hósdagur 14. november 2019síða 14

FRÍGGJADAGUR 15. NOVEMBER 2019 SOSIALURIN 132 14 TEMA: Starvs- og listafólkalønir Ragnhild Hjalmarsdóttir Højgaard er vorðin kend av at gera listaverk á Glasi og á Noma av føroyskari ull. Í skjáttuni liggur ein listprýðing til nýggja Hilton Garden í Havn. Føroyska tekstillistakvinnan hevur valt ullina til sína sergrein, og hevur eisini fingið trý ára listafólkaløn FRANTS JENSEN FRANTS@SOSIALURIN.FO – Eg hevði ikki væntað at fingið listafólkalønina. Als ikki. Tó valdi eg at spyrja meg sjálva, at um eg hevði fingið listafólkalønina, hvussu hevði eg so skipa tað? Hvussu hevði eg snikkað mína dreyma­vekætlan saman? Eg valdi at søkja. Á tann hátt fekk eg eis­ini høvi at gera vart við mítt ar­beiði yvirfyri nevndini. Eg eri tik­in av bóli, at eg fekk lønina. Eri eisini sera takksom fyri, at eg verði viðurkend fyri tað arbeiði, ið eg havi gjørt, sigur Ragnhild Hjalm­ ars­dóttir Højgaard. Hon hevði heldur ikki væntað, at sleppa at listprýða Glasir. – Eg hugsaði, at eg var heldur óroynd og helt tískil ikki, at eg fór at vinna skitsuuppkastið. Men tað gjørdi eg, og listanevndin valdi at lata mær hesa ábyrgd, sigur hon. Ull er Føroya gull “Ull er Føroya gull” hava før­oy­ing­ ar sagt í øldir. Síðstu tíðina hava vit tó upplivað nakað heilt annað, tá ið seyðaull og skinn í tonsavís eru brend og farin upp í royk. Men tað er tó onkur, ið sær virði og møgu­leikarnar í ullini. Ragnhild Hjalm­arsdóttir Højgaard er ein av teimum. – Eg arbeiði við burðardygd, og eg ynski millum annað at finna út av, um vit kunnu koma aftur til at gagnnýta ullina í størri mun. Eg royni at hjúkla um hesa søg­ una, sum liggur í føroyska seyð­ in­um og tann rávøran, ið kemur av honum. Eg royni at endurhugsa gagn­nýtingina av hesum tilfari og at lyfta virði, við at seta tilfarið í sam­anhangir, ið stuðla upp und­ir hesum. Eg ynski at bjóða menn­ ingarmegini av og kanna, um meira kann gerast við hana, enn tað, ið verður gjørt í dag, sig­ur Ragn­hild Hjalmarsdóttir Høj­ gaard. 37 ára gamla havnarkvinnan í Keypmannahavn leggur dent á, at neyðugt er við hugburðsbroyting, og at neyðugt er at síggja tilfarið á ein annan hátt, enn vit gera í dag. Ein hugburðsbroyting, ið sæst aftur í tíðarrákinum í dag. – Eg royni at tvinna tað sið­ bundna saman við nútíðar- og fram­tíðarsamfelagnum. Eg veit ikki svarini, men eg vil fegin kanna tað nærri. Tað er ikki bara endaliga úrslitið, ið hevur áhuga, men vegurin hagar er eins áhuga­ verdur, sigur hon. Tríggir varðar í trý ára verkætlan Hon hevur býtt verkætlanina uppí í tríggjar partar. Hon kallar tað tríggir varðar, og hvør varði er eitt ár. Fyrsti varðin verður nýttur til rann­sókn og nám. Annar varðin verður nýttur til nýhugsan og sam­an­bundið við tað siðbundna, og triði varðin er eitt slag av lop­ fjøl. – Eg vóni, at hetta kann bera við sær, at eg kann koma út um land­oddarnar, út í Evropa at sýna fram. Eg vóni at fáa loyvi at um­ boða Føroyar á einum høgum list­ ar­ligum støði, har miðað verður eft­ir at siga okkurt um okkara sam­leika og samtíð. Føroyska ull­ in er í serflokki, bæði tá ið talan er um dygd og lit. Í føroysku søguni eru nógvar ósagdar søgur, ið eiga at hava stóran áhuga bæði fyri út­lend­ingar og føroyingar, sigur hon. Skraddari og tekstillistafólk Áhugin hjá Ragnhild Hjalmars­ dóttir Højgaard fyri føroyskari ull byrjaði, tá ið hon var í starvs­ venj­ing hjá Sirri í 2005, ið tá hevði ullavirki og klædnahandil í Vági. Fyrst lærdi hon til skraddara, og fór síðan víðari undir útbúgving á Det Kongelige Kunstakademis skole for Design. – Eg vildi víðka um mínar før­ leik­ar frá at gera klæðir til fólk, til burt­urav at arbeiða við tekstili. Nú arbeiði eg við føroyskari ull í arkitekturi, og at skapa hugløg inni í rúmum. Her miði eg móti at økja um trivnaðin á einum staði, til dømis gjøgnum at betra um Ger ull til lista Starvslønin veitir mær karmar fyri at eksperimentera í enn størri mun, og gevur mær ávísan tryggleika – Eg arbeiði við øllum tí, sum er knýtt at ullini. Bæði tað søguliga, tað mentanarliga. Hetta er tað, sum eg haldi er áhugavert, sigur Ragnhild Hjalmarsdóttir Højgaard, tekstillistakvinna Mynd: Ólavur Fredriksen