mánadagur 2. desember 2019síða 3

3 Mánadagur 2. desember 2019 · Nr. 139 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Jerusalem var ikki nevnt á fundinum Í síðstu viku vitjaði danski utt­an­rí­kis­ ráð­harrin og hevði fund við føroyska starvs­ bróð­ir sín í Ting­ a­nesi Árni Gregersen Hóast ætlanin hjá Jenis av Rana, lands­stýrismanni við utt­an­rík­i­smálum, hevur fylt ó­metal­iga nógv í bæði før­ oysk­um og altjóða miðlum í sein­ast­uni, so var tað ikki eitt evni, sum var umrøtt á fundi mill­um danska og føroyska utt­an­rík­is­ráðharran, á fundi í Tinga­nesi. Jeppe Kofod, danskur ut­ t­an­ríkisráðharri, og Jenis av Rana, landsstýrismaður við utt­an­ríkismálum, søgdu báð­ ir, at Jerusalem als ikki hevði verið umrøtt á fundinum. – Málið er ikki búgvið til at tosa við danir um enn. Fyrst skulu vit arbeiða eitt sind­ur meira við málinum og fáa peng­ar á fíggjarlógina til eina send­i­stovu og vit skulu eis­ini avgera, hvar vit vilja hava hana at liggja, segði Jenis av Rana, lands­stýr­is­ mað­ur. Fundurin millum ráð­harr­ ar­nar vardi leingi og teir við­ gjørdu fyrst og fremst verju- og trygd­ar­politisk evni, sum hava við Føroyar at gera. Meira samstarv Føroyar hava seinastu árini gjørt vart við, at vit føla okk­ um hildnar eitt sindur utt­an­ fyri, tá ið um ræður hern­að­ ar­lig­an aktivitet á føroysku leið­u­num. – Hetta eru vit heilt greð yv­ir, og vit arbeiða nú fyri at bøta um hesi viðurskifti. Vit høvdu ein góðan fund í dag og nú fara embætisfólk, bæði í Før­oyum og Danmark, at ar­beiða víðari við málinum, segði Jeppe Kofod. Báðir ráðharrarnir søgdu, at tað er lætt at semjast um eitt skriv um tingini, hvussu tey skulu vera. Tað krevur meira at fáa tað gjørt og at onk­ur arbeiðir við tí, sum stend­ur á papírinum, so tað verð­ur til veruleika, sigur Jenis av Rana. Jeppe Kofod sigur, at hann heldur at rík­is­fel­ags­ skap­ur­in eigur at gerast meira kendur. – Hetta er ein felags­skap­ ur, sum virkar væl og sum onn­ur lond hava áhuga fyri, so vit eiga at brúka hann, sig­ ur hann. Arktiskur aktivitetur Altjóða áhugin fyri Arktis hev­ur eisini drigið Føroyar nærri altjóða politiska pall­ i­num og hevur helst fing­ ið danir at síggja, hvussu týðandi føroysku hav­leið­ir­ nar norð­anfyri eru. – Vit merkja øll áhugan fyri Arkt­is, so tað ger, at Før­oyar hava størri áhuga mill­um tey lond, sum hava á­huga fyri Arktis, sigur Jeppe Kofod. Hann undirstrikar eisini, at vit liva í eini broytingartíð, har eisini javnvágin í heim­i­ num broytist. Tað ger, at vit eis­ini mugu broyta okkum til­svar­andi, sigur hann. Í løtuni verður arbeitt við at gera umstøðurnar, so at upp­lýs­ing­ar, sum eru í trún­ aði, kunnu sendast mill­um Føroyar og Danmark. Eitt rúm verður gjørt til sam­ skifti í Tinganesi, samstundis sum arbeitt verður við at hyggja at hvussu før­oysk­ ir politikarar og før­oysk embætisfólk skulu trygd­ar­ góð­kenn­ast. Góð vitjan Tá ið danski utt­an­rík­is­ráð­ harr­in kom til Føroya, var fyrst farið ein túr til Gása­ dals áðrenn farið var til Havn­ar, har fundur var hild­ in í Tinganesi. Danski ráð­ harr­in vitjaði eisini Vinnu­ hús­ið. Millum annað tosaði danski utt­anr­ík­is­ráð­harrin um, at tá ið danir royna at varpa ljós á ávís lond við út­ flutn­ingi fyri eyga, so eiga