hósdagur 14. november 2019síða 21

FRÍGGJADAGUR 15. NOVEMBER 2019 SOSIALURIN 132 21 ANNIKA KUNOY IM S tovnsleiðarar og náms­ frøð­ingar leggja ferð eftir ferð áherðslu á, hvussu torført tað er, at fáa námsfrøðingar inn á dagstovnarnar at arbeiða og at støðast. Stovnar kring land­ið søkja áhandandi eftir náms­frøð­ ingum, men tað tykist vera eitt putli­spæl, sum ongantíð gongur upp. Útbúgvin fólk vilja treyðugt ikki á dagstovnarnar, og tey støðast illa, tá tey eru har. Hetta eru tað fleiri orsøkir til, sigur for­ maðurin í Pedagogfelagnum, Jógvan Philbrow. Ein av orsøkunum er, at arbeiðs­byrðan hjá náms­frøð­ ing­um er vorðin alt ov stór, og námsfrøðingar mangla um­støð­ ur til at útinna sítt yrkis­føri. Hetta ger, at teir ikki fáa av­ greitt tað, sum teir vita, at teir áttu at avgreitt. Samfelagið er í støðugari broyting og verður alla tíðina meir fjøltáttað. Hetta hevur við sær, at uppgávan hjá náms­frøðingunum á stovnunum vaksur, tí teir skulu fyrihalda seg til bæði ser- og sosialan tørv, greiðir Jógvan Philbrow frá. Í tráð við, at arbeiðsbyrðan gerts tyngri og einsamallari, so verður tíma­talið eisini strammari, tí vikar­tímar eisini verða spardir burtur. Jógvan Philbrow heldur eina aðra orsøk til mistrivnaðin vera, at tað ikki er avsett tíð til fyri­ reikingar. Námsfrøðingar eiga at fáa ein tíma um vikuna til fyri­ reiking, men hann ivast í, um teir í roynd og veru fáa tað. - Tann tíðin verður ikki løgd til rættis ella skipað. Í nógvum før­um siga námsfrøðingar, at tey fáa ikki tíð at fyrireika og eftir­meta sítt arbeiði, tí tað merkir, at tey mugu taka tíðina frá tím­unum á stovuni saman við børn­unum, og arbeiðsbyrðan hjá starvs­felagunum inni á stovuni verður økt, sigur hann. Tá yrkisføri ikki verður rað­ fest, er tað sum náms­frøð­ingar flyta seg í myrkri og fáa hvørki fyrireikað ella eftirmett. Sum fakpersónur eigur tú at kunna seta vitan og ástøði í gerandis­ ligt sjónarmið, greiðir hann frá. Formaðurin í Pedagog­felag­ num heldur, at skal góðskan á økinum gerast betur, er tað er bráðfeingis tørvur á betri fyri­ reikingartíð. - Har skulu fleiri tímar inn, so fakfólkini fáa arbeitt ordiligt, sig­ur hann. Rýma av økinum Námsfrøðingar rýma av dag­ stovnaøkinum á sosial­peda­gog­ iska øki og í fólkaskúlarnar, og summi velja sær heilt aðra yrkis­ leið. Umframt at fleiri rýma, so verða tað ikki útbúnir nokk náms­frøðingar á Setrinum til at nøkta tørvin í samfelagnum. Tørvurin á námsfrøðingum á dagstovnaøkinum var nøktaður í 1990unum, tá tað ikki vóru so nógvir dagstovnar í landinum. Økið vaks ómetaliga skjótt, tá tað varð lagt út til kommunurnar at umsita, og fleiri stovnspláss vórðu upprættaði. - Frá 2000 til 2007 varð talið av limum í Føroya Pedagogfelag tví­faldað. Í dag eru fleiri enn 2000 limir í felagnum. Tað sigur eitt sindur um, hvussu skjótt økið er vaksið, sigur hann. Námsfrøði er eitt ungt yrki í før­oyskum høpi, og tað eru eins nógv, ið gevast vegna aldur sum tað eru, ið verða útbúgvin. - Vit eru í status quo í mun til talið av námsfrøðingum, alt ímeðan fólkatalið vaksur. Tað ger, at tað í prosentum mangla fleiri námsfrøðingar í dag enn fyri fimm árum síðani, sigur hann og greiðir frá, at av tí at tað eisini er longri mill­um náms­frøðingarnar á stovn­un­ um, verður meir ábyrgd løgd á einstaka námsfrøðingin og royndu hjálparfólkini. Ynskiligt hevði verið, um fleiri náms­frøðingar vórðu útbúnir, um­framt at útbúgvingin varð endusrskoðað, soleiðis at møguleiki varð fyri fleiri ser­ grein­um og linjum, heldur hann. - Tað hevði kanska gjørt tað áhuga­verdari hjá summum at lisið námsfrøði, hóast náms­ frøð­ing­arnir, ið verða útbúnir á Setri­num í dag eru sera væl fyri ástøðiliga, sigur Jógvan Phil­ brow. Stovnarnir hava í longri tíð næstan skulað kapp­ast um út­ búnu og tøku náms­frøð­ing­arnar á arbeiðsmarknaðinum. - Tað hevur altíð verið trot á námsfrøðingum, og teir hava altíð kunnað valt, hvar teir ynskja at starvast. Í dag er trot á bæði námfrøðingum, hjálpar­fólki og vikarum. Tað er ein stór avbjóðing inn­ an dagstovnaøkið, sigur for­ maðurin í Pedagogfelagnum. Hvar fara náms­ frøðingarnir? Á dagstovnunum kring land­ið eru á leið 45 prosent av starvs­ fólkunum námsfrøðingar, tá leiðslan er uppíroknað. Hetta talið átti at verið 66 pro­sent, vórðu treytirnar í dag­stovna­ lógini loknar. Á dagsstovnaøkinum arbeiða tey flestu niðursetta tíð, tí tað er ov strævið við fullari tíð, sigur hann. Jógvan Phildrow heldur, at tað eisini er ein spurningur um at brúka tilfeingið, sum er á øki­num. Hetta merkir millum annað at betra um umstøðurnar, so tey ið ynskja og orka tað fáa arbeitt fulla tíð. OV FÁIR NÁMS­ OV FÁIR NÁMS­ FRØÐINGAR FRØÐINGAR Á Á DAGSTOVNUNUM DAGSTOVNUNUM - Stovnar kring landið søkja áhandandi eftir námsfrøðingum, men tað tykist vera eitt putlispæl, sum ongantíð gongur upp. Útbúgvin fólk vilja treyðugt ikki á dagstovnarnar, og tey støðast illa, tá tey eru har. Hetta eru tað fleiri orsøkir ti, sigur formaðurin í Føroya Pedagogfelag, Jógvan Philbrow GREINARØÐ: Dagstovnaøkið Fleiri fakfólk skulu inn á stovnarnar, so fakfólkið fær arbeitt ordiligt, heldur Jógvan Philbrow