hósdagur 21. november 2019síða 16

FRÍGGJADAGUR 22. NOVEMBER 2019 SOSIALURIN 135 16 TEMA: Jólini nærkast Alma og Martin Kjærbo hava verið gift í 18 ár. Hann er úr Klaksvík og hon úr Filips­ oyggj­unum. Tey hava fleiri jól á baki saman og hugleiða her um munir og felagseyðkenni millum mentanirnar og jóla­siðirnar í lond­unum báðum ANNIKA KUNOY IM ANNIKA@SOSIALURIN.FO H eima hjá Almu og Mart­ ini Kjærbo í Klaks­vík eru jólini sum blandað bomm - hava tey sam­ eint tað besta úr tveimum ment­ an­um. Tey seta jólatræið upp í góð­ari tíð, og ganga ikki so øgiliga høgt upp í, júst hvat tey eta á jól­ um, bert tey eru saman sum fam­ ilja. - Eg sakni einki av tí siðbundna føroyska. Kona mín er flutt til Før­ oya úr Filipsoyggjunum, so tað er ikki eg, sum spæli á útivølli. Eg havi einki at grenja um, tí eg havi alt, sum mær tørvar, og havi eg hug til turran fisk, so fái eg fatur á turrum fiski. Tað er lætt hjá mær at laga meg eftir teimum virð­unum eftir 18 ár, sigur Martin Kjær­bo. Á jólum eta Alma og Martin eitt sindur av hvørjum. Onkuntíð eta tey kalkun ella grilla marinerað kjøt á spjóti. Jóladøgurðin skal ikki neyðturviliga vera dunna. Og er tað dunna, jamen, so er tað duck de l'orange og ikki dunna við epl­um og sós. Tó so plaga tey at gera rís a la mande, seta tallerkarnar á borðið og syngja, meðan tey flyta tallerk­ arnar runt á borðinum. Nakað sum vit kenna tað frá føroyskum veitslum. - Vit settu okkum fyri frá byrj­ an av at kombinera eitt sindur av báðum mentanunum á jólum, so Alma ikki kendi seg so langt heim­ anífrá, sigur hann. - Vit seta nógvar rættir saman, og eta ikki nógvan føroyskan mat. Men í ár hava vit avgjørt, at vit eta lambskjørt jólaaftan, sigur Martin Kjærbo. Tey greiða bæði frá, at soleiðis hava jólini ment seg, og børnini bæði halda eisini, at soleiðis eiga jóla­dagarnir at vera. Hetta er vorðið teirra egna siðvenja. Teirra egnu sameindu jól. Savna seg um familjuna Alma og Martin siga bæði, at jóla­ dag­arnar nýta tey til at slappa av og at vera saman við børnunum. Tey plaga at vitja á grøvuni hjá mammu Martin, hyggja at jóla­ film­um, spæla borðspøl, gera jóla­ prýði, baka siðbundnan føroyskan jólabakstur og hugna sær saman. Tað er ógjørligt at flyta eini filipinsk jól til Føroya. Á Filips­ oyggj­unum byrja jólini longu spaku­liga í september, og so halda tey á í fýra mánaðir. Í døgunum 16. – 23. desember fara flest øll í kirkju hvønn tann einsata morg­ un klokkan fýra. Hildið verð­ur, at møtir tú upp til hvørja guds­ tæn­astu hesar dagarnar, so fært tú eydnuna við tær og eitt ynski upp­fylt. Eftir kirkjugongdina fara tey ofta út á gøturnar at keypa okk­ urt ábit í ein av mongu markn­að­ un­um. Síðani seta tey seg í onkra lund at eta smárættin og hugna sær. - Í Føroyum sakni eg hendan mát­an, sum tey duga at hugna sær uppá, sigur Martin Kjærbo. Ljósini blinka Á Filipsoyggjunum byrja tey ikki bara tíðliga at gerast jólalig. Tey pynta eisni nógv meir við jólaprýði og ljósi, enn vit gera í Føroyum. Tá Martin og Alma komu saman, keyptu tey tað mesta av prýðinum á Filipsoyggjunum og tóku tað við heim til Føroya. - Tað blinkar óført, og serliga fyrstu árini spurdu grannarnir, hvar í verðini vit høvdu keypt jólaprýði. Í dag hava vit væl minni Samantvunnin jól Filipooyggjarnar og Føroyar: Kona mín er flutt til Føroya úr Filipsoyggj­ unum, so tað er ikki eg, sum spæli á útivølli Alma og Martin Kjærbo halda føroysk jól við filipinsku kryddað við filipinskum traditiónum og mati