før­oysk­ar fyritøkur eisini at vera ein partur av einum slík­um átaki. Áðrenn danska ferðalagið fór av landinum aftur var vitj­að á Listasaninum í Lista­ skála­num í Havn. Uttanríkisráðharrarnir báðir Jenis av Rana og Jeppe Kofod umrøddu als ikki Jerusalem-spurningin á fundinum Føroyingar sleppa ikki at klippa listarverk Dómstólur hevur í morgun bannað før­oy­ing­u­num Arna Leivs­ garð og Dann Thorleifson at klippa sundur lista­verið, sum teir hava keypt, og brúka tað til ur­skivur Eirikur Lindenskov Danski listamaðurin Tal R fekk við­hald í Sjó- og Hand­ ils­rætt­i­num, sum setti fyri­ bils for­boð ímóti, at før­ oy­ing­ar­nir handan bólkin Let­ho kunnu klippa verkið »Par­is Chic« sundur og brúka tað til urskivur. Tað er Tal R, sum hevur mál­að máln­ingin, men teir báðir før­oy­ing­ar­nir Dann Thor­leifsson og Arne Leivs­ garð, sum eru menninir hand­an Letho, hava keypt frá hon­um fyri 600.000 krón­ ur. Hugskotið var at klippa máln­ing­in sundur og brúka hann til skivur í urum, sum so skuldu seljast fyri 10.000 krón­ur stykkið. Men tað er at skemma upp­havs­rætt­in hjá Tal R, held­ur hann. Fyri at forða fyri at lista­ verkið verður oyð­i­lagt, áðrenn upp­avs­rætt­ar­spurn­ ing­ur­in er avkláraður, hevur Tal R biðið rættin um at seta fyr­i­bils forboð ímóti at um­ skapa verkið til ur. Í síðstu viku løgdu part­ ar­nir fram síni sjónarmið í Sjó- og Handilsrættinum, og eft­ir at hava hugsað seg um er Mads Bundgaard Lars­en, dómari, kom til tað nið­ur­ støðu, at forboð verður sett fyri hesum. Rætturin sigur, at »det forbydes at opskære, klip­pe eller på anden måde ænd­ re maleriet "Paris Chic" til brug for fremstilling, mark­ eds­før­ing og udbud af ure i Dan­mark«, sum tað stendur í nið­ur­støðuni hjá rættinum. Tekniskt sæð er forboðið vent ímóti urfelagnum Kanske Danmark, men her eru teir báðir føroyingarnir part­ur í eigaraskaranum. Tal R er ein av hægst virdu listamonn­unum í Dan­mark, og hann er eisini viðgitin uttan­lands. Hann segði á rætt­ar­fundinum í síðstu viku, at tað er hugskotið hjá før­oy­i­n­g­unum at tjena peng­ ar upp á hansara verk, sum nív­ir hann. – Tað er forargiligt, at ein málningur verður skorin sund­ur fyri at tjena pengar, segði hann við Danmarks Ra­d­io eftir rættarfundin hós­ dag­in. Og í einum telduposti til Pol­i­tiken hevur hann sagt: – Eg síggi tað soleiðis, at onk­ur roynir at tjena pengar og fáa uppmerksemi upp á at gera eina framleiðslu úr mín­ um listaverki, og tað harmar meg. Dann Torleifsson og Arni Leivsgarð hava sagt, at ætl­an teirra er at gera 300-400 ur og selja tey fyri 10.000 kr stykk­ ið, sum hevði givið teimum ein um­setning upp á tríggjar til fýra milliónir krónur. Men málið hjá teimum er list­ar­ligt, ikki fíggjarligt. Tað hava teir fyrr sagt við Ber­l­ ing­ske. Talan er um eina tillagan. Ikki eitt plagiat og ikki eitt kopi. Tað er ein originalur, sum ar­beitt hevur verið víð­ ari uppá fyri at skapa nakað nýtt. Tað er søgusigan, vit ar­ beið­a við, hevur Dann Thor­ leifs­son sagt við Berlingske. /ritzau/ Arne Leivsgarð og Dann Thorleifsson framman fyri málninginum, sum Tal R hevur málað, og sum teir ætla at klippa sundur til urskivur – sum Sjó- og Handilsrætturin fyribils hevur noktað teimum at gera Mynd: Ida Marie Odgaard/Ritzau Scanpix