr­um økjum, sigur hann við einum smíli. Jacob Vestergaard er út­ búgv­in løgreglumaður. Gott at sita í meiri­ lutanum aftur Tað er stutligari í politikki at sita í meirluta, tí tá fær ein ávirkan vil siga, at tað fer at verða møguligt hjá lands­stýrismanninum at lata undan­taks­loyvir, tá ið okkurt serligt er áfatt. -Vit síggja viðhvørt, at skip liggja og bíða fyri at sleppa av við pelagiskan fisk. Tað skal sjálvandi ikki vera so. So mugu skip sleppa uttanlands at av­ reiða, fyri at fáa gongd á aftur, sigur landsstýrismaðurin. Hann vísir eisini á, at skip kunnu fáa brek, so tey ikki fáa siglt til Føroyar av fjarleiðum. -Tá má tað eisini bera til at fáa undan­tak til at landa aðrastaðni, sigur landsstýrismaðurin. Hann er tó rættuliga upp­sett­ ur uppá, at føroyskur fiskur skal arbeiðast í Føroyum, tí virðis­øk­ ingin verður skapt, tá ið fiskurin er komin uppá land í Føroyum. -Vit eru matvøruframleiðarar og ein stórur marknaður spyr eftir matvørum. Sum polit­ isk skipan eiga vit eisini at ar­ beiða fyri, at vit fáa so góða marknaðaratgongd sum møguligt allastaðni – eisi­ni fyri fisk, sum vit hava virk­að í Føroyum, sigur lands­stýris­mað­ urin. Tað fyrsta, sum hendan sam­ gongan hevur sett sær fyri, er at broyta sjálvan bulin í lógini um fyri­siting av sjófeingi. Tann broytingin er, at farið verður frá einari upp­boðs­ skipan til eina loyvisskipan, har loyvini verða latin við 10 ára uppsøgn. -Hetta er neyðugt at gera fyri at skapa tryggar karmar í fiski­vinnuni og gera, at tað fer at bera til at endurnýggja før­ oyska fiskiflotan, sigur lalnds­ stýrismaðurin. Eginkvotur Kvotaskipan verður ikki innførd, men ætlan er, at hvørt einstakt skip fær sínar fiskidagar, sum tey so sjálvi ráða uvir. Hetta verður gjørt fyri at tey sum reka skipini skulu hava so góð­ar fortreytir sum til ber at leggja sín egna fiskiskap tilrættis og brúka fiskidagarnar, tá ið mest fæst burturúr hvørjum ein­støkum degi. Undanfarna samgongan hevði upprunaliga eina ætlan um at skifta frá fiskidøgum til kvot­ur, men hendan ætlan var slept – í hvussu so er fyribils. Ein onnur stórbroyting er í ætlan­ini hjá hesi samgonguni, at nú skal fiskiloyvið aftur knýtast at skipunum – ella sum tað verður sagt millum manna – loyv­ini aftur til stálið. -Tað mest avgerandi er, at vit skifta frá einari upp­boðs­ skip­an til eina loyvis­skip­an. Uppboðssølan av fiski­rætt­ind­ um er ikki á nakran hátt til gagns fyri fiskivinunna, sigur Jacob Vestergaard, landsstýrismaður. Arbeiða nú Embætisfólkini í fiski­vinnu­ mála­ráðnum eru farin til ar­ beiðis og eru í ferð við at gera neyðugu broytingarnar í lógini um sjófeingi. Ætlanin er, at lógar­broyt­ ing­ar­nar koma fyri í tinginum sein­ni í heyst ella í vetur og at fyrstu broytingarnar fara at virka tíðliga í komandi ári. Fiskivinnulóggávan er rættu­ liga torfør a t arbeiða við, tí so stór­ir partar hanga saman á ymisk­an hátt. -Men í løtuni sita tey við sveittabrot og royna at fin­na orðingar, sum kunnu brúk­ ast og sum ikki geva óneyðug­ ar fylgivirkningar, sum ikki eru ætlaðir, sigur lands­stýris­ maðurin.