mánadagur 14. oktober 2019síða 6

6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 14. oktober · Nr. 118 TÍÐINDI Broytingarnar í lógini um fyrisiting av sjófeingi er í stóran mun ein afturvendan til gomlu skipanina Árni Gregersen Tað er ikki - og hevur ikki verið - nakað dulsmál, at nú­ ver­andi samgonga og fráfarna samgongan hava hvør sína áskoðan um, hvussu føroyska fiskivinnan skal skipast. Í farna valsekiði fór mesta av politiska arbeiðnum til kjak um nýggju lógina um fyri­sit­ ing av sjófeingi og tá ið av­ton­ aði so var tað samgongan einsa­møll – saman við Bill Justinus­sen úr Miðflokkinum – sum bóru lógina í gjørnum Løg­tingið og góvu henni gildi frá 1.januar 2018. Men gongur sum sitandi samgonga ætlar, so verður lóg­ in um fyrisiting av sjófeingi broytt í stóran stíl so skjótt tað letur seg gera. Lógaruppskotið við broyt­ ing­um er sent til hoyringar og viðmerkingar til uppskotið, skulu í seinasta lagi vera fiski­ mála­ráðnum í hendi 18. í hes­ um mánaðinum. Bakgrundin Í formælinum til uppskotið sig­ur landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum, Jacob Vest­ er­gaard, at samgongan, sum tók við í september 2019, hevur greið  fiskivinnupolitisk mál í samgonguskjalinum, og hevur sett sær fyri, at vit skulu hava eina fiskivinnuskipan, ið  elvir til búskaparliga, vinnuliga, lív­ frøðiliga og umhvørvisliga burð­ardygd, og sum stuðlar undir virðisøking og menning í Føroyum. Hetta lógaruppskotið miðar eftir at fremja settu málini hjá samgonguni. Ítøkiliga snýr tað seg um at broyta verandi lóg viðvíkjandi gildistíð  á fiskirættindinum, hvussu landið  útlutar fiski­ rætt­indi, herundir at avtaka áset­ingarnar um uppsboðs­søl­ una í galdandi lóg, at fiski­rætt­ indi frameftir vera knýtt at skip­inum, at linka treytirnar um útlendskan kapital og eig­ ara­skap, reglum um um­seti­lig­ heit, brúksskyldu, fiski­daga­ skip­an og reglum um kai­- kant­skrav. Størsya broytingin í muntil galdandi lóg er helst, at nú verða øll loyvir gjørd til 10-ára loyvir, sum skulu sigast um við 10 ára freist. Hetta verður gjørt – sam­ bært samgonguni – fyri at geva vinnuni tryggari karmar, men so sanniliga eisini fyri at tryggja, at fiskivinnan fær lán frá peningastovnum til end­ urnýgging av fiskiflotanum. Rættindini, sum eru seld til reiðarar sum eitt ára – trý ára ella 10-ára loyvir verða eisini gjørd um til 10 ára loyvir. Ein onnur stór broyting er, at tað sum stóð í galdandi lóg um útlendksan kapital verður heilt broytt. Í galdandi lóg stendur, at útlendingar ikki sleppa at eiga í føroysku fiskivinnuni og at tey, sum eru í føroysku vinn­ uni nú, skulu í einari skiftistíð uppá seks ár sleppa sær úr vinn­uni. Nýggja lógin leggur upp til, at teir útlendingar, sum eru í fiskivinnuni, kunnu varðveita sín ognarlut, men koma aðrir útlendingar uppí vinnuna, so hava teir ikki looyvi at eiga meira enn ein fjóðring av ein­ um felag. Við øðrum orðum skulu før­ oyingar eiga tríggjar fjóðr­ing­ ar av feløgunum, sum fáa før­ oysk fiskirættindi, meðan út­- lendingar kunnu eiga ein fjóðr­ ing. Nýggja lógaruppskotið legg­ ur eisini upp til, at vinn­ings­ býti frá feløgum skal být­ast eftir sama lykli, sum eigara­við­ urskiftini eru. At talan er um eina greiða politiska broyting sæst millum annað í viðmerkingunum til lógaruppskotið. Har verður ikki víst til faktuel viðurskifti í lógini, sum eru forðingar hjá vinnuni, men heldur verður sagt, “at funnist hevur verið at”. Broytingaruppskotið kem­ ur tó ikki av óvart á hvørki vinnu ella politisku skipan, tí tað kom greitt fram í val­stríðn­ um, at hetta var tað, sum hend­ an samgongan fór at gera, slapp hon at skipa samgongu. Nýggj lóg á veg, sum aftur broytir føroysku fiskivinnuna Tá ið samgonguskjalið gjørdist alment kent, var ongin ivi um, at fiskivinnuskipanin í stóran mun verður broytt aftur til tað, sum hon var fyri 1. januar 2018 - kortini við eini nýmótansger. Jacob Vestergaard, landsstýrismaður við fiskivinnumálum, hevur sent eitt uppskot um kollvelting av fiskivinnuni til hoyringar.